Nhân dân tham gia quản trị địa phương

Chiến dịch “mỗi người dân là một đại sứ du lịch” đã khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của cộng đồng cư dân Đà Nẵng. Ảnh: THU HÀ.

Đồng hành tích cực

Thời gian qua, nhân dân trên địa bàn thành phố được tạo cơ hội tham gia góp ý xây dựng chính quyền, đơn vị, quản trị địa phương thông qua nhiều mô hình dân vận sáng tạo như “Diễn đàn góp ý xây dựng Đảng, chính quyền”, “Diễn đàn lắng nghe dân nói”, “Nhân dân đóng góp ý kiến xây dựng lực lượng Công an cấp xã” hay “Công an xã lắng nghe ý kiến nhân dân”, cùng các phong trào “Tổ tự quản 5 trong 1”, “Các tôn giáo tham gia bảo vệ môi trường”…, qua đó, bồi đắp giá trị cho những chương trình vốn là thương hiệu của thành phố như “5 không, 3 có”, “Thành phố 4 an”.

Bộ tiêu chí đánh giá, xếp loại công tác dân vận chính quyền (Quyết định số 823/QĐ-UBND) góp phần đưa sự tham gia của nhân dân trở thành tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước. Các nền tảng như “Danang Smart City”, Tổng đài 1022… không chỉ giúp phản ánh mà còn trở thành kênh để người dân tham gia hoạt động giám sát và phối hợp xử lý các vấn đề đô thị.

Thành phố áp dụng tiêu chí quản trị quốc tế, vận dụng chỉ số IMD Smart City Index và U4SSC vào các lĩnh vực gắn trực tiếp với trải nghiệm người dân như ô nhiễm không khí, giao thông, dịch vụ y tế số (Kế hoạch số 60/KH-UBND); công khai dữ liệu GIS về quy hoạch, đất đai, tạo cơ sở để người dân giám sát và đồng hành trong quản trị.

Trong phát triển kinh tế, như lĩnh vực du lịch, chiến dịch “mỗi người dân là một đại sứ du lịch” đã khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của cộng đồng đóng góp để xây dựng hạ tầng thiết yếu, khẳng định vai trò đồng hành tích cực của nhân dân trong quá trình phát triển đô thị.

Nhờ sự đồng thuận xã hội, các dự án lớn như Bến cảng Liên Chiểu, nâng cấp quốc lộ 14E hay chỉnh trang đô thị ven sông Hàn… được triển khai thuận lợi. Sự đồng thuận cũng được minh chứng rõ nét qua cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, với tỷ lệ cử tri toàn thành phố tham gia đạt 99,92%, thể hiện niềm tin và vai trò chủ thể tích cực của nhân dân.

Sức lan tỏa của niềm tin còn hiện hữu trong nếp sống đô thị khi Chỉ thị 14-CT/TU đi vào cuộc sống qua hình ảnh nhiều hộ dân tự giác trả lại không gian chung, minh chứng cho sức mạnh của sự đồng thuận vì một Đà Nẵng văn minh.

Phát huy vai trò chủ thể

Trong bối cảnh mới, yêu cầu “phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân” theo tinh thần Đại hội XIV cần được nâng cao về chất và mở rộng về phạm vi, theo hướng không chỉ dừng lại ở việc tham gia góp ý dự thảo chính sách, pháp luật mà còn thúc đẩy người dân chủ động đề xuất sáng kiến. Việc huy động ý kiến của nhà khoa học cùng sự tham gia phản biện tích cực của báo chí, các đoàn thể sẽ tạo nên một cơ chế thẩm định đa chiều, đảm bảo các giải pháp triển khai hiệu quả.

Giao diện của ứng dụng Thành phố Thông minh Đà Nẵng (Danang Smart City) tích hợp nhiều tiện ích kỹ thuật số được thiết kế để phục vụ người dân.

Ở giai đoạn thực thi chính sách, quản trị không còn là mệnh lệnh hành chính đơn thuần mà là quá trình đối thoại liên tục. Cán bộ, công chức không chỉ giải quyết hồ sơ đúng hạn mà cần gương mẫu trong chủ động giải trình, tiếp thu ý kiến.

Triển khai thực hiện cơ chế “Lấy ý kiến nhân dân đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ và các tổ chức Đảng, Nhà nước” như Chương trình hành động của Đại hội XIV đề ra chính là bước đột phá nhằm đưa trách nhiệm giải trình vào thực chất, gắn chặt quyền lợi của người dân với hiệu quả thực thi nhiệm vụ của bộ máy công quyền.

Lần đầu tiên “Chỉ số hạnh phúc” của nhân dân được đưa vào mục tiêu phát triển trong Nghị quyết Đại hội XIV. Điều đó gợi mở xây dựng “Chỉ số hạnh phúc của người dân thành phố Đà Nẵng”, góp phần hiện thực hóa phương châm “lấy hạnh phúc và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu”. Các khảo sát định kỳ chỉ số này trên nền tảng VNeID sẽ giúp chính quyền hình thành một “hệ tọa độ hạnh phúc” thực chứng, qua đó nắm bắt trực tiếp “nhịp đập” đời sống nhân dân.

Đại hội XIV nhấn mạnh nhiệm vụ: “Hình thành các mô hình tự quản - tự chủ - tự giám sát ở cộng đồng dân cư, gắn kết chặt chẽ giữa chính quyền và nhân dân”. Theo đó, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục phát huy, đổi mới sáng tạo mô hình, nâng cao tính tự chủ cộng đồng, mở rộng tiếng nói đại diện và thúc đẩy sự tham gia của người dân với nhiều mức độ, ở nhiều đối tượng.

Ngành tuyên giáo và dân vận nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động nhân dân trong tình hình mới, gắn với tinh thần “chủ động, đổi mới, trách nhiệm và thực chất”. Song hành với đó, công nghệ số tiếp tục là phương thức trọng yếu, theo phương châm hành động Đại hội XIV: “Thiết lập và vận hành hiệu quả hệ thống thông tin hai chiều giữa Nhà nước và người dân, thông qua các nền tảng số, truyền thông số, các công cụ lấy ý kiến nhân dân”.

Trên hết, các chính sách phải hướng tới phát triển bền vững, giải quyết kịp thời vấn đề bức xúc của nhân dân, lĩnh vực trọng yếu, đồng thời siết chặt kiểm soát quyền lực, ngăn ngừa tham nhũng. Cán bộ, đảng viên “thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú”. Khi mối liên hệ này được duy trì thực chất, nhân dân sẽ có đủ thông tin và niềm tin để phản hồi, đóng góp ý kiến, giúp cán bộ “tự soi, tự sửa” và không ngừng hoàn thiện năng lực quản trị.

Nhận thức đúng là điểm tựa, hành động đúng là đòn bẩy. Chỉ khi thực sự khẳng định được vị thế “chủ thể của nhân dân”, mỗi nhịp sống đô thị mới có thể kích hoạt tiềm năng phát triển, đưa Đà Nẵng vươn tầm hiện đại trên nền tảng nhân văn vững chãi.