Nhà mạng Mỹ mất 60 tỷ USD giá trị sau khi SpaceX công bố kế hoạch mở rộng Starlink

SpaceX đang tiến thêm một bước trong kế hoạch mở rộng Starlink từ dịch vụ internet vệ tinh sang thị trường di động dành cho người tiêu dùng Mỹ. Công ty của tỷ phú Elon Musk thông báo mua một danh mục giấy phép phổ tần băng thấp, tạo thêm cơ sở để phát triển dịch vụ kết nối kết hợp giữa mạng vệ tinh và hạ tầng mặt đất.

SPACEX MỞ RỘNG THAM VỌNG SANG THỊ TRƯỜNG DI ĐỘNG

Theo thông báo, SpaceX đang mua các giấy phép sử dụng phổ tần có tổng băng thông lên tới 14 MHz theo cặp trong băng tần 800 MHz. Đây là bước đi quan trọng trong kế hoạch cung cấp dịch vụ di động trực tiếp tới khách hàng, thay vì chủ yếu tập trung vào internet băng rộng qua vệ tinh.

Thông tin này lập tức gây sức ép lên cổ phiếu các nhà mạng Mỹ. Cổ phiếu Verizon Communications, nhà mạng có số lượng thuê bao di động lớn nhất nước Mỹ, giảm 8,7%. AT&T mất 9,8%, trong khi T-Mobile US giảm 13,3%.

Tổng vốn hóa thị trường của ba doanh nghiệp viễn thông này giảm khoảng 62 tỷ USD sau thông báo của SpaceX.

Trái lại, cổ phiếu SpaceX tăng 1,2%, giúp giá trị vốn hóa của công ty tăng thêm khoảng 27 tỷ USD. Có thời điểm, cổ phiếu này tăng tới 3,6%. Elon Musk đánh giá thương vụ phổ tần là một bước đi có ý nghĩa lớn trong bài đăng trên mạng xã hội X.

Việc mở rộng sang dịch vụ di động có thể giúp SpaceX tiếp cận thị trường lớn hơn so với hoạt động cung cấp internet vệ tinh hiện nay. Thông qua mạng lưới vệ tinh Starlink, công ty đã đưa kết nối internet tốc độ cao tới người dùng tại hơn 160 quốc gia.

Trước đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào tháng 6, các lãnh đạo SpaceX từng nói với nhà đầu tư rằng công ty đang cân nhắc ra mắt một sản phẩm Starlink bán trực tiếp cho người tiêu dùng.

Nếu triển khai thành công, dịch vụ di động sẽ đánh dấu một trong những bước mở rộng thương mại đáng kể nhất của SpaceX kể từ khi Starlink đi vào hoạt động. Công ty không chỉ có thêm cơ hội mở rộng nguồn doanh thu mà còn có thể giảm sự phụ thuộc vào các nhà mạng đang hợp tác để cung cấp dịch vụ kết nối vệ tinh.

PHỔ TẦN BĂNG THẤP BỔ SUNG NĂNG LỰC KẾT NỐI

Thương vụ mới nhất nằm trong quá trình SpaceX chuẩn bị cho việc mở rộng hoạt động tại thị trường viễn thông Mỹ. Năm ngoái, công ty đã đồng ý chi 17 tỷ USD để mua giấy phép phổ tần không dây từ EchoStar, nhà khai thác viễn thông đang gặp khó khăn.

SpaceX hiện đã cung cấp một số dịch vụ kết nối trực tiếp giữa vệ tinh và thiết bị di động tại Mỹ, nhưng phạm vi còn hạn chế. Công ty cũng hợp tác với các nhà mạng như T-Mobile, cho phép đối tác sử dụng vệ tinh Starlink để bổ sung vùng phủ sóng hiện có, đặc biệt tại các khu vực nông thôn.

Mô hình này giúp các nhà mạng mở rộng khả năng kết nối tại những nơi hạ tầng mặt đất khó tiếp cận. Trong khi đó, SpaceX có thể tận dụng mạng lưới vệ tinh sẵn có để tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái viễn thông.

