Nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa vì biểu tình Minnesota

Các cuộc biểu tình phản đối chính sách nhập cư của Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tiếp diễn tại nhiều thành phố lớn ở Mỹ, đặc biệt leo thang sau khi có thêm người biểu tình bị bắn chết ở TP Minneapolis (bang Minnesota).

Làn sóng biểu tình gia tăng

Ngày 24-1, một nhân viên của Cơ quan Thực thi và Di trú Hải quan Mỹ (ICE) đã bắn chết một công dân Mỹ tại TP Minneapolis, bang Minnesota. Đây là lần thứ hai lực lượng thực thi pháp luật Mỹ bắn chết công dân nước này tại Minneapolis trong tháng này, liên quan hoạt động truy quét nhập cư.

Người thiệt mạng là ông Alex Pretti (37 tuổi). Theo video tại hiện trường, vào thời điểm bị bắn, ông Pretti được cho là đang cầm điện thoại chứ không phải súng, và đang cố gắng giúp đỡ những người biểu tình khác bị các nhân viên thực thi pháp luật đẩy ngã xuống đất.

Giải thích về vụ việc, Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết một nhân viên Tuần tra Biên giới đã nổ súng tự vệ sau khi có một người đàn ông tiếp cận lực lượng thực thi pháp luật. Bộ này mô tả ông Pretti cầm một khẩu súng ngắn và chống cự quyết liệt khi bị tước vũ khí.

Vụ việc diễn ra chỉ hơn hai tuần sau vụ nhân viên ICE hôm 7-1 bắn chết người phụ nữ 37 tuổi tên Renee Good. Chính quyền liên bang nói rằng nhân viên ICE chỉ “nổ súng tự vệ”. Tuy nhiên, chính quyền bang Minnesota, TP Minneapolis bác bỏ lời giải thích này.

Những diễn biến trên đã thúc đẩy các cuộc biểu tình quy mô lớn ở Minnesota và nhiều bang khác tại Mỹ. Tờ The Guardian ngày 26-1 đưa tin rằng cuộc biểu tình bên ngoài một khách sạn ở Minneapolis, địa điểm những người biểu tình cho là nơi lưu trú của các đặc vụ ICE, đã trở nên căng thẳng vào tối 25-1.

Theo các nguồn tin, lực lượng thực thi pháp luật đã sử dụng chất kích ứng hóa học để giải tán đám đông sau khi một số người biểu tình phá hoại tòa nhà.

Lực lượng tuần tra ở bang Minnesota vào tối 26-1. Ảnh: Jeff Wheeler/The Minnesota Star Tribune

Tờ Minnesota Daily đưa tin rằng những người biểu tình tập trung bên ngoài khách sạn Home2 Suites by Hilton gần Đại học Minnesota. Video tại hiện trường cho thấy người biểu tình gây tiếng ồn lớn bên ngoài khách sạn và vẽ lên cửa sổ với những khẩu hiệu như “ICE out” (ICE phải rút đi).

Tờ New York Post đưa tin những người biểu tình còn tìm cách ném đồ vật vào những người bên trong sảnh và đập vỡ cửa sổ. Cuối cùng, lực lượng chức năng đã giải tán đám đông bằng hơi cay.

Sở An toàn Công cộng Minnesota (DPS) sau đó cho biết lực lượng tuần tra bang và Sở Tài nguyên Thiên nhiên (DNR) đã được điều động “để hỗ trợ cảnh sát Minneapolis xử lý thiệt hại đối với tài sản của khách sạn”.

Tại bang Pennsylvania, ngày 26-1, hàng trăm người đã tuần hành trong rét buốt từ Tòa thị chính Philadelphia đến văn phòng địa phương của ICE để yêu cầu các đặc vụ ICE rút khỏi các thành phố của Mỹ, trong đó có Philadelphia.

Tại Washington DC, một đám đông khổng lồ đã tụ tập bên ngoài trụ sở Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS). Ở đầu bên kia đất nước, tại San Francisco, hàng trăm người đã tụ tập tại khu trung tâm thành phố vào cuối tuần.

Xa hơn về phía nam, hàng trăm người xuống đường tại trung tâm Los Angeles, TP từng rơi vào khủng hoảng hồi mùa hè 2025 khi một làn sóng đặc vụ ICE tràn vào khu vực, bắt giữ người nhập cư. Theo tờ Los Angeles Times, đám đông giương cao các biểu ngữ đoàn kết với dòng chữ: “Từ Los Angeles đến Minneapolis, hãy chấm dứt khủng bố của ICE”.

