Người trẻ góp sức làm mới sân khấu kịch

Từ khán giả trở thành người sáng tạo

Ngày 22-11 tới, tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ (Hà Nội), câu lạc bộ Life’s So Drama (LSD), Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam sẽ đưa chương trình kịch nghệ thường niên On Stage trở lại với vở diễn “Cẩm khúc”. Điều đặc biệt, từ xây dựng ý tưởng, phát triển kịch bản đến dàn dựng và tổ chức biểu diễn, các công đoạn đều có sự tham gia trực tiếp của thành viên câu lạc bộ.

Lấy bối cảnh Sài Gòn những năm 1950, “Cẩm khúc” mở đầu bằng cái chết bí ẩn của Cẩm Lệ, một đào nữ tài sắc tại Nhà hát Đô Thành. Bảy năm sau, con trai bà là Khôi Nguyên tình cờ trở lại nơi mẹ mình qua đời, từ đó lần tìm những bí mật bị chôn giấu. Đằng sau câu chuyện về một bi kịch là những suy ngẫm về công lý, trách nhiệm và lòng can đảm đối diện với sự thật.

Chương trình kịch nghệ thường niên On Stage trở lại với vở diễn “Cẩm khúc”. Ảnh: BTC

Trưởng ban tổ chức On Stage 2026 Nguyễn Khánh Huyền cho biết, quá trình chuẩn bị chương trình là hành trình đan xen giữa hào hứng và thử thách. Nhiều ý tưởng phải điều chỉnh, những vấn đề phát sinh sát ngày biểu diễn đòi hỏi các thành viên phối hợp, tìm cách giải quyết nhanh chóng. Tuy nhiên, cũng từ những trải nghiệm ấy, mỗi người học được cách làm việc tập thể, chủ động xử lý tình huống và trưởng thành hơn. Với Huyền, giá trị của On Stage không chỉ nằm ở một đêm diễn mà còn ở hành trình cả nhóm cùng biến ý tưởng thành sản phẩm nghệ thuật.

Thành lập năm 2014, Life’s So Drama đã duy trì On Stage qua nhiều mùa diễn, bắt đầu với “Frollo” năm 2016, tiếp nối bằng “Đoạn Tuyệt”, “Di Hoạ”, “Huyễn Ảnh”, “Viễn Mộng”, “Khi Trời Nổi Gió”, “Năm ngàn dặm” và “Rạch Cạn”. Mỗi vở diễn khai thác một câu chuyện, một lát cắt đời sống khác nhau. Theo thông tin từ câu lạc bộ, chương trình thu hút gần 1.000 khán giả mỗi mùa và những năm gần đây đã mở rộng kết nối với học sinh nhiều trường THPT tại Hà Nội.

Không chỉ có Life’s So Drama, hoạt động kịch nghệ trong trường học còn được triển khai dưới nhiều hình thức. Tại Trường Nguyễn Siêu, Hội đồng học sinh cùng các câu lạc bộ nghệ thuật đã thực hiện chương trình nhạc kịch LAMOR 2026 với tác phẩm “Into the Woods”. Trước đó, câu lạc bộ Kịch nghệ của trường cũng từng dàn dựng “Wonderland: Alice ở xứ sở trong gương”, với học sinh tham gia từ khâu sản xuất đến biểu diễn. Những mô hình này cho thấy sân khấu đang dần trở thành không gian sáng tạo để học sinh thử sức ở nhiều vai trò, thay vì chỉ xuất hiện trong những tiết mục văn nghệ đơn lẻ.

Một cảnh trên sân khấu của chương trình kịch nghệ thường niên On Stage năm 2025. Ảnh: BTC

Sự đầu tư của các bạn trẻ cũng tạo nên những trải nghiệm mới mẻ cho người xem. Chị Phạm Hương Giang (phường Định Công, Hà Nội), một khán giả từng theo dõi các chương trình của Life’s So Drama, chia sẻ: “Mỗi lần xem các vở diễn của các bạn, tôi đều có những bất ngờ thú vị. Các bạn có cách nhìn và tư duy riêng, biết đưa những câu chuyện, vấn đề gần gũi với cuộc sống lên sân khấu bằng cách thể hiện sáng tạo, hấp dẫn. Điều khiến tôi ấn tượng là sự nghiêm túc, đầu tư trong từng vở diễn. Tôi nghĩ chính sự mới mẻ ấy đã giúp sân khấu trở nên gần gũi hơn, thu hút cả những khán giả trẻ”.

