Nguồn lực quốc tế góp sức xây dựng cộng đồng an toàn trước bão lũ
Sau bão lũ, dựng lại nhà cửa là yêu cầu trước mắt, nhưng để ứng phó tốt hơn với thiên tai, người dân cần cả hạ tầng phù hợp, sinh kế ổn định và kỹ năng phòng ngừa. Tại Thái Nguyên, các chương trình hợp tác quốc tế đang góp phần tạo dựng những điểm tựa đó.

Niềm vui của gia đình bà Hoàng Thị Liên khi có nhà mới kiên cố.
Mái nhà an toàn, điểm tựa phục hồi sau lũ
Căn nhà mới của bà Hoàng Thị Liên ở xóm Tướng Quân, xã Đồng Hỷ, đã hoàn thiện. Gần 80 tuổi, sức khỏe yếu, bà dự định cùng con cháu chuyển vào ở trong tháng tới. Với gia đình thuộc diện hộ nghèo, đây là niềm mong ước đã theo bà suốt nhiều năm.
Bà Liên vẫn nhớ trận lũ năm trước khiến căn nhà cấp bốn của gia đình ngập sâu. Nỗi bất an về thiên tai đã dần vơi bớt khi bà Liên được sống trong căn nhà kiên cố.
Gia đình bà Liên là một trong 5 hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn tại xã Đồng Hỷ được hỗ trợ xây nhà từ Chương trình phục hồi sau thiên tai do Chính phủ Australia và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam. Căn nhà có tổng giá trị khoảng 700 triệu đồng, trong đó có hơn 122 triệu đồng hỗ trợ từ nguồn lực quốc tế.
Gác xép căn nhà được thiết kế làm nơi tránh lũ, giúp gia đình chủ động ứng phó khi nước dâng cao. Với bà Liên, ngôi nhà mới không chỉ hiện thực hóa mong ước bấy lâu mà còn giúp gia đình yên tâm hơn sau những mất mát, khó khăn do thiên tai gây ra.

Dự án góp phần xây dựng tuyến đường bê tông, hỗ trợ việc đi lại cho người dân tại phường Linh Sơn.
Tại Thái Nguyên, chương trình có tổng kinh phí 6,5 tỷ đồng. Nguồn lực này góp phần xây mới 10 căn nhà, sửa chữa 50 căn nhà bị hư hỏng và hỗ trợ tiền mặt cho 670 hộ dân tại xã Đồng Hỷ và phường Linh Sơn.
Ngoài hỗ trợ nhà ở và tiền mặt cho người dân, chương trình góp phần xây dựng tuyến đường bê tông vào khu sản xuất ở xóm 3, hỗ trợ các mô hình sinh kế và trang thiết bị ứng phó thiên tai trên địa bàn xã Đồng Hỷ.
Còn tại phường Linh Sơn, các hạng mục được hỗ trợ, gồm: nhà ở, sinh kế, tuyến đường dân sinh và phương tiện phục vụ phòng, chống thiên tai. Những phần việc này hướng đến các nhu cầu thiết thực của cộng đồng. từ ổn định chỗ ở, khôi phục sản xuất đến cải thiện khả năng ứng phó khi thiên tai xảy ra.
Chị Nguyễn Thị Quỳnh, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Đồng Hỷ, cho biết: Thông qua nguồn lực của chương trình, nhiều hộ dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, có hoàn cảnh khó khăn đã được hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà ở. Với từng gia đình, đó là điều kiện để ổn định nơi ở và từng bước khôi phục cuộc sống sau lũ.
Trang bị kỹ năng phòng ngừa từ học đường
Một góc nhìn khác về ngôi nhà an toàn được học sinh Trường THPT Lương Ngọc Quyến thể hiện qua những đoạn phim do chính các em thực hiện. Từ cách quan sát nơi ở, nhận ra những điểm có thể gây nguy hiểm, đến việc nghĩ cách bảo vệ các thành viên trong gia đình, các em đưa kiến thức phòng tránh thiên tai vào những tình huống gần gũi với đời sống.

Học sinh Trường THPT Lương Ngọc Quyến xây dựng phim ngắn với ý tưởng về cải thiện căn nhà an toàn trong thiên tai.
Đó là một trong những hoạt động thuộc dự án do Chính phủ Hàn Quốc tài trợ. Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp với Tổ chức Di cư Quốc tế triển khai. Tại Thái Nguyên, hơn 8.000 học sinh và giáo viên ở năm trường trung học phổ thông đã tham gia các hoạt động tìm hiểu về nhà ở an toàn và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.
Cuộc thi “Mái ấm kiên cố – Cộng đồng kiên cường: Gia đình và cộng đồng chung tay phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu” diễn ra mới đây tại Trường THPT Lương Ngọc Quyến đã tạo cơ hội để học sinh vận dụng kiến thức, nhận diện nguy cơ trong môi trường sống và đề xuất cách phòng tránh phù hợp.
Những kỹ năng ấy không dừng lại ở lớp học hay cuộc thi; các em có thể chia sẻ điều mình biết với gia đình, cùng người thân quan sát nơi ở và chuẩn bị cách ứng phó.

Cuộc thi “Mái ấm kiên cố – Cộng đồng kiên cường: Gia đình và cộng đồng chung tay phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu” thu hút sự tham gia của khoảng 8.000 học sinh và giáo viên tại Thái Nguyên.
Bà Mitsue Pembroke, Giám đốc Dự án và Quan hệ đối tác, Tổ chức Di cư Quốc tế tại Việt Nam, nhấn mạnh: Công tác chuẩn bị và phòng ngừa thiên tai bắt đầu từ những hành động thiết thực trong cuộc sống hằng ngày của mỗi chúng ta.
Theo bà Mitsue Pembroke, Cuộc thi dựa trên chuyên môn và kinh nghiệm của Tổ chức Di cư Quốc tế cùng các đối tác về nhà ở an toàn, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, trang bị cho học sinh và gia đình kiến thức để nhận diện rủi ro, thực hiện biện pháp phòng ngừa và gia cố nhà ở an toàn.
Tổ chức Di cư Quốc tế cam kết tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam trong công tác phòng, chống, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng.

Đại diện Dự án trao giải cho các trường đạt thành tích cao trong Cuộc thi “Mái ấm kiên cố – Cộng đồng kiên cường: Gia đình và cộng đồng chung tay phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu”.
Gác xép trong căn nhà mới giúp gia đình bà Liên có thêm nơi tránh trú khi nước lũ dâng. Còn những kỹ năng học sinh mang về chia sẻ với người thân có thể bắt đầu từ việc nhận diện nguy cơ và chuẩn bị cách ứng phó ngay trong mỗi ngôi nhà.
Từ nơi ở an toàn hơn, sinh kế từng bước phục hồi đến kiến thức phòng ngừa được lan tỏa, các nguồn lực ấy đang góp phần giúp cộng đồng chủ động hơn trước bão lũ.

