Người thi hành công vụ cố ý gây thiệt hại phải bồi thường 30-50 tháng lương

Chiều 23/8, tại Kỳ họp bất thường thứ nhất, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước với 470/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

Báo cáo tóm tắt về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý trước khi đại biểu Quốc hội bấm nút, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo Luật bổ sung các trường hợp giảm mức hoàn trả, miễn hoàn trả tại Điều 65 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước để phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng và đồng bộ với quy định của pháp luật có liên quan.

Cụ thể, tại Điều 65 (Xác định mức hoàn trả, giảm mức hoàn trả, miễn hoàn trả), dự thảo Luật quy định người thi hành công vụ có lỗi cố ý gây thiệt hại nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức hoàn trả từ 30 đến 50 tháng lương của người đó tại thời điểm có quyết định hoàn trả nhưng tối đa là 50% số tiền mà Nhà nước đã bồi thường.

Đối với người thi hành công vụ gây thiệt hại do lỗi vô ý, dự thảo Luật bổ sung các trường hợp được giảm mức hoàn trả hoặc miễn hoàn trả.

Theo đó, thủ trưởng cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại quyết định giảm mức hoàn trả, nhưng tối đa 30% tổng số tiền phải hoàn trả, nếu người này thuộc một trong hai trường hợp:

Thứ nhất, thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo theo đúng chủ trương, phương án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, không vụ lợi và đã chủ động phòng ngừa, khắc phục tối đa hậu quả.

Thứ hai, chủ động khắc phục hậu quả, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong quá trình giải quyết yêu cầu bồi thường và đã hoàn trả được ít nhất 50% số tiền phải hoàn trả.

Dự thảo Luật bổ sung quy định miễn trách nhiệm hoàn trả trong một số trường hợp cụ thể như: Thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo theo đúng chủ trương, phương án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, không vụ lợi, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội; mắc bệnh hiểm nghèo và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật; lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn; lập công lớn được người, cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Về nguyên tắc áp dụng pháp luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, Chính phủ đề nghị chỉnh lý quy định theo hướng chặt chẽ hơn, tránh mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước ngoài các lĩnh vực đã được quy định tại Điều 1 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Cụ thể, dự thảo Luật quy định: “Việc bồi thường của Nhà nước được thực hiện theo quy định của Luật này, trừ trường hợp Quốc hội có quy định khác về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong các lĩnh vực quy định tại Điều 1 của Luật này”.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, việc chỉnh lý này nhằm đáp ứng ba yêu cầu.

Thứ nhất, chủ thể quyết định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khác với quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là Quốc hội.

Thứ hai, phạm vi trách nhiệm bồi thường do Quốc hội quyết định phải nằm trong giới hạn ba lĩnh vực gồm quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án; đồng thời là những trường hợp chưa được quy định tại Chương II của Luật hiện hành.

Thứ ba, quy định mới bảo đảm tính cụ thể, rõ ràng, đồng bộ, thống nhất trong Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, tránh phát sinh các cách hiểu khác nhau.

“Trong trường hợp này, các quy định liên quan của Luật như: căn cứ xác định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, thiệt hại được bồi thường, quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại, cơ quan giải quyết bồi thường và thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường, được áp dụng đầy đủ, đồng bộ để xem xét trách nhiệm bồi thường của Nhà nước”, Bộ trưởng nói.