Người có uy tín - 'nhịp cầu' hòa giải từ cơ sở

Ông Y Taih Priêng trở thành điểm tựa để bà con tìm đến khi có chuyện chưa thể tự tháo gỡ (Ảnh: Nguyễn Hiền)

Hòa giải từ những mâu thuẫn nhỏ

Ở buôn Trum, xã Cư Jút, ông Y Taih Priêng, sinh năm 1962, là một trong những người có uy tín được bà con tin tưởng. Sau nhiều năm gắn bó với công việc Trưởng buôn, từ ngày 1/7/2026 ông nghỉ công tác, nhưng mỗi khi trong buôn có chuyện cần phân tích, khuyên nhủ hay hòa giải, người dân vẫn tìm đến ông.

Khi xảy ra mâu thuẫn, ông Y Taih Priêng cùng tổ hòa giải đến từng gia đình, lắng nghe các bên rồi kiên trì phân tích trên tinh thần tôn trọng phong tục, giữ gìn tình làng nghĩa xóm và chấp hành pháp luật. Nhiều khúc mắc nhờ vậy được giải quyết ngay từ khi mới phát sinh, tránh để chuyện nhỏ kéo dài thành chuyện lớn.

Với ông Y Taih Priêng, điều quan trọng trong hòa giải không phải chỉ tìm ra ai đúng, ai sai, mà là làm sao để người trong cuộc hiểu nhau hơn và sau cuộc hòa giải vẫn có thể nhìn mặt, sống cùng nhau trong một cộng đồng.

Già làng Da Cát Hà Dương, người M’nông nghiên cứu các chính sách, đường lối của Đảng để tuyên truyền cho người dân (Ảnh: Nông B'Rùm)

Cách buôn Trum không xa về ý nghĩa của công việc ấy, tại thôn Liêng Krắk, xã Đam Rông 3, già làng Da Cát Hà Dương, người M’nông, gần 70 tuổi, vẫn miệt mài đến từng hộ dân tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật; tham gia hòa giải mâu thuẫn và vận động bà con giữ gìn đoàn kết. Sau khi nghỉ chế độ từ năm 2010, ông tiếp tục được cộng đồng tín nhiệm làm già làng, người có uy tín.

Ông Da Cát Hà Tông, Trưởng Ban Mặt trận thôn Liêng Krắk cho biết, mỗi khi trong thôn xảy ra mâu thuẫn hay có việc cần hòa giải, cán bộ thôn thường trao đổi với già làng Da Cát Hà Dương trước. Khi già làng trực tiếp phân tích, giải thích, bà con thường lắng nghe và đồng thuận.

Lâm Đồng hiện có 883 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng tích cực tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vận động Nhân dân, hòa giải những mâu thuẫn phát sinh và củng cố khối đoàn kết trong cộng đồng.

Điểm mạnh của người có uy tín không nằm ở quyền lực hành chính, mà ở sự tin tưởng được hình thành qua nhiều năm sống cùng cộng đồng. Họ am hiểu phong tục, hoàn cảnh từng gia đình, biết khi nào cần phân tích bằng quy định pháp luật, khi nào cần dùng tình cảm, uy tín để những người đang bất đồng chịu ngồi lại với nhau.

Giữ bình yên từ sự đồng thuận

Vai trò của người có uy tín hiện nay không chỉ dừng ở hòa giải. Họ còn là cầu nối giữa chính quyền, lực lượng chức năng với người dân trong tuyên truyền pháp luật, phòng ngừa vi phạm, giữ gìn an ninh trật tự, vận động phát triển kinh tế và xây dựng đời sống văn hóa.

Tại Hội nghị biểu dương người có uy tín và chức sắc, chức việc tôn giáo đầu năm 2026, Đại tá Huỳnh Ngọc Liêm, Phó Giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng khẳng định: "Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác vận động quần chúng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; là “cầu nối” niềm tin giữa Đảng, Nhà nước, lực lượng Công an với Nhân dân, góp phần phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở".

Thực tế cho thấy, vai trò ấy càng rõ nét ở những địa bàn rộng, đông đồng bào dân tộc thiểu số. Một mâu thuẫn trong gia đình, tranh chấp giữa hàng xóm hay bất đồng trong đời sống cộng đồng nếu được người có uy tín nắm bắt và hòa giải sớm sẽ hạn chế nguy cơ phát sinh phức tạp.

Công an tỉnh Lâm Đồng biểu dương những người có uy tín trong đồng bào DTTS năm 2025

Họ cũng chính là người giúp những quy định của pháp luật trở nên gần gũi hơn với bà con. Thay vì những lời tuyên truyền khô cứng, người có uy tín thường nói bằng tiếng nói của cộng đồng, kết hợp giữa pháp luật với phong tục và kinh nghiệm sống. Bởi vậy, lời vận động dễ được người dân tiếp nhận hơn.

Ở buôn Trum, sự điềm đạm của ông Y Taih Priêng trở thành điểm tựa để bà con tìm đến khi có chuyện chưa thể tự tháo gỡ. Ở Liêng Krắk, già làng Da Cát Hà Dương vẫn đều đặn đến từng nhà, dùng chính uy tín của mình để kết nối người dân với chính quyền và giữ sự đồng thuận trong thôn.

Già làng Da Cát Hà Dương đến thăm và hỏi han các hộ dân

Hòa giải ở cơ sở không chỉ nhằm giải quyết tranh chấp mà còn góp phần giữ gìn quan hệ cộng đồng, hạn chế đơn thư, ngăn ngừa vụ việc phát sinh phức tạp và củng cố sự đồng thuận.

Trong mỗi thôn, buôn, bình yên đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một cuộc gặp đúng lúc, vài lời phân tích chân thành hay một cái bắt tay sau bất đồng... Và phía sau những câu chuyện giản dị ấy là sự đóng góp bền bỉ của những người có uy tín - những “nhịp cầu” đang góp phần nối lại đồng thuận và giữ bình yên ngay từ cơ sở.