Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê: Dấu ấn kiến trúc Đông - Tây và chuyện tình Người tình nổi tiếng

Tọa lạc bên dòng sông Sa Giang hiền hòa, thuộc thành phố Sa Đéc, nhà cổ Huỳnh Thủy Lê là di sản kiến trúc tiêu biểu của vùng đất Nam Bộ. Công trình không chỉ thu hút bởi sự giao thoa văn hóa Đông - Tây độc đáo mà còn nổi tiếng toàn cầu qua tiểu thuyết L'Amant (Người tình) của nữ văn sĩ người Pháp Marguerite Duras.

Lịch sử hình thành và phong cách kiến trúc độc bản

Ngôi nhà được ông Huỳnh Cẩm Thuận, một thương gia người Hoa giàu có và có vị thế, xây dựng vào năm 1895 tại số 255A, đường Nguyễn Huệ. Ban đầu, đây là một ngôi nhà ba gian truyền thống của Nam Bộ với diện tích khoảng 258m2, sử dụng các loại gỗ quý làm kết cấu chính và mái lợp ngói âm dương hình thuyền phù hợp với khí hậu khu vực.

Ngôi nhà cổ Huỳnh Thủy Lê có tuổi đời hơn trăm tuổi. Ảnh: Internet

Năm 1917, công trình trải qua một đợt trùng tu lớn. Toàn bộ khung gỗ nguyên bản được giữ lại nhưng mặt ngoài được bao bọc bằng tường gạch theo phong cách biệt thự Pháp. Sự thay đổi này tạo nên một diện mạo giao thoa đặc sắc: ngoại thất mang dáng dấp phương Tây với các mái vòm và phù điêu tinh xảo, trong khi nội thất vẫn giữ nguyên tinh thần Á Đông truyền thống.

Mái vòm đặc trung kiến trúc phương Tây. Ảnh: Internet

Dấu ấn văn hóa Hoa - Việt trong nội thất

Bước qua cánh cửa gỗ, du khách dễ dàng cảm nhận được không gian bài trí đậm chất Trung Hoa với các hàng cột gỗ lớn, bàn thờ sơn son thếp vàng và những bao lam chạm khắc tỉ mỉ. Các họa tiết trang trí được thực hiện tinh xảo, thể hiện quyền uy và sự sung túc của một gia đình thương gia thượng lưu thời bấy giờ.

Ngôi nhà sở hữu kiến trúc Đông - Tây đậm nét. Ảnh: Internet

Đáng chú ý, sau hơn 130 năm, phần lớn nội thất nguyên gốc vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn. Hệ thống sập ngủ, tủ rượu, giá sách cùng các vật dụng sinh hoạt như máy hát, tivi trắng đen, bộ bình trà và đèn cổ vẫn được lưu giữ tại vị trí cũ. Những hiện vật này cung cấp cái nhìn chân thực về nếp sinh hoạt của giới nhà giàu Nam Bộ đầu thế kỷ XX.

Kiến trúc của căn nhà gần như vẫn còn nguyên vẹn. Ảnh: Internet

Giai thoại về mối tình trong tiểu thuyết 'Người tình'

Bên cạnh giá trị kiến trúc, nhà cổ Huỳnh Thủy Lê còn nổi tiếng gắn liền với mối tình giữa ông Huỳnh Thủy Lê (con trai ông Huỳnh Cẩm Thuận) và nữ văn sĩ Marguerite Duras. Cuộc gặp gỡ định mệnh trên chuyến phà Mỹ Thuận đã trở thành nguồn cảm hứng để bà viết nên tiểu thuyết "L'Amant" (Người tình), tác phẩm đã giành giải Goncourt danh giá năm 1984.

Hình ảnh ông Huỳnh Thủy Lê và bà Marguerite Duras lúc còn trẻ được treo ở nhà cổ. Ảnh: Internet

Dù mối tình kết thúc dang dở do rào cản văn hóa và gia đình, câu chuyện đã đưa ngôi nhà trở thành một biểu tượng văn hóa lãng mạn. Đây hiện là điểm đến quen thuộc của du khách quốc tế, đặc biệt là du khách Pháp khi đến khám phá vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Di tích quốc gia và điểm đến văn hóa trọng điểm

Năm 2009, nhà cổ Huỳnh Thủy Lê chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia. Từ một không gian riêng tư, ngôi nhà đã được chuyển giao cho ngành du lịch quản lý và mở cửa phục vụ công chúng tham quan.

Phòng ngủ vẫn được giữ nguyên để phục vụ khách tham quan. Ảnh: Internet

Sự bảo tồn nguyên vẹn về cả cấu trúc lẫn hiện vật đã biến nơi đây thành một bảo tàng sống động về lịch sử Sa Đéc. Ngôi nhà không chỉ là minh chứng cho sự giao thoa văn hóa mà còn là điểm dừng chân quan trọng trong hành trình du lịch văn hóa tại miền Tây Việt Nam.

Bà Marguerite Duras và cuốn tiểu thuyết mang tên Người Tình. Ảnh: Internet

Tuệ Nhân