Người dân thành kính tri ân các liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Các chiến sĩ ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng để sớm đưa các liệt sĩ về với gia đình.

Những mâm cơm gửi người nằm lại

Từ sáng sớm đến cuối chiều, bên ngoài khu vực lực lượng chức năng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, thường xuyên có người dân đến dâng hương. Họ mang theo hoa tươi, bánh, trái cây, nước uống và những mâm cơm được chuẩn bị chu đáo, bày tỏ lòng thành kính với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Giữa không gian trang nghiêm, có người chắp tay khấn nguyện, có người đứng hồi lâu hướng mắt về khu vực khai quật. Trên những trang giấy đặt cạnh bia tưởng niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú là nhiều lời tri ân cùng chung một mong ước quá trình tìm kiếm diễn ra thuận lợi, các liệt sĩ sớm được xác định danh tính để trở về với gia đình, quê hương.

Bà Đỗ Thị Thanh Hường (bên phải) cùng bà Kim Cúc chuẩn bị mâm lễ cho các anh hùng liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng.

Những mâm lễ không cầu kỳ, phần lớn gồm cơm, cháo, trà, cà phê, bánh kẹo, hoa quả, nước uống và nhang đèn. Từng món ăn được người dân tự tay chuẩn bị như một bữa cơm gia đình dành cho những người đã nằm lại dưới lòng đất gần 60 năm.

Những ngày qua, bà Đỗ Thị Thanh Hường, ngụ phường Bến Thành, cùng bà Ngô Thị Kim Cúc đều đặn đến công viên chuẩn bị lễ cúng. Bà Hường cho biết, trước đây bà thường đến các nghĩa trang liệt sĩ trên nhiều miền đất nước để dâng hương. Khi biết lực lượng chức năng tìm thấy nhiều hài cốt tại Công viên Lê Thị Riêng, bà lập tức thu xếp công việc để đến đây.

“Chúng tôi chuẩn bị những bữa cơm chay đơn giản, nhưng đó là tấm lòng dành cho các cô, các chú, các anh. Các liệt sĩ đã nằm lại quá lâu rồi, nên mình muốn có chén cơm, ly nước, nén hương để các anh được ấm lòng”, bà Hường chia sẻ thêm.

Việc chuẩn bị bắt đầu từ sáng sớm. Cơm, cháo và các món chay được nấu trong ngày, sau đó mang đến công viên, bày biện trước khu vực tưởng niệm. Với bà Hường, đây không phải một nghi thức nhất thời mà là cách người đang sống thể hiện trách nhiệm đối với những người đã hy sinh.

Điều khiến bà Hường xúc động nhất là có những người mẹ đã ngoài trăm tuổi vẫn mòn mỏi chờ tin con. Thời gian càng trôi, số nhân chứng lịch sử và thân nhân trực tiếp của liệt sĩ càng ít dần. Bởi vậy, mỗi bộ hài cốt được tìm thấy không chỉ là một kết quả của công tác quy tập mà còn mở ra hy vọng khép lại cuộc chờ đợi kéo dài qua nhiều thế hệ.

Người dân các tỉnh, thành kính thắp hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, TP Hồ Chí Minh.

Không chỉ người dân TP Hồ Chí Minh, nhiều người từ các địa phương khác cũng tìm đến Công viên Lê Thị Riêng. Bà Nguyễn Thị Minh từ Hà Nội vào TP Hồ Chí Minh và cũng có mặt tại đây để đến công viên dâng hương.

Bà Minh cho biết dù đường sá xa xôi, bà vẫn muốn trực tiếp đứng tại nơi những liệt sĩ vừa được tìm thấy. Theo bà, cuộc sống hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ và sinh mạng của biết bao người. Vì thế, việc đến thắp một nén hương là tình cảm tự nhiên và cũng là trách nhiệm của thế hệ được thụ hưởng thành quả ấy.

“Các chiến sĩ đã hy sinh để chúng ta có cuộc sống như ngày hôm nay. Khi các anh, các chú được tìm thấy, tôi muốn đến tận nơi bày tỏ lòng thành kính. Công ơn ấy không bao giờ có thể đền đáp hết”, bà Minh xúc động nói.

Chị Nguyễn Thụy Khánh Vân mang hương hoa và lễ vật đến thắp hương cho các Anh hùng liệt sĩ và tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú tại Công viên Lê Thị Riêng.

Trong dòng người đến viếng còn có chị Nguyễn Thụy Khánh Vân (ngụ phường Cầu Ông Lãnh, TP Hồ Chí Minh) lặng lẽ mang bánh trái, nhang đèn đến dâng lên các anh. Lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng, cha là chiến sĩ từ miền Bắc vào Nam chiến đấu, chị thấm thía tận cùng nỗi đau chia cắt và mất mát của chiến tranh. Tự tay sắp xếp lễ vật, chị nghẹn ngào chia sẻ: "Mong ước lớn nhất của tôi lúc này, là hương linh các chiến sĩ thụ hưởng chút lòng thành, rồi sớm được trở về với gia đình, quê hương".

