Nguyên tắc giữ an toàn khi sử dụng bình nóng lạnh trong những ngày giá rét

Bình nóng lạnh cháy đùng đùng

Khi thời tiết rét sâu, nhu cầu sử dụng bình nóng lạnh tăng cao khiến thiết bị phải hoạt động liên tục. Điều này dễ làm dây dẫn, lớp cách điện và các mối nối nhanh xuống cấp. Nếu xuất hiện hiện tượng rò điện, đây là dấu hiệu cảnh báo sớm cho thấy bình nóng lạnh đang tiềm ẩn nguy cơ chập cháy, cần được kiểm tra kịp thời.

Chị Chu Ngọc Quyên (Hà Nội) chia sẻ, nhà chị vừa bị cháy mà nguyên nhân xuất phát từ bình nóng lạnh. May mắn đám cháy được kiểm soát sớm nên không gây thiệt hại quá nặng nề.

Chị Quyên kể: "Khói bắt đầu bốc ra nghi ngút ra từ những khe điều hòa (điều hòa nhà em âm trần) và khe của những ô bóng đèn trần, tất cả những khe thoáng nào mà hở từ trần nhà khói đều bốc ra. Khi phát hiện thì người nhà em đã chạy đi dập cầu giao ngắt toàn bộ hệ thống điện của căn nhà và gọi bảo vệ, kỹ thuật tòa nhà cứu hộ chữa cháy, khói vẫn tiếp tục bốc ra và mùi khét khủng khiếp. Lúc bảo vệ và kỹ thuật lên đến nơi thì khói đã tràn ra kín căn phòng chỉ trong vòng 5-7 phút, rất nhanh.

Bảo dưỡng bình chữa cháy định kỳ để sử dụng an toàn.

Gần 20 người chạy vào cứu hộ, xịt CO2, giật hết trần thạch cao trong 20 phút mới dập được khói, lúc đầu phán đoán là cháy điều hòa nhưng không phải, là do cháy bình nóng lạnh ở bếp và âm trần nên không phát hiện.

May mắn là có người ở nhà phát hiện sớm nên kịp thời gọi chữa cháy, chứ nếu không có người ở nhà thì nhà em đã cháy hết rồi. Và là nhà chung cư được trang bị phòng cháy chữa cháy cũng như đội bảo vệ và kỹ thuật chạy lên kịp thời chữa cháy , nếu là nhà mặt đất không có trang bị phòng cháy chữa cháy thì chắc chắn là cháy lan rộng rồi".

Chị Quyên và người nhà cảm thấy may mắn vì đám cháy xuất phát vào ban ngày, đội bảo vệ và kỹ thuật đã chữa cháy kịp thời. Chị cảnh báo các gia đình kiểm tra cẩn thận với các thiết bị điện, ngắt cầu giao khi đi xa nhà nhiều ngày, trang bị thêm đồ bảo hộ và phòng cháy chữa cháy.

KS Trần Đức Minh, chuyên gia điện lạnh cho biết có các dấu hiệu nhận biết bình nóng lạnh gặp vấn đề. Khi chạm vào vòi nước kim loại thấy tê nhẹ; aptomat thường xuyên bị ngắt khi bật bình; nước nóng ra yếu hoặc không đều dù bình vẫn hoạt động. Rò điện có thể khiến dòng điện tiếp xúc trực tiếp với nước, làm tăng nguy cơ bỏng, điện giật và cháy hỏng thiết bị nếu không xử lý sớm.

Bình nóng lạnh kêu to, phát mùi khét khi hoạt động cũng là dấu hiệu nguy hiểm cần đặc biệt lưu ý. Các âm thanh bất thường như tiếng ù, rung mạnh, lạch cạch kèm theo mùi khét nhựa hoặc khét dây điện cho thấy thanh đốt hoặc lớp cách nhiệt đã xuống cấp. Khi đó, thời gian làm nóng nước thường kéo dài hơn bình thường.

Nguyên nhân là do thanh đốt bị hư hỏng khiến bình phải tăng công suất để làm nóng nước, sinh nhiệt lớn và dễ dẫn đến hiện tượng chập cháy.

Một dấu hiệu khác là bình nóng lạnh hoạt động quá tải nhưng nước vẫn không nóng. Trong điều kiện thời tiết lạnh, nếu nước nóng lúc có lúc không, hoặc bật bình lâu nhưng nước không nóng, rất có thể rơ-le hoặc cảm biến nhiệt đã bị lỗi. Khi hệ thống điều nhiệt mất khả năng kiểm soát, bình có thể chạy liên tục, gây quá tải điện và làm tăng nguy cơ cháy nổ.