Nuôi dưỡng tình yêu sân khấu từ trải nghiệm thực tế

Điểm đáng chú ý ở những câu lạc bộ kịch nghệ là học sinh không chỉ học diễn xuất. Các em còn phải tìm hiểu chất liệu, phát triển câu chuyện, xây dựng nhân vật, thiết kế sân khấu, âm thanh, ánh sáng, truyền thông và tổ chức bán vé. Mỗi vở diễn vì thế trở thành một dự án tập thể, nơi niềm yêu thích nghệ thuật được chuyển hóa thành kỹ năng và trách nhiệm cụ thể.

Quan trọng hơn, khi trực tiếp tham gia làm ra một tác phẩm, người trẻ có cơ hội hiểu sâu hơn về lao động nghệ thuật. Để một cảnh diễn thuyết phục người xem, phía sau là nhiều ngày tập luyện, tranh luận và điều chỉnh. Để một đêm diễn diễn ra trọn vẹn, bên cạnh diễn viên còn có sự đóng góp thầm lặng của những người phụ trách hậu đài, kỹ thuật và tổ chức. Những trải nghiệm ấy giúp học sinh không chỉ hiểu sân khấu từ phía người thưởng thức mà còn thêm trân trọng công sức của những người làm nghệ thuật.

Thực tế, sự quan tâm của khán giả trẻ đối với sân khấu cũng đang có những chuyển biến tích cực. NSND Trung Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội cho biết, khán giả của nhà hát có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Nếu trước đây, phần lớn khán giả ở độ tuổi 30-40 trở lên thì những năm gần đây, nhà hát đón ngày càng nhiều người trẻ, trong đó có đông đảo học sinh các cấp.

Một cảnh trong vở "Rạch Cạn" do các thành viên câu lạc bộ Life’s So Drama thể hiện. Ảnh: BTC

Theo NSND Trung Hiếu, điều này cho thấy thế hệ trẻ không hề thờ ơ với các giá trị nghệ thuật truyền thống. Với sức trẻ, nhiệt huyết, sự năng động và khát khao khám phá, các em có nhiều tiềm năng trở thành lực lượng khán giả mới. Tuy nhiên, để tình yêu ấy được nuôi dưỡng lâu dài, cần có sự hỗ trợ, đồng hành và tạo điều kiện để người trẻ tiếp cận, tìm hiểu nhiều hơn về các loại hình nghệ thuật truyền thống.

Dẫu vậy, sức sống của những câu lạc bộ kịch nghệ không nên chỉ được đo bằng số lượng thành viên hay khán giả trong một đêm diễn. Điều quan trọng hơn là duy trì được hoạt động sáng tạo lâu dài, có sự đồng hành của nhà trường, nghệ sĩ và các đơn vị nghệ thuật; đồng thời tạo cơ hội để học sinh tiếp cận sân khấu chuyên nghiệp, được hướng dẫn về chuyên môn và có thêm không gian biểu diễn.

Từ những dự án như On Stage hay LAMOR, có thể thấy người trẻ không hề quay lưng với sân khấu như định kiến đôi khi vẫn tồn tại. Khi được trao cơ hội và có môi trường phù hợp, các em sẵn sàng bước lên sân khấu, kể những câu chuyện của riêng mình và mời gọi bạn bè cùng thưởng thức. Đưa sân khấu đến gần người trẻ vì thế không chỉ là tìm cách thu hút thêm khán giả, mà còn cần tạo điều kiện để họ trở thành những người sáng tạo. Bởi khi đã hiểu, đã yêu và trực tiếp góp sức làm nên một tác phẩm, tình yêu nghệ thuật sẽ có cơ hội được nuôi dưỡng bền vững hơn.