Trách nhiệm đưa các liệt sĩ trở về

Sự thành kính của người dân cũng trở thành nguồn động viên đối với cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm làm nhiệm vụ. Mỗi lớp đất được bóc tách đều đòi hỏi sự thận trọng bởi hài cốt đã trải qua gần sáu thập niên, nhiều vị trí bị tác động bởi nước ngầm và quá trình chỉnh trang đô thị.

Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Chính ủy Quân khu 7, cho rằng tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ là bổn phận thiêng liêng trước Tổ quốc và nhân dân. Đây vừa là hoạt động đền ơn đáp nghĩa, vừa thể hiện phẩm chất, trách nhiệm của Bộ đội Cụ Hồ đối với đồng chí, đồng đội đã hy sinh.

Phương tiện cơ giới được huy động để mở rộng phạm vi tìm kiếm tại khu vực nghi có mộ liệt sĩ.

Theo Trung tướng Trần Vinh Ngọc, lực lượng vũ trang Quân khu 7 luôn ghi nhớ công lao của những cán bộ, chiến sĩ và đồng bào yêu nước đã hiến dâng cuộc đời cho độc lập, hòa bình của dân tộc. Sự tri ân không chỉ thể hiện trong các nghi lễ tưởng niệm mà phải được chuyển thành hành động cụ thể, kiên trì tìm kiếm và đưa các liệt sĩ về nơi an nghỉ trang trọng.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Thành phố, cho biết việc tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng được triển khai trong khuôn khổ “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Thành phố đã phối hợp với Quân khu 7, các bộ, ngành Trung ương, nhà khoa học, cơ quan báo chí, nhân chứng lịch sử cùng nhiều tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để thu thập, xác minh thông tin. Từ những bức ảnh cũ, hồ sơ lưu trữ, bản đồ, lời kể của nhân chứng đến kết quả khảo sát thực địa, từng dữ kiện được đối chiếu nhằm xác định chính xác các khu vực nghi có mộ tập thể.

Hoạt động dâng hương thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của người dân Thành phố.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, yêu cầu xuyên suốt là thực hiện nhiệm vụ bằng tinh thần trách nhiệm cao nhất, bảo đảm thận trọng và chính xác. Không chỉ tìm thấy hài cốt, Thành phố còn phải lưu giữ di vật, lấy mẫu phục vụ giám định và xây dựng hồ sơ cho từng trường hợp, tạo cơ sở xác định danh tính về sau. Qua nhiều nguồn tư liệu trong và ngoài nước đã được huy động để khoanh vùng tìm kiếm.

Khi đến dâng hương và kiểm tra công tác tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang bày tỏ sự trân trọng trước nỗ lực của lực lượng làm nhiệm vụ và tình cảm của nhân dân dành cho các liệt sĩ.

Theo Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, việc tìm kiếm phải được thực hiện đến cùng bằng trách nhiệm, sự kiên trì và phương pháp khoa học. Mỗi hài cốt được đưa lên khỏi lòng đất đều phải được tiếp nhận, bảo quản và xây dựng hồ sơ chu đáo; từng manh mối về danh tính cần được kiểm tra qua nhiều nguồn để không bỏ sót cơ hội kết nối liệt sĩ với thân nhân.

Những ngày qua, các lực lượng chức năng đã quy tập nhiều bộ hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.

Ông Trần Lưu Quang cũng lưu ý công tác tri ân không dừng ở việc tổ chức lễ viếng hay an táng. Thành phố cần tiếp tục hoàn thiện dữ liệu, phối hợp lấy mẫu ADN thân nhân, tìm kiếm nhân chứng và thu thập tư liệu trong nước, quốc tế. Đồng thời, câu chuyện tại Công viên Lê Thị Riêng cần được gìn giữ, giới thiệu cho thế hệ trẻ như một bài học về giá trị của hòa bình và trách nhiệm đối với lịch sử.

Những ngày qua, với sự hiện diện của lãnh đạo Thành phố, lực lượng vũ trang, các đoàn thể và đông đảo người dân tại công viên cho thấy hành trình đưa liệt sĩ trở về không phải nhiệm vụ của riêng một cơ quan. Đó là trách nhiệm chung của hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi nén hương được thắp lên là một lời tri ân. Mỗi bữa cơm được người dân mang đến là một lời nhắn gửi nghĩa tình. Mỗi bộ hài cốt được tìm thấy lại mở thêm một cánh cửa hy vọng cho những gia đình đã chờ đợi quá lâu.