Chính phủ xoa dịu căng thẳng

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE

Nhà Trắng ngày 26-1 đã có bước lùi hiếm hoi về mặt ngôn từ sau khi làn sóng biểu tình không có dấu hiệu hạ nhiệt, theo tờ The Hill.

Chính Tổng thống Trump đã dẫn dắt việc hạ giọng khi cử ông Tom Homan - người được mệnh danh là trùm biên giới của Nhà Trắng vì đứng sau các chiến dịch nhập cư quyết liệt của ông Trump - tới bang Minnesota. Ông Trump mô tả ông Homan là người “cứng rắn nhưng công bằng”, đồng thời nhấn mạnh rằng ông này sẽ “báo cáo trực tiếp cho tôi”.

Khoảng ba giờ sau thông báo về ông Homan, ông Trump tiếp tục đăng bài trên mạng xã hội về cuộc điện đàm với Thống đốc Minnesota - ông Tim Walz. Trước đó, ông Trump từng công kích gay gắt ông Walz, còn vị thống đốc cũng cáo buộc các đặc vụ liên bang tại Minnesota đã tiến hành “một chiến dịch bạo lực có tổ chức”.

Tuy nhiên lần này, ông Trump nói: “Đó là một cuộc gọi rất tốt và thực sự chúng tôi có vẻ đang cùng một tần số”. Tổng thống Mỹ cũng cho rằng ông Walz “hài lòng” với việc cử ông Homan.

Ông Walz sau đó ra tuyên bố gọi cuộc trao đổi với ông Trump là “mang tính xây dựng”, đồng thời nhấn mạnh mong muốn của ông về “những cuộc điều tra khách quan” đối với hai vụ người biểu tình bị bắn.

Tổng thống Mỹ sau đó cũng có cuộc điện đàm với Thị trưởng Minneapolis - ông Jacob Frey.

Cuối ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tiếp tục thể hiện sự điều chỉnh khi tạo khoảng cách giữa Tổng thống Trump và ngôn từ mà các quan chức Mỹ đã sử dụng trước đó. “Như tôi đã nói, tôi chưa từng nghe Tổng thống mô tả ông Pretti theo cách đó” - bà Leavitt nói khi được yêu cầu bình luận về phát ngôn gay gắt của một số quan chức Mỹ sau cái chết của ông Pretti.

Cũng trong ngày 26-1, tờ The New York Times đưa tin rằng ông Gregory Bovino, quan chức Tuần tra Biên giới phụ trách trực tiếp việc thực thi chính sách di trú của Tổng thống Trump tại Minneapolis, dự kiến sẽ rời TP. Ngoài ra, một số đặc vụ liên bang khác tại Minneapolis cũng dự kiến sẽ bắt đầu rời đi từ ngày 27-1, theo Thị trưởng Frey.

Ngoài áp lực từ làn sóng biểu tình, sự dịu giọng của Nhà Trắng còn đến từ việc quốc hội Mỹ gia tăng chỉ trích.

Vụ việc ở Minnesota đã khiến nhiều nghị sĩ Dân chủ tuyên bố sẽ phản đối dự luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), diễn biến làm lung lay khả năng tránh được một đợt chính phủ đóng cửa. Dự luật ngân sách cho DHS được gộp chung với 5 dự luật khác nhằm cấp ngân sách cho các bộ Quốc phòng, Giao thông Vận tải, Nhà ở và Phát triển Đô thị, Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, Lao động và Giáo dục.

Hiện các nghị sĩ Dân chủ cho biết họ sẽ không ủng hộ gói ngân sách nếu phần dành cho DHS còn được giữ lại.

Nhiều nghị sĩ Cộng hòa cũng đứng về phía những người biểu tình. Tại Hạ viện, Hạ nghị sĩ Michael McCaul, cựu Chủ tịch Ủy ban An ninh Nội địa, nói rằng ông “bị ám ảnh” bởi cái chết của ông Pretti. Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện James Comer gợi ý rằng Tổng thống Trump nên rút lực lượng ICE khỏi khu vực trong bối cảnh căng thẳng đang tiếp diễn.

Tại Thượng viện, không chỉ riêng các thượng nghị sĩ ôn hòa, ngày càng nhiều nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ cũng lên tiếng chỉ trích động thái của các đặc vụ liên bang ở Minnesota.

THẢO VY