Nhà thiết kế Vũ Việt Hà và những trăn trở với áo dài Việt

Trong làng thời trang Việt, Vũ Việt Hà được biết đến với hành trình gắn bó lâu năm cùng áo dài, thậm chí được nhiều người gọi bằng biệt danh “phù thủy”. Anh cho biết cơ duyên với trang phục này bắt đầu từ năm 2004, sau khi đoạt giải Murase do Viện mẫu Murase-Japan trao trong khuôn khổ cuộc thi Collection Grand Prix.

NTK Vũ Việt Hà gắn bó với áo dài và trang phục truyền thống trong nhiều năm.

Thời điểm đó, anh bắt đầu có cơ hội thực hiện những thiết kế áo dài và dần dành nhiều tâm huyết hơn cho trang phục truyền thống. Trong quá trình làm nghề, nhà thiết kế chú trọng việc tìm hiểu hoàn cảnh, không gian văn hóa và câu chuyện phía sau mỗi bộ trang phục.

Theo Vũ Việt Hà, áo dài không nên được nhìn đơn thuần như sản phẩm thời trang. Đằng sau một thiết kế còn là câu chuyện về con người, văn hóa và vùng đất nơi trang phục được sinh ra.

Chất liệu vì thế cũng là vấn đề anh đặc biệt quan tâm. “Thật thiếu sót nếu làm một chiếc áo dài Việt Nam bằng chất liệu không đến từ Việt Nam”, anh chia sẻ.

Quan điểm này xuất phát từ cách nhà thiết kế nhìn nhận áo dài như một phần của văn hóa Việt. Khi chất liệu, kỹ thuật hay cách xử lý không còn gắn với nguồn gốc và đặc trưng của trang phục, câu chuyện về áo dài cũng có nguy cơ bị thay đổi.

Những năm gần đây, áo dài xuất hiện ngày càng phổ biến trong đời sống, đặc biệt trong các dịp lễ hội. Vũ Việt Hà cho rằng việc người trẻ chủ động lựa chọn trang phục truyền thống là tín hiệu đáng mừng.

Cùng với đó, nhu cầu của người mặc cũng ngày càng đa dạng, tạo thêm cơ hội để các nhà thiết kế thử nghiệm. Tuy nhiên, anh cho rằng cách tân không đồng nghĩa với việc thay đổi mọi thứ để tạo cảm giác mới lạ.

“Có nền tảng rồi hẵng nói chuyện sáng tạo!”, nhà thiết kế nhấn mạnh.

Theo Vũ Việt Hà, khi thiếu kiến thức về văn hóa, chất liệu và truyền thống, người thiết kế dễ đưa ra những lựa chọn thiếu phù hợp.

“Nếu không có nền tảng về văn hóa, chất liệu và truyền thống, rất dễ dẫn đến những lựa chọn sai lệch trong thiết kế. Khi đó, ranh giới giữa sáng tạo và phản cảm là rất mong manh”, anh nói.

Với anh, bài toán của áo dài không phải là giữ nguyên một kiểu dáng qua nhiều thế hệ. Trang phục này hoàn toàn có thể thay đổi theo đời sống, nhưng sự thay đổi cần có lý do và được đặt trong một hệ quy chiếu văn hóa rõ ràng.

Vũ Việt Hà không cho rằng theo đuổi áo dài là lựa chọn bó hẹp khả năng sáng tạo. Ngược lại, anh nhìn thấy nhiều khoảng trống để các nhà thiết kế trẻ khám phá.

Vũ Việt Hà cho rằng áo dài có thể được làm mới, nhưng người thiết kế cần có nền tảng kiến thức về văn hóa, chất liệu và truyền thống trước khi sáng tạo.

Nếu thời trang hiện đại có thị trường rộng nhưng cạnh tranh gay gắt, áo dài lại có đặc trưng riêng về chất liệu, phom dáng, kỹ thuật và câu chuyện văn hóa. Những yếu tố đó có thể trở thành chất liệu để người trẻ tìm kiếm tiếng nói cá nhân.

Bên cạnh công việc thiết kế, Vũ Việt Hà hiện giảng dạy tại Viện Nghệ thuật, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Từ công việc này, anh có cơ hội tiếp xúc với nhiều sinh viên và những người trẻ đang bắt đầu tìm hiểu về thời trang.

Năm nay, Vũ Việt Hà tham gia hội đồng chuyên môn của Vietnam Next Gen Fashion Era 2. Anh kỳ vọng đây không chỉ là nơi tìm kiếm những ý tưởng mới mà còn giúp các nhà thiết kế trẻ hình thành tư duy làm nghề bài bản hơn.