Nguy cơ tính toán sai lầm đẩy Mỹ - Iran vào vòng xoáy giao tranh mới

Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Jay Clayton ngày 23/10 gửi bản ghi nhớ tới Ngoại trưởng Marco Rubio, cảnh báo Iran đang đẩy mạnh các nỗ lực nhằm tấn công công dân Mỹ tại Trung Đông và kế hoạch này đã bước vào "giai đoạn chuẩn bị cuối cùng".

Giới chức Mỹ đang xem xét thông tin tình báo cho rằng Tehran có thể tìm cách ám sát các đại sứ Mỹ tại Trung Đông, thậm chí nhắm vào quan chức Mỹ ngay trên lãnh thổ nước này.

Trong khi đó, cách Washington hàng nghìn km, Iran dường như tin rằng Mỹ và Israel đang chuẩn bị mở đợt tấn công quy mô lớn thứ ba trong vòng 16 tháng nhằm buộc Tehran chấp nhận các yêu cầu của Mỹ.

Một quan chức cấp cao châu Âu cảnh báo những nhận định đối đầu như vậy có thể đẩy hai bên vào cuộc chiến toàn diện mới, sau nhiều tháng giao tranh giảm nhiệt.

Nếu thông tin tình báo của Mỹ về kế hoạch của Iran là chính xác, một vụ tấn công nhằm vào quan chức Mỹ cũng có thể kích hoạt phản ứng quân sự dữ dội. Ngược lại, một cuộc không kích gây thương vong cho giới lãnh đạo Iran cũng có thể dẫn tới kịch bản tương tự.

Các diễn biến chính trị tại Mỹ và Israel càng khiến tình hình khó lường. Nhà bình luận Julian Barnes của New York Times cho rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có thể cân nhắc hành động quân sự trước khi cán cân quyền lực thay đổi sau bầu cử.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump phải tính đến sự phản đối của một bộ phận cử tri Mỹ đối với cuộc chiến, nhưng vẫn chịu sức ép thể hiện vai trò tổng tư lệnh quân đội.

Ngày 25/10, ông Trump thừa nhận nhận được "hai luồng thông tin tình báo rất khác nhau về Iran". Ông cho biết Mỹ chưa nối lại chiến dịch tập kích, đồng thời tuyên bố không tấn công trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, nhưng để ngỏ khả năng hành động sau đó.

Theo hai quan chức Mỹ được CNN dẫn lời, lực lượng Mỹ tại Trung Đông đã sẵn sàng triển khai chiến dịch quân sự quy mô lớn mới trong vòng 96 giờ sau khi nhận lệnh từ Tổng thống.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) được cho là đã xây dựng danh sách mục tiêu, trong đó có cơ sở hạ tầng năng lượng và những địa điểm quan trọng đối với nền kinh tế Iran.

Tehran cũng phát tín hiệu sẵn sàng đáp trả. Một số quan chức Iran tuyên bố mục tiêu tấn công có thể mở rộng sang các nhà ngoại giao Mỹ và thân nhân của họ, viện dẫn việc Israel và Mỹ đã hạ sát nhiều quan chức Iran cùng người thân kể từ khi chiến sự bùng phát cuối tháng 2.

Mahdi Mohammadi, cố vấn cấp cao của Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố Tehran coi giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến là vấn đề sống còn.

Ông cảnh báo Iran sẽ không chiến đấu theo cách thông thường, mà sử dụng chiến thuật bất đối xứng nhằm khai thác cả điểm mạnh lẫn điểm yếu của đối phương.

Nếu Mỹ và Israel phát động chiến dịch mới, Iran cùng lực lượng Houthi tại Yemen có thể tấn công các căn cứ và lực lượng Mỹ trong khu vực, làm tăng nguy cơ xung đột lan rộng.

Trong bối cảnh hai bên đều lo ngại đối phương sắp ra đòn, nguy cơ tính toán sai lầm đang trở thành một trong những yếu tố có thể đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy giao tranh.