Tuy nhiên, việc mua thêm phổ tần có thể tạo ra thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận thị trường của công ty. Nếu trước đây SpaceX chủ yếu cung cấp năng lực kết nối vệ tinh cho các đối tác, dịch vụ di động bán trực tiếp sẽ đưa doanh nghiệp đến gần hơn với vai trò nhà cung cấp dịch vụ cho người tiêu dùng cuối.

Theo SpaceX, sau khi nhận được phê duyệt cuối cùng từ Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), cơ quan quản lý việc cấp phép phổ tần, công ty sẽ kết hợp dịch vụ kết nối vệ tinh với mạng lưới mặt đất nhằm xây dựng hệ thống có khả năng kết nối thiết bị ở mọi nơi.

Phổ tần băng thấp sẽ đóng vai trò như một lớp bổ sung vùng phủ sóng. Đặc tính truyền sóng của dải tần này cho phép tín hiệu xuyên qua các vật cản như tường nhà tốt hơn, qua đó cải thiện khả năng kết nối trong nhà.

Đây là yếu tố đáng chú ý đối với kế hoạch phát triển Starlink Mobile. Để trở thành dịch vụ di động phổ thông, mạng vệ tinh không chỉ cần cung cấp kết nối tại những khu vực xa xôi mà còn phải đáp ứng nhu cầu sử dụng thiết bị trong các điều kiện thông thường của người dùng.

Việc kết hợp phổ tần băng thấp với mạng vệ tinh và hạ tầng mặt đất có thể giúp SpaceX mở rộng phạm vi ứng dụng của công nghệ hiện có. Tuy nhiên, thương vụ mua giấy phép phổ tần mới là một bước chuẩn bị, chưa đồng nghĩa công ty đã quyết định xây dựng mạng di động trên phạm vi toàn quốc.

 NHÀ MẠNG MỸ ĐỐI MẶT SỨC ÉP CẠNH TRANH

Theo các nhà phân tích tại Bernstein, việc mua phổ tần không đồng nghĩa SpaceX cam kết xây dựng một mạng di động toàn quốc. Dù vậy, đây là loại phổ tần mà công ty cho rằng cần có để phương án phát triển mạng lưới như vậy trở nên khả thi hơn và ít tốn kém hơn.

Nhận định này cho thấy thương vụ có ý nghĩa chiến lược, nhưng chưa đủ để khẳng định SpaceX sẽ lập tức cạnh tranh trực tiếp với các nhà mạng lớn trên toàn thị trường Mỹ.

Để triển khai dịch vụ trên quy mô lớn, công ty vẫn cần hoàn tất các thủ tục phê duyệt và xác định phương án kết hợp mạng vệ tinh với hạ tầng mặt đất. Khả năng cung cấp dịch vụ thực tế cũng sẽ phụ thuộc vào cách SpaceX khai thác phổ tần mới và phát triển mô hình kinh doanh hướng tới người tiêu dùng.

Dù vậy, phản ứng trên thị trường chứng khoán cho thấy giới đầu tư đã tính đến nguy cơ cạnh tranh gia tăng. Với mạng lưới vệ tinh sẵn có, SpaceX có thể tạo thêm áp lực đối với các nhà mạng truyền thống, đặc biệt tại những khu vực mà việc mở rộng hạ tầng mặt đất tốn kém hoặc gặp nhiều hạn chế.

Trong khi cổ phiếu các nhà mạng lớn giảm mạnh, nhóm doanh nghiệp sở hữu và vận hành hạ tầng viễn thông lại tăng giá. Crown Castle tăng 15,6%, American Tower tăng 9,3% và SBA Communications tăng 7,3% trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu.

Diễn biến trái chiều cho thấy thị trường đánh giá tác động của SpaceX khác nhau đối với từng nhóm doanh nghiệp. Các nhà mạng cung cấp dịch vụ trực tiếp cho thuê bao có thể chịu sức ép về khách hàng và doanh thu nếu xuất hiện đối thủ mới, trong khi các đơn vị vận hành hạ tầng vẫn có thể giữ vai trò trong hệ sinh thái kết nối.