Người dân đã nộp hơn 2,1 tỷ tiền sử dụng đất, lại bị thuế buộc nộp thêm hơn 1,2 tỷ

Từ khoản tiền sử dụng đất 2,1 tỷ thành hơn 3,3 tỷ đồng

Năm 2015, bà Nguyễn Thị Thu H. chuyển mục đích sử dụng 220m2 đất nông nghiệp sang đất ở đô thị tại phường Đ., tỉnh Bình Dương (nay là phường Đ., TPHCM). Theo quy định tại thời điểm đó, bà được ghi nợ tiền sử dụng đất và nộp theo bảng giá đất của UBND tỉnh tại thời điểm nộp.

Đầu tháng 11/2024, bà H. đề nghị giải quyết khoản tiền sử dụng đất còn nợ. Ngày 25/11/2024, Chi cục Thuế thành phố D. ban hành thông báo, xác định số tiền bà phải nộp là hơn 3,3 tỷ đồng.

Không đồng ý với số tiền này, bà H. khiếu nại. Tại buổi làm việc ngày 5/12/2024, hai bên thống nhất số tiền sử dụng đất phải nộp là hơn 2,1 tỷ đồng.

Trên cơ sở đó, ngày 9/12/2024, cơ quan thuế ban hành thông báo nộp tiền mới, xác định số tiền bà H. phải nộp là hơn 2,1 tỷ đồng. Bà H. rút đơn khiếu nại.

Từ khoản nợ tiền sử dụng đất hơn 2,1 tỷ đồng tăng lên hơn 3,3 tỷ đồng, người dân kiện cơ quan thuế. Ảnh minh họa: Nam Khánh

Ngày 26/12/2024, bà H. nộp 50% tiền sử dụng đất là hơn 1,063 tỷ đồng. Ngày 7/1/2025, bà tiếp tục nộp số tiền còn lại, hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo thông báo của cơ quan thuế.

Tuy nhiên, khi đến cơ quan thuế đề nghị xác nhận đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính, bà H. bất ngờ nhận được thông báo ban hành ngày 31/12/2024, thay thế thông báo trước đó và yêu cầu nộp hơn 3,3 tỷ đồng.

Như vậy, dù đã nộp đủ hơn 2,1 tỷ đồng theo thông báo được ban hành sau khi hai bên thống nhất giải quyết khiếu nại, bà H. vẫn bị yêu cầu nộp thêm hơn 1,2 tỷ đồng.

Cho rằng việc ban hành thông báo mới ảnh hưởng đến quyền lợi của mình, bà H. khởi kiện Chi cục Thuế thành phố D. (nay là Thuế cơ sở X., TPHCM), đề nghị tòa án hủy thông báo ngày 31/12/2024 và buộc cơ quan thuế xác nhận bà đã hoàn thành nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất.

Tòa xác định thông báo thuế hơn 3,3 tỷ không có căn cứ

Cơ quan thuế cho rằng, việc ban hành thông báo ngày 31/12/2024 xuất phát từ công văn của Cục Thuế tỉnh B. (cũ) về giá đất xác định nghĩa vụ tài chính phát sinh từ ngày 1/8/2024.

Theo đó, bà H. thuộc trường hợp được ghi nợ tiền sử dụng đất trước ngày 10/12/2019 và đã quá thời hạn thanh toán. Vì vậy, số tiền phải nộp được xác định theo chính sách và giá đất tại thời điểm trả nợ.

Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND Khu vực 16, TPHCM chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H., tuyên hủy thông báo nộp tiền ngày 31/12/2024 và buộc cơ quan thuế xác nhận bà đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo thông báo ngày 9/12/2024.

Không đồng ý, Thuế cơ sở X., TPHCM kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Xét xử phúc thẩm, TAND TPHCM nhận định việc xác định số tiền sử dụng đất phải nộp cần căn cứ các quy định của Luật Đất đai năm 2024 và Nghị định 103/2024 của Chính phủ.

Theo tòa, tại thời điểm bà H. đề nghị nộp tiền sử dụng đất, tỉnh Bình Dương (cũ) áp dụng bảng giá đất theo Quyết định 36/2019, chưa ban hành bảng giá đất mới theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Căn cứ quy định pháp luật, tiền sử dụng đất của bà H. được tính theo công thức: diện tích đất x (giá đất ở - giá đất cây lâu năm). Với diện tích 220m2, giá đất ở 10,08 triệu đồng/m2 và giá đất cây lâu năm 410.000 đồng/m2, số tiền phải nộp là hơn 2,12 tỷ đồng.

Trong khi đó, thông báo ngày 31/12/2024 lại áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất, khiến số tiền phải nộp tăng lên hơn 3,3 tỷ đồng. Tòa xác định cách tính này không phù hợp với quy định của Luật Đất đai năm 2024, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của bà H.

Tòa cũng nhận định công văn của Cục Thuế tỉnh B. (cũ) không phải văn bản quy phạm pháp luật, nên không có giá trị pháp lý để làm căn cứ ban hành thông báo hành chính bị kiện. Hơn nữa, văn bản này mới được giao cho bà H. sau khi bà đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo thông báo trước đó.

HĐXX phúc thẩm bác kháng cáo của Thuế cơ sở X., TPHCM, giữ nguyên quyết định hủy thông báo thu tiền sử dụng đất ngày 31/12/2024. Tòa đồng thời sửa một phần bản án sơ thẩm về cách tuyên, buộc cơ quan thuế thực hiện nhiệm vụ công vụ theo quy định pháp luật trong lĩnh vực thuế.

(Bài viết dựa trên Bản án số 29/2025/HC-PT ngày 12/12/2025 của TAND TPHCM).