Người dưới chuẩn ngân hàng mong đợi gì từ tín dụng bình dân?

Theo báo cáo cùa Fiin Group, tập đoàn nghiên cứu thị trường rất có uy tín ở Việt Nam, thì thị trường cho vay thay thế có 4 loại hình dịch vụ chính là cầm đồ, cho vay ngang hàng (P2P), mua trước trả sau (BNPL) và vay ngắn hạn (Payday). Trong đó, cầm đồ chiếm tới hơn 67% dư nợ toàn thị trường, vượt xa ba hình thức vay còn lại.

So với các ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng thì cầm đồ có lợi thế là thời gian duyệt vay nhanh hơn. Theo khẳng định của F88, chuỗi cửa hàng cho vay cầm cố có quy mô lớn nhất Việt Nam với gần 1.000 PGD trên toàn quốc, thì cầm xe máy lấy liền trong 15 phút, tức là chỉ sau 15 phút tính từ khi khi hồ sơ vay hoàn tất, khách hàng sẽ nhận được tiền qua hình thức chuyển khoản.

Trong khi đó, nếu khách vay tín chấp ngân hàng, người vay có thể phải đợi từ 3-5 ngày làm việc mới có kết quả. Các công ty tài chính tiêu dùng cũng tương tự, từ 2-3 ngày.

Lý do cầm đồ duyệt vay nhanh nằm ở chỗ họ không yêu cầu khách hàng chứng minh thu nhập hay xét nợ xấu. Chỉ cần người vay có xe máy chính chủ là đã được duyệt vay. Tất nhiên, hạn mức vay phụ thuộc vào chất lượng xe.

Ví dụ như hạn mức vay trung bình bằng xe máy tại F88 là từ 10 - 30 triệu đồng nhưng khách hàng sẽ được mượn lại phương tiện để sử dụng trong suốt thời gian vay, công ty này chỉ giữ lại đăng ký xe bản gốc. Không chỉ F88, hầu hết các cửa hàng cầm đồ khác đều áp dụng cách cho vay này và thời gian duyệt vay cũng tương tự.

Vì sao khi vay cầm cố, khách hàng muốn được duyệt nhanh?

Theo Fiin Group, người vay thay thế hay vay cầm cố thường có thu nhập từ 5 đến dưới 10 triệu đồng/tháng, thậm chí 1/2 trong số đó là dưới 7,5 triệu đồng.

Nhìn chung, họ không có việc làm và thu nhập ổn định, thậm chí từng mắc nợ xấu và được gọi chung là người dưới chuẩn ngân hàng. Họ cũng không có tích lũy và thường xuyên bị “đứt gãy” dòng tiền do bị nợ lương, chậm tiền hàng...

Tổng cục Thống kê phân loại nhóm lao động này là người lao động có việc làm phi chính thức. Vì thế, một khoản vay nhanh để giải quyết khó khăn bất chợt luôn là điều họ cần. Cầm đồ đáp ứng đúng điều này và vì thế trở nên phổ biến.

Nhận định trên không chỉ đúng tại Việt Nam mà còn đúng ở tầm khu vực, ví như tại Thái Lan, một quốc gia Đông Nam Á cận kề và có mặt bằng kinh tế, xã hội tương tự Việt Nam. Ba chuỗi cầm đồ thế hệ mới xứ Chùa Vàng đang sở hữu hơn 10.000 cửa hàng, gồm Muang Thai Capital 8.754 cửa hàng (báo cáo tài chính cuối 2025), Srisawad Corporation 5.806 cửa hàng (tài liệu đại hội đồng cổ đông năm 2026) và Ngern Tid Lor 1.900 cửa hàng (website chính thức giữa 2026).

Tổng số hơn 10.000 cửa hàng chỉ của ba đơn vị này lớn hơn rất nhiều so với tổng số cửa hàng cầm đồ thế hệ mới tại Việt Nam năm 2024 cộng lại, khoảng 1.200 cửa hàng theo Fiin Group. Dư nợ cuối năm 2025 của 3 chuỗi cửa hàng này là 291,5 tỷ Baht, khoảng 8,75 tỷ USD, nhỉnh hơn tổng dư nợ toàn thị trường cho vay thay thế tại Việt Nam cuối năm 2024 là 8 tỷ USD (Fiin Group).

Trong khi đó, dân số Thái Lan năm 2025 ước tính là 65,8 triệu người, tỉ lệ người lao động có việc làm phi chính thứ là 21 triệu, thấp hơn đáng kể so với Việt Nam, lần lượt là 102,3 triệu và 33,1 triệu. Ở các quốc gia như Ấn Độ, Indonesia, Philippines... điều tương tự cũng diễn ra, chứng tỏ cầm đồ là hình thức dịch vụ tài chính phổ biến và thích hợp với các quốc gia đang phát triển.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, cầm đồ cũng đối diện nhiều khó khăn, lớn nhất là định kiến cho vay thiếu minh bạch, lãi cao, chèn ép khách hàng. Nhưng điều này đã dần thay đổi khi Fiin Group chỉ ra rằng mô hình cầm đồ hiện đại đang chuẩn hóa lại thị trường nhờ hoạt động theo mô hình chuỗi, quản trị trên nền tảng công nghệ, đề cao chuẩn mực minh bạch thông tin, tuân thủ pháp luật.

Ví dụ như F88, nhờ sự minh bạch thông tin trên các phương tiện truyền thông mà một bộ phận khách hàng đã hiểu sự khác biệt giữa điều kiện vay, lãi phí vay cầm đồ và vay ngân hàng. Cộng thêm với việc truyền thông trực tiếp tại các cửa hàng, F88 đã giúp khách hàng nắm đủ các quyền lợi, thông tin khi vay như số tiền phải trả, thời gian trả, phí phạt phạt quá hạn... từ trước khi ký hợp đồng và từ đó người vay có cái nhìn ít định kiến hơn.

Tổng thế, đúng như nhận định trước đó, khi vay cầm cố, khách hàng quan tâm đến nhiều vấn đề hơn là lãi suất. Đó là điều kiện vay, thời gian duyệt vay, số tiền phải trả, thời gian phải trả và cả những phát sinh nếu không trả nợ đúng hạn. Nếu tiếp tục cho vay theo hướng công khai, minh bạch này, chắc chắn cầm đồ sẽ thành kênh dẫn vốn phù hợp và chiếm được lòng tin của người lao động bình dân.