Người lao động trên nền tảng số có thể thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Sáng 23/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.

Mở rộng diện ngân hàng nhận tiền gửi từ Quỹ Bảo hiểm xã hội

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo Luật giữ nguyên phạm vi điều chỉnh của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, tập trung sửa đổi những quy định liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đơn giản hóa thủ tục hành chính; hoàn thiện một số quy định về chế độ, chính sách và đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Một trong những nội dung mới của dự thảo là giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.

Theo tờ trình, quy định này nhằm bảo đảm lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách bảo hiểm xã hội phù hợp, khả thi. Dự thảo cũng đề xuất cho phép cá nhân trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung; quy định người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện.

Về đầu tư quỹ, Chính phủ đề xuất mở rộng diện ngân hàng được nhận tiền gửi từ Quỹ Bảo hiểm xã hội. Bên cạnh ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước trên 50% vốn điều lệ, dự thảo bổ sung ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước và doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ; ngân hàng thương mại cổ phần có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ. Các ngân hàng thuộc diện bổ sung phải có chất lượng tốt, mức độ an toàn cao theo đánh giá của cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động ngân hàng. Dự thảo quy định không đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội tại ngân hàng thương mại đang được kiểm soát đặc biệt.

Chính phủ cho rằng, phương án này bảo đảm nguyên tắc an toàn hơn so với phương án đã trình Quốc hội trước đây, đồng thời mở rộng danh mục đầu tư so với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật.

Với đề xuất mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành về nguyên tắc, nhưng cho rằng nhóm người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số rất rộng, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng và xác định cụ thể đối tượng trên cơ sở pháp lý, thực tiễn đầy đủ.

Mở rộng danh mục đầu tư: An toàn phải là số một

Đối với việc mở rộng danh mục đầu tư quỹ, cơ quan thẩm tra cho biết, nội dung này có hai loại ý kiến: một loại tán thành đề xuất của Chính phủ, loại còn lại đề nghị giữ quy định hiện hành.

Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành về nguyên tắc mở rộng danh mục đầu tư quỹ, nhưng đề nghị đặc biệt coi trọng yêu cầu an toàn; quy định tiêu chí, xác định rõ đối tượng đầu tư và báo cáo cấp có thẩm quyền về chủ trương mở rộng. Cơ quan thẩm tra nhận định, đây là chính sách mới, phức tạp, nhạy cảm, tác động lớn đến quyền lợi của đông đảo người lao động.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị cân nhắc việc sửa đổi quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung khi chưa đánh giá kỹ tác động; xem xét giữ quy định hiện hành về Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội, quyền kiểm tra và trách nhiệm phối hợp quản lý nhà nước của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Kết luận nội dung thảo luận về dự án Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết sửa đổi Luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Với việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ phạm vi, khái niệm của hai nhóm đối tượng, xác định ngưỡng, cơ chế thu, chi, phương thức đóng, hưởng và lộ trình thực hiện để bảo đảm tính khả thi, tạo sự đồng thuận cao.

Về đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý với chủ trương mở rộng danh mục đầu tư, song yêu cầu bảo đảm “an toàn là số một, hiệu quả là số hai và phát triển là số ba”.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Luật quy định theo hướng nguyên tắc, giao Chính phủ quy định điều kiện, tiêu chí và danh mục cụ thể; đồng thời có cơ chế lựa chọn, giám sát, kiểm soát rủi ro và xác định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Chính phủ được đề nghị tiếp tục rà soát dự thảo Luật theo hướng giữ quyền kiểm tra của cơ quan bảo hiểm xã hội, trừ chức năng thanh tra chuyên ngành; xem xét giữ quy định hiện hành về thành phần Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội cho phù hợp với thay đổi về tổ chức bộ máy. Khi lược bỏ quy định về hồ sơ, thủ tục, cần phân biệt những nội dung có thể giao Chính phủ quy định với những nội dung xác lập quyền, nghĩa vụ và quyền lợi của người thụ hưởng phải được quy định phù hợp ngay trong Luật./.