Nguồn gốc, ý nghĩa tứ linh trên cờ Lungta Tây Tạng

Bốn linh thú ngự xung quanh phong mã - kim sí điểu garuda, rồng, sư tử và hổ - bắt nguồn từ thuật thiên văn và bói đất của người Trung Quốc cổ đại.

Tác giả: Robert Beer

Bách khoa toàn thư biểu tượng và hoa văn Mật Tạng

Nội dung cuốn sách như một tấm thảm rực rỡ, được dệt nên từ nguồn gốc, ý nghĩa và công dụng của các biểu tượng hoa văn Mật Tạng. Đây là tác phẩm kinh điển không chỉ cho những người quan tâm tới văn hóa Tây Tạng, mà còn dành cho giới họa sĩ, nhà thiết kế và bất cứ ai đang hướng về phương Đông để đi tìm ý nghĩa cuộc sống.

Nguồn gốc, ý nghĩa tứ linh trên cờ Lungta Tây Tạng

Bốn linh thú ngự xung quanh phong mã - kim sí điểu garuda, rồng, sư tử và hổ - bắt nguồn từ thuật thiên văn và bói đất của người Trung Quốc cổ đại.

 Cờ lungta. Nguồn ảnh: Travel.

Cờ lungta. Nguồn ảnh: Travel.

Tại đây, bốn phương chính yếu tương ứng với bốn mùa trong năm: phương Đông có mặt trời bình minh biểu trưng cho mùa xuân; phương Nam với mặt trời giữa trưa là mùa hạ; phương Tây với mặt trời hoàng hôn là mùa thu; và phương Bắc không có mặt trời là mùa đông.

Mỗi phương hướng lại gắn liền với một “linh thú” nhất định: Thanh Long (rồng xanh) đại diện cho phương Đông; Chu Tước (phượng hoàng đỏ) là phương Nam; Bạch Hổ (hổ trắng) là phương Tây; và Huyền Vũ (rùa đen) là phương Bắc.

Màu sắc của tứ linh cũng tương ứng với bốn cung phần tư của thiên giới theo thiết kế mandala địa lý Trung Hoa: xanh dương phương Đông, đỏ phương Nam, trắng phương Tây, đen phương Bắc và màu vàng của hành Thổ trung tâm.

Trong phong thủy, tứ linh đại diện cho các phẩm chất và đặc tính của mỗi vùng đất. Tứ linh với các đặc điểm dị biệt có nguồn gốc từ bốn con giáp tượng trưng cho cung hoàng đạo cổ đại tại Trung Quốc. Về sau, bốn linh vật phát triển thành mười hai con giáp hiện đại, ba trong số đó - rồng, chim (gà) và hổ - vẫn được giữ nguyên.

Long tranh hổ đấu là chủ đề quen thuộc trong biểu tượng học Trung Hoa. Hình ảnh hổ già ngẩng lên nuối tiếc nhìn rồng non biểu trưng cho tính đối ngẫu và hợp nhất của hai thành tố âm, dương. Hổ là chúa tể dưới mặt đất, đại diện cho khía cạnh âm tính, tối màu của chữ số chẵn; rồng là chúa tể trên bầu trời, đại diện cho khía cạnh dương tính, sáng màu của chữ số lẻ.

Trong ý nghĩa biểu tượng về cuộc sống, Banh Long mùa xuân đại diện cho sự ra đời; Chu Tước mùa hạ đại diện cho tuổi trẻ; Bạch Hổ mùa thu là tuổi già; và Huyền Vũ mùa đông là cái chết. Trong biểu tượng học Phật giáo, tứ linh tượng trưng cho sự vượt thoát bốn đại sợ hãi là sinh, lão, bệnh, tử.

Văn hóa Tây Tạng tiếp nhận và giữ nguyên ba linh thú: rồng xanh, chim garuda đỏ và hổ sọc vàng. Huyền Vũ, linh thú của Trung Quốc, được thay thế bằng sư tử tuyết trắng - quốc huy của vương quốc Tây Tạng. Thứ tự màu sắc của tứ linh - xanh dương, đỏ, vàng, trắng và xanh lục của phong mã tại trung tâm - cũng tương ứng với quy luật màu sắc trong mandala Phật giáo, với đức Phật Bất Không Thành Tựu Amoghasiddhi biểu trưng cho Phong đại sắc xanh lục ngự ở trung tâm.

Robert Beer

Đông A và NXB Dân Trí

Nguồn Znews: https://znews.vn/nguon-goc-y-nghia-tu-linh-tren-co-lungta-tay-tang-post1696503.html