Người trẻ Mỹ đang đọc nhiều hơn 20 năm trước

Điện thoại thông minh đang thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin, nhưng chưa thể kết luận rằng người trẻ đã từ bỏ sách. Ảnh minh họa: @alimarieauthor.

Theo David Wallace-Wells, cây viết từ New York Times, smartphone, mạng xã hội và video ngắn thường bị xem là những tác nhân khiến văn hóa đọc suy yếu, đặc biệt ở người trẻ. Hình ảnh quen thuộc trên tàu điện ngầm hay ở quán cà phê là những người cúi xuống màn hình điện thoại, trong khi sách dường như ngày càng vắng bóng. Từ đó, không ít người tin rằng thế hệ trẻ Mỹ đang dần quay lưng với việc đọc.

Tuy nhiên, các số liệu đã chỉ ra sự hiểu nhầm.

Dữ liệu từ Khảo sát Sử dụng Thời gian của Cục Thống kê Lao động Mỹ cho thấy thời gian đọc trung bình của người dân có giảm, nhưng mức giảm không quá lớn như cảm nhận phổ biến.

Năm 2003, người Mỹ từ 15 tuổi trở lên dành trung bình 21,9 phút mỗi ngày để đọc. Con số này là 18,3 phút vào năm 2010 và còn 16,2 phút vào năm 2025. Như vậy, sau hơn 20 năm, thời gian đọc trung bình mỗi ngày chỉ giảm vài phút. Đây là mức giảm có thật, nhưng không phản ánh cú lao dốc quá mạnh như nhiều cảnh báo thường nhấn mạnh.

Quan trọng hơn, mức giảm này không phân bổ đều giữa các nhóm tuổi. Trái với suy nghĩ phổ biến rằng giới trẻ là nhóm rời xa sách mạnh nhất, dữ liệu lại cho thấy người trẻ Mỹ hiện không đọc ít hơn so với hai thập kỷ trước, thậm chí ở một số nhóm tuổi còn đọc nhiều hơn.

Cụ thể, năm 2003, nhóm từ 15 đến 24 tuổi đọc trung bình 8,4 phút mỗi ngày. Đến năm 2016, con số này giảm nhẹ xuống 7,8 phút, nhưng tới năm 2022 đã tăng lên 11,7 phút. Ở nhóm 25-34 tuổi, thời gian đọc là 9,6 phút mỗi ngày vào năm 2003, giảm còn 9 phút vào năm 2016 và tăng lên 10,2 phút vào năm 2025.

Những con số này cho thấy nếu nói nước Mỹ đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng đọc sách, thì đó không hẳn là một cuộc khủng hoảng mới do người trẻ tạo ra. Ít nhất theo khảo sát này, người trẻ Mỹ không quay lưng với sách theo cách nhiều người vẫn tưởng.

Thời gian đọc trung bình của người Mỹ đã giảm trong hơn 20 năm qua. Ảnh minh họa: @cptsilentbookclub.

Ngược lại, sự sụt giảm mạnh hơn lại nằm ở nhóm lớn tuổi. Người Mỹ từ 65 tuổi trở lên vốn là nhóm dành nhiều thời gian đọc nhất. Năm 2003, họ đọc trung bình 58,5 phút mỗi ngày. Đến năm 2025, con số này giảm còn khoảng 32,4 phút, tức gần bằng một nửa. Vì nhóm này có mức nền đọc cao từ đầu, mức giảm của họ đóng góp phần lớn vào sự suy giảm chung của toàn xã hội.

Phát hiện này phần nào đi ngược các định kiến cũ. Trong các cuộc tranh luận về công nghệ, người trẻ thường bị xem là nhóm dễ tổn thương nhất trước mạng xã hội và nội dung ngắn. Nhưng với việc đọc, ít nhất ở góc độ thời gian sử dụng, tác động rõ hơn lại xuất hiện ở các thế hệ lớn tuổi.

Một số khảo sát khác cũng không cho thấy thói quen đọc của người Mỹ suy giảm nghiêm trọng. Khảo sát của Quỹ Nghệ thuật Quốc gia Mỹ năm 2022 cho thấy 55,6% người trưởng thành đã đọc hoặc nghe ít nhất một cuốn sách trong vòng một năm trước đó. Tỷ lệ này khá gần với mức 54,3% năm 2008 và 56,6% năm 2002. Trong khi đó, Pew ghi nhận 75% người Mỹ cho biết đã đọc sách dưới một hình thức nào đó trong năm 2025, gần như không thay đổi nhiều so với các năm trước.

Các chỉ số từ thị trường cũng cho thấy ngành sách chưa rơi vào giai đoạn suy tàn. Doanh số sách tại Mỹ hiện vẫn ở gần mức cao kỷ lục, cao hơn so với khoảng một thập kỷ trước, dù thấp hơn giai đoạn đỉnh thời đại dịch. Số lượng hiệu sách độc lập tăng mạnh từ năm 2020, còn chuỗi Barnes & Noble cũng mở thêm hàng chục cửa hàng mới trong năm 2024.

Điều đó cho thấy văn hóa đọc ở Mỹ có thể đang thay đổi hơn là biến mất. Người trẻ hôm nay có thể đọc theo cách khác, như đọc trên thiết bị điện tử, nghe sách nói, tìm đến sách qua mạng xã hội hoặc các cộng đồng trực tuyến. Họ có thể không cầm sách giấy ở nơi công cộng nhiều như trước, nhưng điều đó không đồng nghĩa họ đã từ bỏ việc đọc.

Tất nhiên, điều này không phủ nhận những lo ngại về khả năng đọc hiểu, sự suy giảm tập trung hay ảnh hưởng của nội dung ngắn đến thói quen tiếp nhận thông tin. Nhưng giữa “đọc kém hơn”, “đọc ít hơn” và “không còn đọc nữa” là những khái niệm khác nhau.