Người trẻ thay đổi thế nào trong thời đại số?

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đang tạo ra những thay đổi rõ rệt trong đời sống xã hội, trong đó người trẻ là nhóm chịu tác động trực tiếp và cũng thích ứng nhanh nhất. Từ cách học tập, làm việc đến lựa chọn nghề nghiệp, môi trường số không chỉ mở ra cơ hội mà còn đặt ra những yêu cầu mới, buộc người trẻ phải thay đổi để phù hợp.

AI trở thành công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả với Ngô Thị Thùy Dung.

AI trở thành công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả với Ngô Thị Thùy Dung.

Trong lĩnh vực học tập, công nghệ nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), đang dần trở thành công cụ hỗ trợ quen thuộc. Không còn dừng lại ở việc tra cứu tài liệu như trước, nhiều sinh viên đã chủ động ứng dụng AI vào quá trình học tập nhằm nâng cao hiệu quả. Ngô Thị Thùy Dung, sinh viên Trường Đại học Hồng Đức, cho biết việc sử dụng AI giúp cô rút ngắn đáng kể thời gian tìm kiếm và xử lý thông tin. “Trước đây, khi làm bài tập hay tiểu luận, em phải đọc nhiều tài liệu và tự tổng hợp, khá mất thời gian. Hiện nay, em sử dụng AI để tóm tắt nội dung, gợi ý dàn ý, đặt câu hỏi để hiểu sâu hơn vấn đề cần thiết. Sau đó, em chọn lọc lại thông tin và hoàn thiện theo cách riêng của mình”, Dung chia sẻ.

Theo Dung, AI không thay thế việc học mà đóng vai trò như một “trợ lý học tập”, giúp định hướng và hệ thống kiến thức. Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng là kênh hỗ trợ quan trọng. “Mỗi ngày em dành khoảng 4 giờ sử dụng mạng xã hội, không chỉ để giải trí mà còn để tra cứu tài liệu, tham khảo các nội dung liên quan đến môn học. Công nghệ gần như là điều không thể thiếu trong việc học hiện nay”, Dung nói.

Môi trường số còn mở ra những hướng đi mới trong nghề nghiệp. Sự phát triển của các nền tảng trực tuyến đã hình thành nhiều công việc mới, trong đó có sáng tạo nội dung số. Nguyễn Thanh Huyền (sinh năm 1997), phường Hạc Thành là một trong những người lựa chọn con đường này. Với Thanh Huyền, mạng xã hội không chỉ là nơi kết nối mà còn là môi trường làm việc, tạo kinh tế. “Từ việc xây dựng ý tưởng, quay dựng nội dung đến đăng tải và tương tác với người xem, tất cả đều thực hiện trên nền tảng số. Công nghệ giúp tôi tiếp cận được nhiều người hơn, mở rộng cơ hội hợp tác và phát triển công việc theo hướng chuyên nghiệp”, Huyền chia sẻ. Nếu biết tận dụng tốt các nền tảng số, người trẻ có thể chủ động tạo ra thu nhập và phát triển nghề nghiệp theo những cách linh hoạt hơn.

Thực tế cho thấy, xu hướng làm việc trên nền tảng số đang ngày càng gia tăng. Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), năm 2024, Việt Nam có khoảng 7,5 triệu người làm việc trên nền tảng số, chiếm gần 14% tổng lực lượng lao động. Dự báo, con số này sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, cho thấy môi trường số đang trở thành một phần quan trọng của thị trường lao động.

Anh Lê Minh Đức, người sáng lập Trung tâm Sáng tạo công nghệ 8-bit.

Anh Lê Minh Đức, người sáng lập Trung tâm Sáng tạo công nghệ 8-bit.

Nhìn nhận về vấn đề này, anh Lê Minh Đức, người sáng lập Trung tâm Sáng tạo công nghệ 8-bit – đơn vị đào tạo kiến thức về công nghệ thông tin, robotics, lập trình và trí tuệ nhân tạo cho trẻ em tại Thanh Hóa, cho rằng: Việc tiếp cận công nghệ từ sớm đang giúp người trẻ trở nên năng động và nhạy bén hơn. Sống trong thời đại số, các bạn trẻ có nhiều cơ hội tiếp cận kiến thức mới, từ đó hình thành tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh. Điều này thể hiện rõ trong học tập, công việc cũng như việc thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới”. Chỉ trong 1 năm, trung tâm đã phát triển 3 cơ sở tại phường Hạc Thành và đang có kế hoạch mở rộng tại nhiều xã, phường khác. Điều này cho thấy nhu cầu học tập công nghệ ngày càng tăng.

Tuy nhiên, theo anh Đức, đây cũng là thách thức không nhỏ đối với người trẻ. “Công nghệ phát triển nhanh đồng nghĩa với việc yêu cầu đối với người lao động cũng cao hơn. Người trẻ không thể chỉ dựa vào bằng cấp mà cần trang bị thêm nhiều kỹ năng mềm như ngoại ngữ, giao tiếp, khả năng sử dụng công nghệ, đặc biệt là AI”. Thực tế, thị trường lao động hiện nay đang có sự cạnh tranh ngày càng lớn giữa con người và công nghệ. Nhiều vị trí việc làm đã bị thay thế bằng trí tuệ nhân tạo hoặc các hệ thống tự động. Điều này buộc người trẻ phải không ngừng nâng cao năng lực nếu muốn có được công việc đúng chuyên môn với mức thu nhập như mong muốn. Nếu không đáp ứng được yêu cầu, nhiều người buộc phải bắt đầu từ những vị trí với mức lương thấp để tích lũy kinh nghiệm.

Bên cạnh đó, kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn cũng là vấn đề cần được quan tâm. Trong khi công nghệ mang lại nhiều tiện ích, thì đây cũng là “con dao hai lưỡi” nếu không được sử dụng đúng cách. Thực tế đã có nhiều trường hợp vi phạm pháp luật liên quan đến việc sử dụng mạng xã hội, công nghệ không đúng, từ chia sẻ thông tin sai lệch đến các hành vi lừa đảo...

Có thể thấy, trong thời đại số, người trẻ đang thay đổi theo hướng chủ động, linh hoạt và thích ứng nhanh với môi trường mới. Công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn trở thành yếu tố định hình cách học tập, làm việc và phát triển của giới trẻ, đồng thời cũng là yếu tố quyết định giúp họ khẳng định vị trí của mình. Tuy nhiên, đi cùng với đó là áp lực phải thích nghi liên tục trong một môi trường nhiều biến động. Điều này đòi hỏi người trẻ không ngừng hoàn thiện bản thân, từ kiến thức chuyên môn đến kỹ năng mềm, để có thể đứng vững và phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao. Bên cạnh đó là việc sử dụng công nghệ đúng cách, am hiểu và tuân thủ các quy định để không bị kẻ xấu lôi kéo, dụ dỗ vào những hành vi vi phạm pháp luật.

Bài và ảnh: Phan Vân

Nguồn Thanh Hóa: https://vhds.baothanhhoa.vn/nguoi-tre-thay-doi-the-nao-trong-thoi-dai-so-43039.htm