'Người cần nhà thì không mua được': TP HCM quyết chỉnh lại thị trường

Chiều 9/6, tại Hội nghị triển khai, xúc tiến đầu tư và phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP HCM do Sở Xây dựng phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TP HCM tổ chức, nhiều ý kiến cho rằng phát triển nhà ở cho thuê không còn là giải pháp tình thế mà cần được xem là chiến lược dài hạn nhằm bảo đảm an sinh xã hội và giữ chân nguồn nhân lực.

Ông Võ Quốc Thái, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động TP HCM, cho biết khảo sát bước đầu ghi nhận khoảng 33.520 trường hợp công nhân, người lao động có nhu cầu tiếp cận nhà ở.

Trong đó, chỉ có 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê, trong khi tới 30.339 trường hợp mong muốn thuê mua, chiếm hơn 90%. Theo ông Thái, con số này cho thấy người lao động không chỉ cần nơi ở tạm thời mà có nhu cầu ổn định cuộc sống lâu dài, gắn bó với thành phố.

Hiện nay, phần lớn công nhân vẫn đang sống trong các khu nhà trọ diện tích nhỏ, điều kiện sinh hoạt hạn chế, thiếu các tiện ích thiết yếu như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, không gian sinh hoạt cộng đồng. Nếu không giải quyết căn cơ bài toán nhà ở, nguy cơ thiếu ổn định nguồn nhân lực sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Từ thực tế trên, đại diện Liên đoàn Lao động TP HCM kiến nghị thành phố nghiên cứu mô hình phát triển khu công nghiệp gắn với khu dân cư và nhà ở công nhân; hoàn thiện cơ chế tín dụng ưu đãi; đồng thời tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phục vụ người lao động.

Nhìn nhận góc độ tổng thể, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê hiện quá ít so với nhu cầu thực tế.

Do thiếu lựa chọn phù hợp, phần lớn công nhân nhập cư và người thu nhập thấp buộc phải thuê phòng trọ do cá nhân đầu tư với mức giá phổ biến khoảng trên dưới 2 triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, không ít khu nhà trọ vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng và tiện ích.

Theo số liệu của Sở Xây dựng TP HCM, thời điểm năm 2018, thành phố có khoảng 60.470 khu nhà trọ với hơn 560.000 phòng, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 1,4 triệu người thuê. Đây là nguồn cung quan trọng nhưng đến nay chưa được công nhận là loại hình "nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư kinh doanh", nên chưa được hưởng các chính sách ưu đãi tương xứng.

Để khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê giá phù hợp, HoREA đề xuất miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất đối với các dự án nhà ở cho thuê dành cho người thu nhập trung bình và thấp; đồng thời áp dụng cơ chế ưu đãi về thuế đối với những dự án duy trì hoạt động cho thuê tối thiểu 20 năm.

Bên cạnh việc phát triển nguồn cung mới, việc cải tạo, nâng cấp hệ thống nhà trọ hiện hữu cũng cần được xem là một chương trình trọng tâm trong chiến lược phát triển nhà ở cho thuê thời gian tới, nhằm từng bước nâng cao chất lượng công trình và môi trường sống cho người thuê.

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được nhìn nhận cơ cấu thị trường bất động sản đang mất cân đối khi nhà ở cao cấp chiếm tỷ trọng lớn, trong khi nhà ở xã hội và nhà ở giá phù hợp còn rất hạn chế.

Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: UBND TP HCM)

Theo ông, nghịch lý "người cần nhà thì không mua được, người có nhà lại không có nhu cầu ở" khiến thị trường bị méo mó, xuất hiện tình trạng đầu cơ và nhiều dự án có tỷ lệ cư trú thực tế thấp.

Hiện nhiều doanh nghiệp đã đăng ký tham gia phát triển gần 100.000 căn nhà ở xã hội, trong khi chỉ tiêu Trung ương giao cho TP HCM đến năm 2030 là 199.000 căn.

Để hoàn thành mục tiêu này, lãnh đạo thành phố cho biết sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong chuyển mục đích sử dụng đất đối với quỹ đất do doanh nghiệp tự tạo lập; đồng thời bố trí quỹ đất phù hợp trong quy hoạch chung để phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.

Theo Chủ tịch UBND TP HCM, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp bảo đảm an sinh xã hội mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân, thu hút và giữ chân nguồn nhân lực, góp phần xây dựng TP HCM phát triển bền vững trong giai đoạn mới.