Nhận diện thủ đoạn gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng

Đây là một sự kiện quan trọng nằm trong chuỗi hoạt động tuyên truyền về phòng ngừa, phát hiện, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Cục Thuế

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thiếu tướng, TS Chử Văn Dũng, Phó Giám đốc Học viện Cảnh sát Nhân dân cho biết, thời gian qua Học viện đã phối hợp chặt chẽ với ngành thuế trong đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng phát hiện, xử lý vi phạm thuế cho đội ngũ lãnh đạo, công chức thuế; đồng thời triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền về phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực tài chính, thuế.

Theo Thiếu tướng Chử Văn Dũng, hội thảo là diễn đàn để các nhà khoa học, cơ quan Công an, cơ quan Thuế, Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi, đánh giá thực tiễn, nhận diện các phương thức, thủ đoạn vi phạm mới, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, chống thất thu ngân sách nhà nước.

Tại hội thảo, các tham luận của đại diện Cục Thuế, Học viện Cảnh sát Nhân dân, Cục Cảnh sát kinh tế, Thanh tra Chính phủ, các cơ quan thuế địa phương, hải quan và doanh nghiệp đã tập trung phân tích thực trạng gian lận hóa đơn, hoàn thuế giá trị gia tăng đang diễn biến ngày càng phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi.

Các đại biểu cho rằng tình trạng gian lận, mua bán và sử dụng hóa đơn không hợp pháp và sử dụng bất hợp pháp hóa đơn diễn biến ngày càng phức tạp, tinh vi, có sự liên kết theo chuỗi, lợi dụng công nghệ và tập trung ở một số lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, Từ thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải nhận diện đúng dấu hiệu vi phạm, tăng cường phân tích rủi ro, đồng thời đẩy mạnh phối hợp giữa cơ quan Thuế với Công an, Hải quan, Ngân hàng và các đơn vị liên quan để kịp thời ngăn chặn, xử lý.

Đại diện Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đã chỉ ra nhiều dấu hiệu rủi ro nổi lên trong hoàn thuế giá trị gia tăng. Trong đó có tình trạng thành lập chuỗi doanh nghiệp trung gian để mua bán hóa đơn, hợp thức hóa đầu vào, nâng khống giá trị hàng hóa xuất khẩu nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế; lợi dụng hoạt động xuất khẩu để hợp thức hóa hồ sơ, quay vòng hàng hóa hoặc che giấu giao dịch không có thực.

Cơ quan thuế địa phương cũng ghi nhận các trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu có giá trị hoàn thuế lớn nhưng các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa trong chuỗi đã ngừng hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc có liên quan đến các vụ án hình sự khác. Bên cạnh đó là các hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hợp thức hóa chi phí gia công, vận chuyển, nhân công; giả mạo xuất xứ hàng hóa hoặc lợi dụng các thị trường khó xác minh thông tin đối tác nước ngoài để trục lợi hoàn thuế.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu hải quan và ngân hàng để phân tích, cảnh báo rủi ro từ sớm; tăng cường kiểm tra trước và sau hoàn thuế đối với các lĩnh vực có nguy cơ cao; đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý hóa đơn điện tử và nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành.

Trong khi đó, Thuế tỉnh Quảng Ngãi cho biết 100% hồ sơ hoàn thuế hiện được tiếp nhận bằng phương thức điện tử và thực hiện phân loại tự động trên hệ thống quản lý thuế theo tiêu chí rủi ro, việc giải quyết hoàn thuế cơ bản bảo đảm đúng thời hạn, đúng đối tượng theo quy định.

Tuy nhiên, địa phương cũng phản ánh nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn như việc xác minh hóa đơn điện tử chưa đồng bộ, thời gian chờ phản hồi thông tin từ cơ quan thuế nước ngoài còn kéo dài, một số quy định pháp luật về hoàn thuế phát sinh vướng mắc trong quá trình áp dụng. Thuế tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về hoàn thuế giá trị gia tăng, tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Thuế và Hải quan, đồng thời làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong quá trình xử lý hồ sơ hoàn thuế.

Phát biểu kết luận hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn nhấn mạnh, trong nhiều năm qua cơ quan Thuế đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an trong xác minh, điều tra, truy tố và xét xử các vụ án gian lận thuế, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Theo Phó Cục trưởng Mai Sơn, các tham luận đã góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, thống nhất nhận thức trong việc nhận diện các hành vi gian lận, vi phạm và tội phạm liên quan đến hóa đơn, hoàn thuế giá trị gia tăng. Đồng thời, hội thảo cũng đánh giá toàn diện thực trạng vi phạm, chỉ ra những khó khăn, hạn chế trong công tác quản lý và phối hợp xử lý.

Đặc biệt, nhiều giải pháp có tính thực tiễn và khả thi đã được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, từ hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật; tăng cường phối hợp liên ngành; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đến đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hóa đơn điện tử và hoàn thuế giá trị gia tăng.