Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan và sự phát triển của doanh nghiệp Việt

Kỹ sư Dương Văn Đức thay thế chuyên gia nước ngoài làm Giám đốc Vận hành Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan được xây dựng với tổng vốn đầu tư gần 100 triệu USD, trên cơ sở hợp tác giữa Masan High-Tech Materials (MSR-thành viên của Tập đoàn Masan) và H.C. Starck-tập đoàn của Đức có hơn 100 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất và tái chế vonfram. Nhà máy này sử dụng công nghệ và thiết bị tiên tiến của Đức, bắt đầu vận hành từ năm 2015.

Tháng 8/2018, MSR mua lại toàn bộ phần vốn góp của đối tác Đức, qua đó doanh nghiệp Việt Nam trở thành chủ sở hữu toàn bộ Nhà máy MTC, hiện là đơn vị sản xuất và cung ứng vonfram duy nhất tại Việt Nam và lớn nhất thế giới ngoài Trung Quốc. Đây là bước chuyển quan trọng, không chỉ về quyền sở hữu mà còn mở ra một giai đoạn mới trong quá trình xây dựng năng lực công nghệ và đội ngũ nhân sự Việt Nam tại nhà máy.

Hiện nay, Nhà máy MTC sản xuất các sản phẩm vonfram công nghệ cao, bao gồm: Muối amoni vonfram (APT), oxit vonfram màu xanh (BTO) và oxit vonfram màu vàng (YTO) với độ tinh khiết đạt đến 99,9%. Đây là những vật liệu quan trọng, không thể thiếu trong nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao, từ điện tử (điện thoại, máy tính), hàng không, quốc phòng (máy bay, tàu ngầm), ô-tô, năng lượng (pin xe điện) đến sản xuất các công cụ và kỹ thuật ứng dụng chuyên dụng trong các ngành dầu khí, y tế (mũi khoan, cắt, thiết bị y tế…).

Ngay từ khi triển khai dự án, MSR đã xác định việc xây dựng đội ngũ kỹ sư Việt Nam có khả năng tiếp nhận và làm chủ công nghệ là một trong những yếu tố then chốt. Gần 20 kỹ sư Việt Nam đã được cử sang Đức để đào tạo, trực tiếp tìm hiểu công nghệ, thiết bị và quy trình vận hành nhà máy.

Khi nhà máy bước vào giai đoạn chạy thử và vận hành thương mại, các kỹ sư Việt Nam tiếp tục làm việc cùng các chuyên gia quốc tế đến từ Đức, Australia, Philippines và một số quốc gia khác. Thông qua quá trình đào tạo tại chỗ, chuyển giao công nghệ và trực tiếp tham gia vận hành từng dây chuyền, công đoạn, đội ngũ kỹ sư Việt Nam từng bước tích lũy kinh nghiệm và nâng cao năng lực quản lý, vận hành nhà máy.

Ở giai đoạn cao điểm, nhà máy có khoảng 30 chuyên gia nước ngoài tham gia vận hành và chuyển giao công nghệ. Sau nhiều năm đào tạo và tích lũy kinh nghiệm thực tế, đến năm 2023, đội ngũ kỹ sư Việt Nam đã đảm nhiệm toàn bộ công tác vận hành và quản lý nhà máy, thay thế vai trò của các chuyên gia nước ngoài.

Ông Dương Văn Đức, Giám đốc Vận hành Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan, cho biết: “Từ 4 năm qua, đội ngũ kỹ sư Việt Nam đã hoàn toàn làm chủ công nghệ và vận hành nhà máy. Không chỉ duy trì hoạt động an toàn, ổn định và bảo đảm chất lượng sản phẩm đáp ứng các yêu cầu khắt khe của khách hàng trên toàn cầu, đội ngũ còn liên tục triển khai các sáng kiến nhằm tối ưu quy trình, nâng cao hiệu quả và giảm chi phí sản xuất, vận hành”.

Việc đội ngũ kỹ sư Việt Nam từng bước thay thế chuyên gia nước ngoài không chỉ thể hiện năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ, mà còn cho thấy khả năng vận hành những dây chuyền sản xuất vật liệu công nghệ cao theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Đội ngũ kỹ sư Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm qua từng công đoạn. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Từ những kỹ sư đầu tiên được cử sang Đức học hỏi công nghệ, đến đội ngũ trực tiếp vận hành và cải tiến nhà máy ngày nay, quá trình hơn một thập kỷ đã tạo nên một bước chuyển quan trọng: từ tiếp nhận công nghệ đến làm chủ công nghệ, từ vận hành theo hướng dẫn đến chủ động cải tiến và tối ưu. Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng để MSR tiếp tục phát triển năng lực sản xuất vật liệu vonfram công nghệ cao tại Việt Nam, nâng cao giá trị của tài nguyên trong nước và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng vật liệu công nghệ cao toàn cầu.

Qua đó, cho thấy sự lớn mạnh MSR trong cộng đồng doanh nghiệp Việt, hằng năm đóng góp lớn cho ngân sách, giải quyết việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động trực tiếp và hàng trăm lao động thuộc các doanh nghiệp cung ứng phụ trợ tại địa phương.