Người dân xã Tổng Cọt khai thác đất đai, tận dụng nguồn lực để giảm nghèo bền vững

Gia đình chị Hoàng Thị Ban, xóm Làng Lỷ, xã Tổng Cọt là một trong những hộ chủ động khai thác lợi thế đất đai phát triển chăn nuôi. Chị lựa chọn nuôi bò kết hợp nuôi lợn. Hiện gia đình chị duy trì từ 5 - 7 con bò, 10 con lợn thịt và 3 con lợn nái sinh sản.

Không đầu tư ồ ạt, chị Ban lựa chọn quy mô phù hợp với khả năng chăm sóc và điều kiện của gia đình. Đàn bò được duy trì ổn định, nuôi lợn thịt kết hợp lợn nái sinh sản, nhờ đó gia đình có thêm nguồn thu, chủ động hơn trong sản xuất, tận dụng nguồn thức ăn sẵn có và nguồn phụ phẩm từ trồng trọt để giảm chi phí.

Từ diện tích đất của gia đình, chị chủ động bố trí khu vực chăn nuôi, tận dụng nguồn thức ăn phục vụ đàn vật nuôi và sử dụng phân chuồng cho sản xuất. Cách làm này vừa giúp tiết kiệm chi phí, vừa tạo sự gắn kết giữa trồng trọt và chăn nuôi, phù hợp với điều kiện sản xuất của hộ gia đình vùng cao.

Chị Ban chia sẻ: Chăn nuôi tuy vất vả nhưng nếu chịu khó chăm sóc, tận dụng được nguồn thức ăn sẵn có thì nguồn thu của gia đình sẽ ổn định. Tôi làm từ ít đến nhiều, có hiệu quả thì lại tích lũy để đầu tư thêm, lấy chăn nuôi làm sinh kế lâu dài. Hằng năm, gia đình thu nhập trên 50 triệu đồng, có điều kiện đầu tư cho các con đi học và mua sắm một số vật dụng cần thiết, có động lực để vươn lên thoát nghèo.

Chị Hoàng Thị Ban, xóm Làng Lỷ, xã Tổng Cọt chăm sóc vật nuôi.

Phó Chủ tịch UBND xã Tổng Cọt Đàm Văn Phú cho biết: Khi triển khai các chương trình giảm nghèo, xã không lựa chọn mô hình theo phong trào mà căn cứ vào điều kiện đất đai, lao động và khả năng của từng hộ để định hướng. Hộ có điều kiện chăn nuôi thì tập trung chăn nuôi, hộ có đất phù hợp thì lựa chọn cây trồng; hỗ trợ phải đúng nhu cầu để người dân có thể làm được, duy trì được và từng bước nâng quy mô sản xuất.

Từ cách tiếp cận đó, các chương trình mục tiêu quốc gia đang được triển khai trên địa bàn xã theo hướng đưa nguồn lực trực tiếp vào sản xuất. Thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, xã triển khai dự án hỗ trợ giống ngô lai và phân bón cho 240 hộ tại 9 xóm với tổng kinh phí 1 tỷ đồng. Đây là những vật tư thiết yếu, giúp các hộ giảm một phần chi phí đầu vào, có thêm điều kiện đầu tư cho sản xuất.

Cùng với cây ngô, xã triển khai các mô hình nhằm đa dạng hóa cây trồng, mở thêm lựa chọn sinh kế cho người dân. Từ Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, dự án hỗ trợ giống, phân bón, vôi để trồng lạc tại các xóm: Ngườm Vài, Cả Tiếng, Rủ Rà với 41 hộ tham gia, tổng kinh phí 510 triệu đồng.

Tại các xóm: Lũng Ái, Tả Piẩu, Lũng Pán, dự án trồng cây gai xanh được triển khai với 16 hộ tham gia, diện tích đăng ký 9,85 ha. Đây là hướng sản xuất mới, tạo thêm lựa chọn cho những hộ có đất phù hợp. Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng trồng ngô lai thương phẩm được triển khai tại các xóm: Cả Tiếng, Làng Lỷ, Lũng Mão, Rủ Rà với 63 hộ tham gia. Việc tổ chức sản xuất theo nhóm hộ, cộng đồng tạo điều kiện để người dân trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong quá trình sản xuất, hướng tới nâng cao hiệu quả.

Mô hình trồng ngô lai thương phẩm giúp người dân xã Tổng Cọt nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng thu nhập.

Đối với chăn nuôi, xã chú trọng vận động người dân cải thiện điều kiện chuồng trại, thay đổi tập quán chăn nuôi. Thực hiện dự án hỗ trợ chuồng trại, 95 hộ được hỗ trợ xây dựng, di chuyển chuồng trại ra khỏi gầm sàn nhà ở với tổng kinh phí 950 triệu đồng. Việc này vừa góp phần cải thiện môi trường sống, vừa tạo điều kiện để các hộ tổ chức chăn nuôi khoa học hơn, chủ động vệ sinh, chăm sóc và phòng, chống dịch bệnh.

Thực tế từ mô hình của chị Hoàng Thị Ban cho thấy, giảm nghèo không nhất thiết phải bắt đầu bằng những mô hình lớn. Với một hộ gia đình vùng cao có đất, có chuồng trại, có con giống và biết tổ chức sản xuất, nguồn lực ấy hoàn toàn có thể trở thành sinh kế nếu được đầu tư đúng hướng. Khi sản xuất có hiệu quả, người dân có thêm thu nhập, có điều kiện tái đầu tư và dần giảm sự phụ thuộc vào hỗ trợ.

Đây cũng là điểm cốt lõi trong cách Tổng Cọt triển khai các chương trình giảm nghèo: hỗ trợ những gì người dân cần, lựa chọn mô hình người dân có khả năng làm và tạo điều kiện để kết quả hỗ trợ được duy trì lâu dài. 

Giảm nghèo bền vững vì thế không chỉ được đo bằng số hộ được hỗ trợ hay số tiền đã đầu tư mà bằng khả năng tạo ra sinh kế và thu nhập ổn định cho người dân. Khi người dân biết khai thác đất đai, tận dụng sức lao động, mạnh dạn đầu tư và chủ động sản xuất, những nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước sẽ có thêm giá trị. Ở Tổng Cọt, những bước đi ấy đang được bắt đầu từ chính những mảnh đất, chuồng trại và bàn tay lao động của người dân.