Nhà máy chế tạo chip và giấc mơ từ lắp ráp sang sáng tạo

Con chip nhỏ bé nhưng quyết định các năng lực then chốt

Hiện nay, quy mô của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đạt 2,3 nghìn tỉ USD và thực tế cho thấy, bất kỳ quốc gia nào nếu thiếu đi năng lực về công nghiệp chip bán dẫn sẽ bị hạn chế năng lực tự chủ chiến lược, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh-quốc phòng.

Do đó, việc khởi công nhà máy sản xuất chip không chỉ là một dự án đầu tư, mà còn thể hiện quyết tâm tham gia sâu vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu của Việt Nam.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu

Phát biểu tại lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam ngày 16.1, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho hay những con chip tuy nhỏ bé, nhưng lại giữ vai trò quyết định các năng lực then chốt, mang tầm chiến lược đối với mỗi quốc gia.

Nhiều lĩnh vực của đời sống, từ chiếc nồi cơm điện, tủ lạnh, ti vi, điện thoại thông minh, xe điện, đến các hệ thống trí tuệ nhân tạo phức tạp đều gắn chặt chẽ với công nghiệp bán dẫn.

"Trong bối cảnh đó, mỗi quốc gia đều phải trả lời những câu hỏi căn bản: Chúng ta đứng ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu? Chúng ta lựa chọn phụ thuộc hay làm chủ công nghệ? Việt Nam không đứng ngoài cuộc và không có việc dễ dàng, chúng ta lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: Từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi", Thủ tướng phát biểu.

Thực tế, sau nhiều năm nỗ lực triển khai, ngành công nghiệp chip bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng.

Cụ thể, đã hình thành các doanh nghiệp có năng lực tự chủ thiết kế một số loại chip (đã có gần 60 doanh nghiệp, trong đó 13 doanh nghiệp trong nước); trở thành trung tâm về đóng gói, kiểm thử chip (đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu chip sang Mỹ); phát triển, hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt (có gần 6.000 kỹ sư bán dẫn); từng bước phát triển hạ tầng và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm.

Nhiều tập đoàn công nghệ lớn của thế giới đầu tư, hợp tác tại Việt Nam như Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Marvell, Amkor… và mới đây nhất là ASML. Việt Nam là điểm đến "nổi lên" trong tái cấu trúc và mở rộng chuỗi cung ứng chip.

Nhà máy chế tạo chip là mắt xích then chốt mà Việt Nam còn thiếu

Tuy nhiên, ngành công nghiệp chip bán dẫn của Việt Nam vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip. Do đó, với việc khởi công nhà máy chế tạo chip, có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị này.

Điều này cũng đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi

Nhìn nhận rằng việc triển khai nhà máy sẽ từng bước làm chủ công nghệ lõi, hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, Thủ tướng giao hàng loạt nhiệm vụ cho các bộ ngành với yêu cầu đến năm 2030 ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, 1 nhà máy chế tạo chip, khoảng 10 nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử…).

Ngoài ra, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn đủ cho tất cả các khâu từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu phát triển (đến năm 2030, đào tạo trên 50.000 kỹ sư, cử nhân; chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn 2030-2050).

Bấm nút khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn

Đặc biệt, cần phát triển công nghiệp bán dẫn gắn với công nghiệp điện tử để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu (đến năm 2030, phấn đấu doanh thu công nghiệp bán dẫn đạt trên 25 tỉ USD/năm, giá trị gia tăng tại Việt Nam đạt 10-15%; doanh thu công nghiệp điện tử vượt 225 tỉ USD/năm).

“Từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn; trọng tâm là đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi; đến năm 2045 hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn làm chủ, có khả năng dẫn đầu ở một số công đoạn, phân khúc”, Thủ tướng nêu.

Đối với Tập đoàn Viettel, Thủ tướng đề nghị tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong lĩnh vực này và chú ý 3 vai trò.

Thứ nhất là làm chủ công nghệ chế tạo chip để phục vụ nghiên cứu, thiết kế và sản xuất các sản phẩm công nghệ cao.

Thủ tướng tham quan gian hàng trưng bày

Thứ hai là hỗ trợ và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thiết kế, khởi nghiệp, các viện, trường có khả năng chế tạo mẫu nhanh, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, hình thành và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái bán dẫn, nhất là lĩnh vực thiết kế chip, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu 100 doanh nghiệp thiết kế chip vào năm 2030.

Thứ ba, phải trở thành trung tâm thực hành, đào tạo nhân lực sản xuất chip bán dẫn, góp phần hoàn thành mục tiêu có 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030.

Thủ tướng tin tưởng, nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam sẽ đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp chip bán dẫn quốc gia, khẳng định bước tiến vượt bậc về làm chủ công nghệ lõi, nâng cao tiềm lực quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho kỷ nguyên mới của đất nước.

Lam Thanh