Nhầm viêm da do kiến ba khoang với zona thần kinh: Chuyên gia cảnh báo biến chứng nguy hiểm

Dễ nhầm với zona thần kinh

Mỗi năm vào mùa hè, đặc biệt sau các đợt mưa giông hoặc thời điểm thu hoạch lúa, các cơ sở y tế lại tiếp nhận nhiều trường hợp viêm da do kiến ba khoang. Tuy nhiên, không ít người nhầm lẫn tổn thương này với bệnh zona thần kinh, tự ý điều trị bằng các phương pháp dân gian.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, viêm da do kiến ba khoang là bệnh lý thường gặp nhưng vẫn tồn tại nhiều quan niệm sai lầm trong cộng đồng.

Nhiều người cho rằng kiến ba khoang cắn hoặc đốt gây tổn thương da. Tuy nhiên, đây là nhận định không chính xác. "Kiến ba khoang không cắn, không chích người. Tổn thương da xuất hiện do tiếp xúc với độc tố Pederin có trong cơ thể loài côn trùng này", TS.BS Nguyễn Hữu Trường cho biết.

Trong cơ thể kiến ba khoang có chứa Pederin - một loại độc tố có khả năng gây viêm da kích ứng rất mạnh (Ảnh minh họa).

Trong cơ thể kiến ba khoang có chứa Pederin - một loại độc tố có khả năng gây viêm da kích ứng rất mạnh. Vào mùa gặt hoặc sau mưa bão, khi môi trường sống bị xáo trộn, kiến ba khoang thường bay vào nhà theo ánh đèn điện và bám lên quần áo, khăn mặt hoặc chăn gối.

Khi thấy côn trùng bò trên người, nhiều người có phản xạ dùng tay đập hoặc miết mạnh. Chính hành động này khiến cơ thể kiến bị nghiền nát, giải phóng độc tố tiếp xúc trực tiếp với da.

Độc tố có thể dính vào tay rồi lan sang những vùng khác như mặt, cổ hoặc mắt khi người bệnh vô tình sờ vào. Đây là lý do nhiều trường hợp tổn thương xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể.

Theo chuyên gia, sai lầm phổ biến nhất hiện nay là nhầm viêm da do kiến ba khoang với bệnh zona thần kinh. Viêm da do kiến ba khoang là phản ứng kích ứng do độc tố Pederin gây ra.

Tổn thương thường xuất hiện ở các vùng da hở như mặt, cổ, tay, chân. Các mụn nước có xu hướng xếp thành vệt dài hoặc thành đám, người bệnh cảm thấy nóng rát, bỏng rát và ngứa nhiều.

Trong khi đó, zona thần kinh do virus Herpes zoster gây bệnh. Mụn nước thường mọc thành chùm, phân bố dọc theo đường đi của dây thần kinh và chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể.

Người bệnh thường đau nhức sâu, đau kiểu kim châm hoặc bỏng rát kéo dài, đôi khi kèm sốt và mệt mỏi. "Việc tự mua thuốc điều trị zona để sử dụng trong trường hợp viêm da do kiến ba khoang sẽ không mang lại hiệu quả", TS.BS Nguyễn Hữu Trường cảnh báo.

Cẩn trọng với các mẹo dân gian

Một thực tế đáng lo ngại là nhiều người sau khi bị tổn thương da đã đắp lá cây, lá trầu không, lá phèn đen hoặc các nguyên liệu dân gian khác lên vết thương.

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, đây là việc làm tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Khi da đã bị tổn thương, hàng rào bảo vệ tự nhiên không còn nguyên vẹn. Việc đắp các nguyên liệu không bảo đảm vệ sinh có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây nhiễm trùng, thậm chí hoại tử và để lại sẹo.

Không ít người nhầm viêm da do kiến ba khoang với zona thần kinh, tự ý điều trị bằng các mẹo dân gian khiến tổn thương lan rộng, nhiễm trùng và để lại sẹo (Ảnh minh họa).

Để hạn chế tổn thương da, TS.BS Nguyễn Hữu Trường khuyến cáo người dân cần xử trí đúng ngay từ những phút đầu tiên. Nếu phát hiện kiến ba khoang đang bò trên cơ thể, không nên đập hoặc chà xát. Thay vào đó, hãy thổi nhẹ hoặc dùng giấy gạt côn trùng ra khỏi da.

Sau đó, cần nhanh chóng rửa sạch vùng da nghi ngờ tiếp xúc bằng nước sạch, xà phòng dịu nhẹ hoặc nước muối sinh lý. "Rửa càng sớm thì khả năng loại bỏ độc tố càng cao, từ đó giảm mức độ tổn thương da", bác sĩ Trường cho biết.

Khi da xuất hiện cảm giác nóng rát, người dân có thể sử dụng các sản phẩm hỗ trợ phục hồi da theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không tự ý dùng thuốc bôi chứa corticoid mạnh hoặc áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.

Theo khuyến cáo, người dân cần đến cơ sở y tế nếu tổn thương lan rộng, xuất hiện mủ, đau rát kéo dài, sốt hoặc tổn thương ở vùng mắt.

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, việc được chẩn đoán và điều trị đúng từ sớm không chỉ giúp kiểm soát tình trạng viêm da mà còn giảm nguy cơ nhiễm trùng, hạn chế sẹo và các di chứng ảnh hưởng đến thẩm mỹ về sau.

Mùa hè là thời điểm kiến ba khoang hoạt động mạnh. Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần nâng cao nhận thức, nhận biết đúng dấu hiệu bệnh và xử trí kịp thời để tránh những biến chứng không đáng có.