Nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em: Muốn học sinh hạnh phúc, thầy cô cũng phải hạnh phúc

Ông Đặng Hoa Nam - Nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam chia sẻ về ý nghĩa và định hướng phát triển cuộc thi “Viết và bình chọn Trường học hạnh phúc 2026”.

Lắng nghe trẻ em để xây dựng trường học hạnh phúc

PV: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của cuộc thi “Viết và bình chọn Trường học hạnh phúc 2026” trong việc thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em, đặc biệt là quyền được bày tỏ ý kiến và được người lớn lắng nghe?

Ông Đặng Hoa Nam: Tôi đánh giá cao sáng kiến của Tạp chí Trẻ em Việt Nam khi tổ chức cuộc thi viết và bình chọn Trường học hạnh phúc dành cho học sinh ở các bậc học khác nhau. Cuộc thi tạo cơ hội để các em bày tỏ cảm nhận, nguyện vọng và đề xuất những điều cần thay đổi nhằm xây dựng môi trường học tập hạnh phúc.

Số lượng tham gia tăng qua các mùa thi cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của trẻ em đối với việc xây dựng trường học hạnh phúc. Điều quan trọng hơn là các em nhận thức được rằng ý kiến của mình có thể được cha mẹ, thầy cô và nhà trường lắng nghe, tiếp thu.

Trẻ em chỉ thực sự tin tưởng khi biết rằng những chia sẻ của mình được người lớn cân nhắc và chuyển hóa thành kế hoạch, hoạt động cụ thể. Đây cũng là nền tảng để xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, nơi các em được tôn trọng và có cơ hội tham gia vào những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình.

PV: Cuộc thi năm nay ghi nhận 60.000 bài dự thi đến từ 34 tỉnh, thành phố trên cả nước và gần 1000 trường tham gia bình chọn vàhưởng ứng. Theo ông, những con số này phản ánh điều gì về sự quan tâm của học sinh, nhà trường và xã hội đối với việc xây dựng môi trường giáo dục hạnh phúc?

Ông Đặng Hoa Nam: Tôi rất ấn tượng với sự tham gia của học sinh, phụ huynh trên môi trường mạng xã hội và sự phát triển của fanpage Diễn đàn Trẻ em Việt Nam. Cuộc thi đã thu hút sự hưởng ứng từ nhiều địa phương, dù số lượng học sinh tại Hà Nội vẫn chiếm ưu thế. Tôi hy vọng những mùa tiếp theo sẽ có thêm nhiều trẻ em ở vùng sâu, vùng xa tham gia.

Cuộc thi “Viết và bình chọn Trường học hạnh phúc 2026” mùa 2 tạo cơ hội để học sinh chia sẻ cảm nhận, suy nghĩ về môi trường học tập của mình.

Tuy nhiên, bên cạnh số lượng, điều cần quan tâm là tính chân thực. Các tác phẩm cần thể hiện suy nghĩ, nguyện vọng của chính trẻ em, thay vì những ý tưởng do người lớn gợi ý hoặc định hướng. Ban giám khảo cần chú ý đến yếu tố này để bảo đảm tiếng nói của các em được phản ánh đúng nghĩa.

Khi trẻ em tự nguyện tham gia và được nói lên suy nghĩ của mình, niềm tin vào cuộc thi sẽ được củng cố. Tôi kỳ vọng những mùa tiếp theo sẽ tiếp tục mở rộng quy mô, đồng thời nâng cao chất lượng và tính chân thực của các tác phẩm.

Từ học sinh hạnh phúc đến thầy cô hạnh phúc

PV: Từ góc độ bảo vệ quyền trẻ em, theo ông, một ngôi trường hạnh phúc cần bảo đảm những điều kiện cốt lõi nào để mỗi học sinh không chỉ được học tập mà còn được an toàn, tôn trọng, yêu thương và phát triển toàn diện?

Ông Đặng Hoa Nam: Một ngôi trường hạnh phúc không chỉ cần học sinh hạnh phúc mà giáo viên cũng phải hạnh phúc. Thầy cô và học sinh cần cùng nhau xây dựng môi trường học tập thân thiện, an toàn, nơi mỗi người đều được quan tâm về sức khỏe tinh thần.

Những nỗ lực xây dựng trường học thân thiện, học sinh hạnh phúc thời gian qua rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, công tác phòng, chống bạo lực học đường, tư vấn tâm lý và chăm sóc sức khỏe tinh thần không nên chỉ tập trung vào học sinh mà cần quan tâm cả đội ngũ giáo viên.

Nếu giáo viên không vui, tôi tin rằng học sinh cũng khó có được niềm vui trọn vẹn. Vì vậy, tôi mong những mùa thi tiếp theo sẽ có sự tham gia trực tiếp của cả thầy cô, phụ huynh và học sinh. Khi các bên cùng chia sẻ, đánh giá và đề xuất giải pháp, việc xây dựng trường học hạnh phúc sẽ toàn diện hơn.

PV: Theo ông, cần có những giải pháp gì để phát huy hiệu quả sự đồng hành của nhà trường, gia đình và xã hội trong việc xây dựng trường học hạnh phúc?

Ông Đặng Hoa Nam: Tôi cho rằng cuộc thi đang đi đúng hướng khi có nhiều giải thưởng dành cho các bậc học và các loại hình trường công lập, ngoài công lập. Việc đăng tải các tác phẩm trên fanpage Diễn đàn Trẻ em Việt Nam cũng tạo cơ hội để những chia sẻ của học sinh được quan tâm và tôn vinh.

Tôi mong ngày càng có nhiều doanh nghiệp, trường học đồng hành cùng Tạp chí Trẻ em Việt Nam và Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam để mở rộng sức lan tỏa của cuộc thi. Quan trọng hơn, cần khuyến khích sự tham gia thực chất của học sinh, giáo viên và phụ huynh, hướng tới sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có thêm nhiều bài dự thi hay lượt bình chọn, mà là góp phần xây dựng môi trường giáo dục thực sự hạnh phúc, thân thiện, nơi trẻ em được lắng nghe, tôn trọng và phát triển. Để làm được điều đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội, cùng chung tay tạo dựng một môi trường giáo dục tích cực.

Trân trọng cảm ơn ông!