Nhà sản xuất thiết bị vệ sinh Toto nhảy vào lĩnh vực bán dẫn?

Nhắc đến Toto, người ta thường nghĩ ngay đến những chiếc bồn cầu sưởi ấm hay nắp rửa điện tử tiên tiến đã trở thành biểu tượng của nhà vệ sinh Nhật Bản trên toàn cầu. Thế nhưng, đằng sau lớp men sứ quen thuộc ấy lại ẩn chứa một bí mật công nghệ trị giá hàng tỉ USD.

Công nghệ vật liệu của Toto rất đáng gờm trong kỷ nguyên AI

Chính mảng kinh doanh gốm sứ tiên tiến, vốn đóng vai trò mắt xích sống còn trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn, mới là "con gà đẻ trứng vàng" thực sự của hãng. Sự trỗi dậy thầm lặng từ một biểu tượng thiết bị vệ sinh thành một thế lực trong ngành công nghiệp chip nhớ đang mở ra những góc nhìn hoàn toàn mới về giới hạn sáng tạo của các doanh nghiệp truyền thống Nhật Bản.

Vũ khí bí mật mang tên mâm cặp tĩnh điện và cơn sốt chip nhớ

Mảng gốm sứ tiên tiến hiện đóng góp tới 40% lợi nhuận hoạt động của Toto, một con số đủ để khiến bất kỳ nhà đầu tư công nghệ nào cũng phải giật mình khi lần đầu nghe tới. Trong bức thư gửi hội đồng quản trị của công ty vào tuần trước, quỹ Palliser Capital đã hối thúc ban lãnh đạo cần khai thác mạnh mẽ và quyết liệt hơn nữa tiềm năng của mảng kinh doanh cốt lõi này.

Quỹ đầu tư này mô tả nhà sản xuất Nhật Bản là người hưởng lợi từ sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo bị đánh giá thấp và ít được chú ý nhất trên thị trường chứng khoán hiện nay. Chìa khóa cho sự chuyển mình kỳ diệu này nằm ở một thiết bị công nghệ cao có tên gọi là mâm cặp tĩnh điện mà hãng cung cấp để phục vụ trực tiếp cho quá trình sản xuất chip nhớ NAND. Giá của các dòng chip nhớ này đã tăng vọt một cách chóng mặt trong những tháng qua do nhu cầu khổng lồ từ các công ty tập trung phát triển hệ thống điện toán máy học và trung tâm dữ liệu.

Công nghệ mâm cặp tĩnh điện của Toto sử dụng loại gốm sứ đặc biệt được thiết kế để duy trì độ ổn định tuyệt đối ở nhiệt độ cực thấp, giúp giữ chặt các tấm nền silicon một cách chuẩn xác trong suốt quá trình khắc chip. Đặc tính vật lý vượt trội này khiến sản phẩm của hãng trở nên cực kỳ phù hợp với kỹ thuật khắc lạnh, một phương pháp chế tạo được dự báo sẽ phát triển bùng nổ khi các chip nhớ ngày càng đòi hỏi cấu trúc phân lớp phức tạp và tinh vi hơn.

Đáng ngạc nhiên là công ty đã bắt đầu nghiên cứu và chế tạo các mâm cặp tĩnh điện này từ những năm 1980 bằng cách ứng dụng chính những kiến thức chuyên môn sâu rộng về vật liệu gốm sứ tích lũy được trong quá trình sản xuất bồn cầu. Tuy nhiên, chỉ trong vài năm trở lại đây, khi thị trường vi mạch tiến vào giai đoạn bùng nổ, mảng kinh doanh này mới thực sự cất cánh và trở thành một cỗ máy in tiền khổng lồ. Palliser tin tưởng mạnh mẽ rằng hãng thiết bị vệ sinh này đang sở hữu một hàng rào lợi thế cạnh tranh vô cùng vững chắc, kéo dài ít nhất 5 năm trước khi các công ty đối thủ có thể tìm ra công thức đuổi kịp. Quỹ này lập luận rằng mảng kinh doanh gốm sứ tiên tiến có thể mang lại mức tăng trưởng doanh thu từ 30% trở lên trong hai năm tới, được dẫn dắt bởi chu kỳ nâng cấp vi mạch NAND và nhu cầu thay thế thiết bị ổn định trên thị trường toàn cầu.