Người dùng cần chú ý các biểu hiện như bình không tự ngắt, đèn báo hoạt động không đúng trạng thái, nước nóng ra rất chậm hoặc không nóng dù đã bật trong thời gian dài. Đây đều là những dấu hiệu điển hình cho thấy bình nóng lạnh không còn vận hành an toàn và cần được kiểm tra, sửa chữa hoặc thay thế kịp thời.

Phòng chống cháy nổ bình nóng lạnh

Bình nóng lạnh là vật dụng không thể thiếu trong mỗi gia đình hiện nay, thời tiết càng lạnh thì nhu cầu sử dụng càng nhiều. Thế nhưng, thiết bị tưởng như "vô hại" này lại có thể gây họa cho người dùng bất cứ lúc nào. Trên các phương tiện truyền thông đại chúng, mạng xã hội đã đề cập đến các vụ chập, cháy bình nóng lạnh gây nguy hiểm cháy, nổ, điện giật..

Bình nóng lạnh gia dụng thường có cấu tạo đơn giản tương tự như ấm siêu tốc, tức có nghĩa là có thanh đun điện, rơ-le ngắt điện. Khi đạt đến độ nóng nhất định, dây rơ-le sẽ tự ngắt. Khi không sử dụng, nước sẽ nguội và bình sẽ khởi động lại quá trình đun, cứ như vậy lặp lại cho đến khi công tắc được tắt.

Sử dụng bình tiết kiệm và an toàn nhất là chỉ bật khi cần và tắt trước khi dùng. Gia đình nên chỉnh điều nhiệt ở mức ECO (tiết kiệm năng lượng) hoặc thấp hơn. Tuyệt đối không bật bình 24/24h vì điện tiêu thụ tăng mà tuổi thọ giảm.

Bộ điều nhiệt chỉ có tuổi thọ nhất định dựa trên số lần bật - tắt, nếu bật liên tục tuổi thọ của nó chỉ còn khoảng 5% so với khi cần mới bật. Khi cần dùng nước nóng mới bật sẽ hạn chế được nhiệt tổn thất qua vỏ bình và tổn thất nước chờ trên đường ống, vì đường ống nước nóng càng dài thì thời gian chờ càng lâu, lượng nước chờ phải xả bỏ càng lớn.

Bình nóng lạnh có dung tích càng lớn thì càng tiêu tốn nhiều điện năng. Vì vậy để tiết kiệm điện nên chọn mua bình có dung tích phù hợp với nhu cầu sử dụng của gia đình mình.

Kiểm tra, bảo trì thường xuyên là một trong những cách sử dụng bình nóng lạnh tiết kiệm hiệu quả được các chuyên gia khuyến cáo. Việc này giúp đảm bảo an toàn và hạn chế tối đa tình trạng rò rỉ điện hay những tình huống không mong muốn khác xảy ra. Hơn nữa, bảo trì thường xuyên còn giúp theo dõi được tình trạng hoạt động cũng như quá trình tiêu hao điện năng của thiết bị một cách hiệu quả.

Hiện nay phần lớn các loại bình nóng lạnh đều có bộ điều chỉnh nhiệt độ và khóa đóng mở thay vì trạng thái mở và luôn luôn mở như trước đây. Chính vì thế, một trong những cách sử dụng bình nóng lạnh tiết kiệm mà ta cần lưu ý chính là hãy điều chỉnh nhiệt độ làm nóng phù hợp và chỉ mở khi dùng. Bởi theo tính toán, cứ giảm 5 độ của bình nóng lạnh, có thể tiết kiệm khoảng 3%-5% năng lượng điện tiêu thụ.

Để hạn chế số vụ chập, cháy bình nóng lạnh xảy ra, Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khuyến cáo người dân cần phải lưu ý một số nguyên tắc khi sử dụng. Nên giám sát và kiểm tra kỹ khâu lắp đặt, lắp đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, chọn đúng loại dây phù hợp với công suất, có chất lượng tốt để tránh bị quá tải, dẫn đến sự cố cháy, chập điện. Dây dẫn cần thích hợp với nhu cầu của thanh đun, aptomat để chịu được công suất yêu cầu.

Nhiều người có thói quen vừa tắm vừa bật bình vì sợ lượng nước nóng trong bình không đủ để phục vụ nhu cầu; tình trạng bình nóng lạnh rò rỉ điện xảy ra sẽ rất nguy hiểm đến tính mạng. Cách tốt nhất để đảm bảo an toàn là bật bình nóng lạnh trước khi tắm từ 15 đến 30 phút sau đó tắt bình rồi mới sử dụng.

Lắp đặt thêm hệ thống chống giật và chống cháy nổ. Nếu không có hệ thống này thì cần lắp ngay hệ thống chống giật bằng các đơn giản nhất là nối dây tiếp đất để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình.

Lan Tường