Người chỉ huy xây dựng thế trận lòng dân nơi cực Tây Tổ quốc

Bài 1: Từ người lính chiến trường đến vị tướng biên ải

Từ người lính trên chiến trường ác liệt đến vị tướng gắn trọn cuộc đời với miền biên viễn Tây Bắc, hành trình của Thiếu tướng Lưu Trọng Lư là câu chuyện về sự tiếp nối lý tưởng cách mạng trong thời bình. Không chỉ lập nhiều chiến công trong kháng chiến, ông còn dành hàng chục năm bám bản, bám dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc nơi phên giậu Tổ quốc.

Thiếu tướng Lưu Trọng Lư (ngoài cùng bên trái) cùng lãnh đạo Bộ CHQS tỉnh phân tích đánh giá vũ khí tự chế của các đối tượng. Ảnh tư liệu

Tầm nhìn của người chỉ huy quân sự

Sinh ra tại huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên, tháng 9/1973, chàng thanh niên 18 tuổi Lưu Trọng Lư lên đường nhập ngũ. Trải qua những năm tháng chiến đấu trong đội hình Sư đoàn 316, tham gia Chiến dịch Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, chiến tranh đã tôi luyện ở ông bản lĩnh của người quân nhân cách mạng, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết. Sau ngày đất nước thống nhất, ông nhận nhiệm vụ tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu (nay là Điện Biên và Lai Châu), bắt đầu hành trình gắn bó với đồng bào các dân tộc vùng cao.

Dù ở vị trí công tác nào, ông cũng dành nhiều thời gian xuống cơ sở, học tiếng Mông, tiếng Thái, tìm hiểu phong tục tập quán, cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con. Đại tá Mùa A Lồng, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Điện Biên nhớ lại: “Đến bản, anh Lư không vội họp hành mà hỏi chuyện mùa màng, con cái đi học, đời sống từng gia đình. Có bản xa phải đi bộ cả ngày, anh vẫn kiên trì đến tận nơi”.

Nhiều năm bám sát cơ sở, Thiếu tướng Lưu Trọng Lư sớm nhận thấy muốn giữ vững an ninh biên giới không thể chỉ dựa vào các biện pháp quân sự, mà phải xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, chăm lo đời sống nhân dân, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín và củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng.

Trước những diễn biến phức tạp về dân tộc, tôn giáo ở khu vực này tại Tây Nguyên những năm đầu thế kỷ XXI, ông nhận thấy nhiều điểm tương đồng với Tây Bắc và sớm tham mưu nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn, đề xuất giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Ông từng khẳng định: “Không thể chỉ nhìn từng vụ việc riêng lẻ. Muốn giữ ổn định lâu dài phải nhìn thấy nguy cơ tiềm ẩn để chủ động phương án, không để bị động, bất ngờ”. Những năm tháng kiên trì bám dân, xây dựng “thế trận lòng dân” và chủ động nhận diện nguy cơ từ cơ sở của vị chỉ huy quân sự đã tạo nền tảng quan trọng để Điện Biên giữ vững ổn định chính trị, đồng thời trở thành cơ sở để tỉnh giải quyết hiệu quả điểm nóng tại bản Huổi Khon (xã Nậm Kè, huyện Mường Nhé cũ) vào tháng 5/2011.

Bản lĩnh người chỉ huy ở “điểm nóng” Huổi Khon

Đầu tháng 5/2011, khoảng 7.000 người đến từ nhiều tỉnh Tây Bắc, thậm chí cả Tây Nguyên bị lôi kéo về Huổi Khon. Các đối tượng phản động lợi dụng tâm lý nhẹ dạ của một bộ phận đồng bào dân tộc Mông để tuyên truyền thành lập cái gọi là “Nhà nước Mông”. Nếu không được xử lý đúng hướng, vụ việc có thể vượt ra ngoài phạm vi của một điểm nóng địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh chính trị và quốc phòng khu vực Tây Bắc.

Từ kinh nghiệm nhiều năm công tác ở địa bàn biên giới và những bài học rút ra sau chuyến nghiên cứu thực tiễn tại Tây Nguyên, Thiếu tướng Lưu Trọng Lư sớm nhận định đây không đơn thuần là một vụ tụ tập đông người mà là phép thử đối với năng lực lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị trong bảo vệ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trước diễn biến phức tạp tại Huổi Khon thời điểm đó, Thiếu tướng Lưu Trọng Lư đã tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy thành lập Ban Chỉ đạo xử lý tình huống, thống nhất cơ chế phối hợp giữa quân sự, công an và bộ đội biên phòng trên tinh thần đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết. Đồng chí Mùa A Sơn khi đó là Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp chỉ đạo giải quyết vụ việc, nhớ lại: Chính sự bình tĩnh và bản lĩnh của Thiếu tướng Lưu Trọng Lư đã tạo sự yên tâm cho Ban Chỉ đạo trong những ngày cam go nhất. Trước áp lực rất lớn từ thực địa, ông luôn yêu cầu đánh giá đúng bản chất vụ việc, tránh những quyết định nóng vội. Vì phần lớn đồng bào tập trung tại Huổi Khon là những người lao động chất phác, bị lừa phỉnh bởi những lời hứa hẹn viển vông, không phải những người chống đối Nhà nước.

Quan điểm đó nhanh chóng trở thành nguyên tắc xuyên suốt trong toàn bộ quá trình giải quyết vụ việc. Hàng vạn tờ rơi bằng tiếng Mông được in khẩn cấp; các tổ công tác của quân sự, công an, bộ đội biên phòng, Mặt trận Tổ quốc và chính quyền địa phương bám sát hiện trường. Những cán bộ biết tiếng Mông, am hiểu phong tục tập quán trực tiếp gặp gỡ, tuyên truyền, giải thích để bà con hiểu rõ âm mưu của các đối tượng phản động, đồng thời kiên trì lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của từng gia đình, giúp người dân nhận rõ bản chất của cái gọi là “vua Mông”, “Nhà nước Mông”.

Giữa những ngày nắng nóng tháng 5, khi chứng kiến nhiều phụ nữ Mông ôm con nhỏ sống tạm dưới những tấm bạt giữa rừng, lương thực cạn dần, nhiều người già và trẻ em kiệt sức. Trong hoàn cảnh đó, Thiếu tướng Lưu Trọng Lư đã tham mưu lãnh đạo tỉnh yêu cầu các lực lượng tiếp tế lương thực, khám chữa bệnh, bảo vệ tính mạng và sức khỏe của đồng bào.

Ông Thào A Dế, Bí thư Đảng ủy xã Mường Toong khi đó là Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ huyện Mường Nhé, vẫn nhớ lời nhắc của Thiếu tướng: “Bà con không phải là đối tượng. Đừng nhìn bà con bằng ánh mắt nghi ngờ. Họ là người bị lừa và cần được bảo vệ...”.

Mọi quyết định đều hướng tới mục tiêu không đổ máu, không tạo ra sự đối đầu giữa lực lượng chức năng với đồng bào. Cuối cùng, bằng sự lãnh đạo thống nhất của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự phối hợp đồng bộ của quân sự, công an, bộ đội biên phòng và cả hệ thống chính trị, âm mưu của các đối tượng cầm đầu đã bị bóc gỡ, hàng nghìn người dân trở về bản làng, tình hình an ninh chính trị ổn định, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.