Nguyên nhân bão số 4 quẩn quanh trên vịnh Bắc Bộ nhiều ngày

Mưa lớn làm cho nước sông Kỳ Cùng tại tỉnh Lạng Sơn dâng cao. (Ảnh: Đài Khí tượng thuỷ văn Lạng Sơn)

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia, bão số 4 có quỹ đạo và diễn biến khá bất thường trên Vịnh Bắc Bộ. Bão di chuyển rất chậm, với tốc độ trung bình chỉ khoảng 3-5km/giờ và thay đổi hướng nhiều lần. Có thời điểm, bão di chuyển vòng rồi dịch chuyển trở lại phía ngoài Vịnh Bắc Bộ.

Đáng chú ý, từ khi hình thành, đi vào Vịnh Bắc Bộ ngày 21/8, bão duy trì hoàn lưu mạnh trong nhiều ngày, có thời điểm đạt cường độ cấp 8-9, giật cấp 11. Quỹ đạo phức tạp cùng tốc độ di chuyển chậm khiến thời gian hoàn lưu bão tác động đến Vịnh Bắc Bộ và đất liền kéo dài hơn đáng kể so với bình thường.

Theo cơ quan khí tượng, nguyên nhân của diễn biến này liên quan đến môi trường dẫn đường yếu và phức tạp trong khu vực.

Bão hoạt động trong khu vực dải hội tụ nhiệt đới, trong khi trường dòng dẫn quy mô lớn không tạo thành một hướng di chuyển ổn định. Đồng thời, bão chịu tác động tổng hợp của các hệ thống khí quyển chung quanh và các quá trình động lực nội tại của xoáy.

Khi những tác động này thay đổi theo thời gian, hướng và tốc độ di chuyển của bão cũng thay đổi theo, tạo nên quỹ đạo cong, vòng, thậm chí có những đoạn thay đổi hướng mạnh.

Sự khác thường của bão số 4 càng rõ nếu so sánh với các cơn bão từng hoạt động trên vịnh Bắc Bộ. Thông thường, sau khi vào Vịnh Bắc Bộ, bão sẽ nhanh chóng đổ bộ hoặc suy yếu. Thời gian một cơn bão vượt qua hoặc tồn tại trên không gian tương đối hẹp của Vịnh Bắc Bộ thường chỉ khoảng 1-2 ngày, thậm chí có trường hợp khoảng 12 giờ. Trong khi đó, bão số 4 đã xoay vần trên vùng biển này tới 5-6 ngày và duy trì cấu trúc bão trong nhiều ngày liên tiếp - hiện tượng được cơ quan khí tượng đánh giá là rất hiếm thấy.

Trong quá khứ từng xuất hiện một số cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có quỹ đạo phức tạp, nhiều lần chuyển hướng. Riêng trên Vịnh Bắc Bộ, tháng 7/1994, bão số 5 (Amy) từng tồn tại trong khoảng 4 ngày, từ 27-30/7.

Việc bão số 4 tồn tại lâu trên Vịnh Bắc Bộ cũng khiến tác động của hoàn lưu bão kéo dài. Mưa đã diễn ra trong nhiều ngày và lũ xuất hiện trên các sông ở khu vực Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ.

Diễn biến của bão số 4 cho thấy, bên cạnh cường độ, tốc độ và thời gian tồn tại của bão cũng là những yếu tố cần đặc biệt lưu ý, bởi một cơn bão di chuyển chậm, duy trì hoàn lưu trong nhiều ngày có thể kéo dài thời gian mưa lớn và gia tăng nguy cơ xảy ra các hình thái thiên tai thứ cấp.