Nguồn gốc thật sự của pate Cột Đèn

Ngày 7/1, cơ quan chức năng TP. Hải Phòng tiêu hủy 2 tấn pate mang nhãn hiệu "Cột Đèn Hải Phòng" của Công ty Đồ hộp Hạ Long.

Trước đó, lực lượng chức năng xác định các đối tượng đã vận chuyển, mua bán hơn 1.270 kg thịt lợn đã giết mổ "có mùi ôi thiu, không rõ nguồn gốc xuất xứ, dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi" để tiêu thụ tại các công ty, cơ sở chế biến thực phẩm trên địa bàn.

Đáng chú ý, tên gọi pate "Cột Đèn Hải Phòng" trùng với pate Cột Đèn - món ăn truyền thống nổi tiếng của đất Cảng, được các hộ kinh doanh nhỏ lẻ bán lâu năm tại khu vực chợ Cột Đèn, nay thuộc phố Chùa Hàng (quận Lê Chân cũ).

Sự trùng tên khiến nhiều người hiểu nhầm pate Cột Đèn truyền thống có liên quan đến vụ việc thịt lợn nhiễm bệnh.

Pate "Cột Đèn Hải Phòng" đóng hộp (bên trái) và pate Cột Đèn truyền thống. Ảnh: Halong Canfoco, Cô Kim Loan.

Tuy nhiên, trên thực tế, đây là hai sản phẩm hoàn toàn khác nhau. Nhãn hiệu "Cột Đèn Hải Phòng" là sản phẩm đồ hộp công nghiệp do doanh nghiệp sản xuất. Trong khi pate Cột Đèn truyền thống là món ăn thủ công của các hộ kinh doanh tại khu vực chợ Cột Đèn, tồn tại nhiều năm qua nhờ uy tín truyền miệng và hương vị riêng biệt.

Pate có nguồn gốc từ Pháp, du nhập vào Việt Nam trong thời kỳ thuộc địa và dần được biến tấu cho phù hợp với khẩu vị địa phương. Tại Hải Phòng, pate không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn gắn liền với lịch sử hình thành các khu chợ lâu đời, trở thành một phần ký ức ẩm thực của người dân thành phố cảng.

Tên gọi pate Cột Đèn bắt nguồn từ chợ Cột Đèn, nơi từng là điểm buôn bán pate sôi động. Đây không phải là tên một thương hiệu cụ thể, mà là cách gọi chung xuất phát từ pate bán tại khu vực này.

Trong đó, quầy pate đối diện số 1 Chùa Hàng được nhiều người nhắc đến, lâu dần cái tên pate Cột Đèn trở thành cách gọi quen để chỉ loại pate có hương vị đặc trưng của khu phố.

Pate Cột Đèn truyền thống khác biệt bởi cách xử lý mỡ. Ảnh: Cô Kim Loan.

Điểm khác biệt của pate Cột Đèn truyền thống nằm ở phương thức chế biến thủ công, quan trọng nhất là cách xử lý mỡ. Mỡ được thái sợi, lót dưới đáy nồi và hầm trong nhiều giờ, giúp pate mềm, béo nhưng không ngấy. Đây chính là yếu tố tạo nên hương vị riêng khó trộn lẫn.

Sở Du lịch Hải Phòng đã đưa pate Cột Đèn vào danh sách Bản đồ Ẩm thực Hải Phòng, giới thiệu đây là món ăn không nên bỏ lỡ khi đến thành phố.

Về những nhầm lẫn gần đây, đại diện cơ sở pate Cột Đèn Cô Kim Loan cho biết một số thông tin lan truyền trên mạng xã hội đã khiến người tiêu dùng đánh đồng các sản phẩm pate mang tên "Cột Đèn". Điều này ảnh hưởng đến tâm lý người mua cũng như uy tín của các hộ làm pate truyền thống.

"Pate Cột Đèn chính gốc Hải Phòng là sản phẩm thủ công, được làm theo phương pháp truyền thống, gắn với đời sống ẩm thực của người dân địa phương qua nhiều thế hệ. Gia đình chúng tôi là một trong những hộ gìn giữ và tiếp nối cách làm đó cho đến nay", đại diện cơ sở cho hay.

Cơ sở này khẳng định tôn trọng quyền tiếp cận thông tin và quyền lên tiếng của cộng đồng đối với các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, đơn vị mong các thông tin được phản ánh rõ ràng, có sự phân biệt cụ thể, tránh ảnh hưởng đến những giá trị ẩm thực truyền thống đã được gây dựng bằng sự nghiêm túc và tâm huyết trong nhiều năm.

Bánh mì que sử dụng pate Cột Đèn cũng là món ăn nổi tiếng của Hải Phòng. Ảnh: Cô Kim Loan.

Châu Sa