Người phụ thuộc là cha, mẹ, người thân hoặc con mắc bệnh hiểm nghèo có được giảm trừ gia cảnh không?

Hỏi:

1/ Căn cứ theo Điểm d; Khoản 4, Điều 47, Nghị định 253/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 quy định về Giảm trừ Gia cảnh có nêu: Đối tượng và căn cứ xác định người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng: “Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế; ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế; cháu ruột của người nộp thuế; người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật”. Người phụ thuộc quy định tại điểm này là cá nhân đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình và pháp luật liên quan khác. Vậy theo quy định trên thì người nộp thuế cần bổ sung những hồ sơ gì để đảm bảo đúng quy định về Luật Thuế.

2/ Căn cứ Điểm a, Khoản 3, Điều 47, Nghị định 253/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 quy định về Giảm trừ Gia cảnh có nêu: Đối với người phụ thuộc là Cha/ Mẹ hoặc cá nhân không nơi nương tựa khác (trừ đối tượng là Con) trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: Không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Khoản 4, Điều 47 Nghị định 253 định nghĩa Người không có khả năng lao động quy định tại Điều này là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật. Như vậy đối với trường hợp Người phụ thuộc Cha/ Mẹ hoặc cá nhân không nơi nương tựa khác (Trừ đối tượng là Con) bị khuyết tật nặng/ hoặc mắc bệnh Ung thư thì có quy định nào phiên qua cho đối tượng này là suy giảm khả năng lao động từ 81% theo quy định của Luật Thuế không? Và nếu trường hợp bắt buộc phải suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên thì các hồ sơ Người nộp thuế cần cung cấp cho Công ty là gì để được tính giảm trừ.

3/ Căn cứ Điểm b, Khoản 2, Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 quy định về Giảm trừ Gia cảnh có nêu: Đối với Người phụ thuộc là Con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) từ 18 tuổi trở lên thì thuộc trong các trường hợp sau: người mất năng lực hành vi dân sự; người khuyết tật; người không có khả năng lao động.. Tại Quy định điều này không nhắc về trường hợp con bị mắc các căn bệnh hiểm nghèo (Ung thư, suy thận) như vậy có quy định nào tham chiếu rằng các đối tượng Con trong tuổi lao động đang bị Ung thư/ Suy thận được hiểu là không có khả năng lao động không? Và nếu không có quy định tham chiếu thì đối tượng con trong tuổi lao động bị mắc các bệnh Ung thư/ Suy thận/ hiểm nghèo khác… có được ghi nhận là người phụ thuộc không? 

Trả lời:

- Căn cứ Điều 47 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định về giảm trừ gia cảnh:

“…2. Đối tượng và căn cứ xác định người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng như sau:

b) Con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) từ 18 tuổi trở lên trong các trường hợp sau: người mất năng lực hành vi dân sự; người khuyết tật; người không có khả năng lao động;

...

d) Vợ hoặc chồng của người nộp thuế; cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi theo quy định của pháp luật, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng) của người nộp thuế;

đ) Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế; ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế; cháu ruột của người nộp thuế; người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.

Người phụ thuộc quy định tại điểm này là cá nhân đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình và pháp luật liên quan khác.

3. Cá nhân được tính là người phụ thuộc theo hướng dẫn tại điểm d và điểm đ khoản 2 Điều này phải đáp ứng các điều kiện sau:

a) Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: Không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính;

b) Đối với người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính”.

4. Người không có khả năng lao động quy định tại Điều này là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật.

…”

- Căn cứ Điều 4 Thông tư số 87/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính quy định về hồ sơ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh:

“1. Hồ sơ xác định người phụ thuộc là con của người nộp thuế được quy định như sau:

d) Đối với con từ đủ 18 tuổi trở lên là người mất năng lực hành vi dân sự, người khuyết tật thì ngoài các hồ sơ chứng minh mối quan hệ là con tương ứng với các trường hợp quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều này, hồ sơ xác định người phụ thuộc cần có thêm bản chụp Giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật hoặc bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật;

đ) Đối với con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề, kể cả con từ đủ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12) thì ngoài các hồ sơ chứng minh mối quan hệ là con tương ứng với các trường hợp quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều này, hồ sơ xác định người phụ thuộc cần có thêm bản chụp thẻ sinh viên hoặc bản khai có xác nhận của nhà trường hoặc giấy tờ khác chứng minh đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, trung học phổ thông hoặc học nghề.

4. Hồ sơ xác định người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng: bản chụp thẻ Căn cước; bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng theo mẫu quy định của pháp luật về quản lý thuế; giấy tờ chứng minh mối quan hệ giữa người nộp thuế và người phụ thuộc và giấy tờ chứng minh người nộp thuế phải có nghĩa vụ nuôi dưỡng người phụ thuộc theo quy định của pháp luật (nếu có).

5. Hồ sơ xác định người phụ thuộc là người không có khả năng lao động thì ngoài các hồ sơ chứng minh mối quan hệ tương ứng với các trường hợp quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này, hồ sơ xác định người phụ thuộc cần có thêm giấy tờ chứng minh là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật”.

Căn cứ các quy định trên, Thuế thành phố Đà Nẵng trả lời như sau:

- Hồ sơ xác định người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng: bản chụp thẻ Căn cước; bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng theo mẫu quy định của pháp luật về quản lý thuế; giấy tờ chứng minh mối quan hệ giữa người nộp thuế và người phụ thuộc và giấy tờ chứng minh người nộp thuế phải có nghĩa vụ nuôi dưỡng người phụ thuộc theo quy định của pháp luật (nếu có).

- Hồ sơ xác định người phụ thuộc là người không có khả năng lao động thì ngoài các hồ sơ chứng minh mối quan hệ tương ứng với các trường hợp quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 4 Thông tư số 87/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính, hồ sơ xác định người phụ thuộc cần có thêm giấy tờ chứng minh là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật.

- Trường hợp con từ 18 tuổi trở lên bị bệnh hiểm nghèo dẫn đến không có khả năng lao động thì hồ sơ xác định người phụ thuộc theo quy định tại khoản 5 Điều 4 Thông tư số 87/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính.

Người nộp thuế căn cứ vào tình hình thực tế, đối chiếu với các viện dẫn nêu trên để thực hiện theo đúng quy định.