Sự chuyển mình của các tập đoàn đa ngành

Mặc dù nắm giữ một viên ngọc quý trong tay, ban lãnh đạo Toto lại đang vấp phải sự chỉ trích từ phía Palliser vì không truyền đạt đúng mức tầm quan trọng của mảng kinh doanh này đến các cổ đông và toàn bộ giới tài chính. Quỹ đầu tư Anh Quốc cho rằng công ty đang quá bảo thủ khi phân bổ quá ít ngân sách đầu tư cho phân khúc có tỷ suất lợi nhuận cao nhất của mình. Được thành lập bởi một cựu nhân sự cấp cao của Elliott Management, Palliser đang đóng vai trò ngày càng nổi bật trong làn sóng hành động của cổ đông tại Nhật Bản, một xu hướng đã bùng nổ cực kỳ mạnh mẽ trong những năm gần đây nhằm định hình lại cách thức quản trị doanh nghiệp.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, quỹ này đã âm thầm mua gom cổ phần của nhà sản xuất thiết bị vệ sinh cách đây khoảng sáu tháng và hiện đã nghiễm nhiên ngồi vào vị trí một trong số hai mươi cổ đông lớn nhất. Danh mục đầu tư của quỹ tại xứ sở mặt trời mọc không chỉ dừng lại ở đó mà còn bao gồm các khoản rót vốn chiến lược vào công ty bất động sản Tokyo Tatemono, hãng vận hành tàu điện Keisei Electric Railway và Japan Post Holdings.

Dưới góc nhìn phân tích của Palliser, giá cổ phiếu của Toto hoàn toàn có thể tăng thêm hơn 55% nếu hãng quyết tâm mở rộng năng lực sản xuất mảng gốm sứ tiên tiến, thoái vốn khỏi các khoản sở hữu chéo kém hiệu quả và sử dụng khoản tiền mặt ròng khổng lồ trị giá 76 tỉ yen một cách khôn ngoan hơn. Thực tế trên sàn giao dịch cho thấy, cổ phiếu của công ty đã tăng hơn 60% trong năm qua, bao gồm cả cú hích tăng hơn 5% ngay sau khi thông tin về việc Palliser nắm giữ cổ phần được hãng tin Bloomberg công bố lần đầu tiên.

Không chỉ có các nhà đầu tư chủ động, các chuyên gia phân tích tài chính cũng đã bắt đầu dồn sự chú ý vào mảng gốm sứ tiên tiến của hãng từ trước đó. Tháng trước, ngân hàng đầu tư danh tiếng Goldman Sachs đã chính thức nâng hạng cổ phiếu này lên mức khuyến nghị mua vào, đồng thời nhấn mạnh kỳ vọng về đà tăng trưởng cao và liên tục nhờ sự gia tăng đầu tư toàn cầu vào các cơ sở hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo.

Câu chuyện kỳ lạ của hãng sản xuất thiết bị vệ sinh này không phải là trường hợp cá biệt tại thị trường Nhật Bản. Đất nước này đang chứng kiến sự trỗi dậy của hàng loạt công ty bề ngoài không liên quan gì đến lĩnh vực công nghệ nhưng lại trở thành những mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một ví dụ điển hình khác là Ajinomoto, thương hiệu vốn nổi danh khắp thế giới với các sản phẩm hạt nêm và bột ngọt. Ít ai ngờ rằng công ty thực phẩm này đã tận dụng chính những nghiên cứu hóa học chuyên sâu về hương vị umami của mình để sản xuất một loại vật liệu nhựa cách điện màng mỏng, hiện đang được sử dụng rộng rãi làm lớp cách ly giữa các con chip và bo mạch chủ. Sự chuyển mình ngoạn mục của những ông lớn truyền thống này đang chứng minh một chân lý mới trong kỷ nguyên số, nơi giới hạn của sự đổi mới đôi khi không nằm ở ngành nghề kinh doanh ban đầu, mà nằm ở cách con người tái định nghĩa và khai thác triệt để những nền tảng vật liệu sẵn có để bắt nhịp cùng thời cuộc.

Bùi Tú