Nhận diện tiềm năng tăng trưởng hai con số của miền Trung

Công nghiệp và xây dựng góp công lớn cho tăng thu ngân sách

Năm 2025, lĩnh vực sản xuất công nghiệp, xây dựng đã đóng góp lớn cho tăng trưởng kinh tế của nhiều tỉnh/thành tại khu vực miền Trung, góp phần quan trọng cho tăng thu ngân sách địa phương.

Tại tỉnh Khánh Hòa, năm 2025, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, khi chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 7% so với năm 2024. Trong tỷ lệ tăng trưởng 7% đó, ngành khai khoáng tăng 17,8%, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 8,37%... Nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực ghi nhận mức tăng khá như: đá xây dựng, sản phẩm gỗ, sợi tự nhiên, nha đam chế biến, thủy sản đông lạnh, nước yến và điện sản xuất. Ngoài ra, chỉ số sử dụng lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp tăng 7,61% cũng đã phản ánh sự phục hồi và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Lĩnh vực công nghiệp, xây dựng đóng góp lớn cho tăng trưởng kinh tế của khu vực miền Trung năm 2025.

Sự đóng góp của lĩnh vực công nghiệp, xây dựng đã tạo thu ngân sách nhà nước Khánh Hòa đạt 36.900 tỷ đồng, vượt 24,6% so với kế hoạch, tăng 45,6% so với năm 2024; trong đó thu nội địa đạt 35.100 tỷ đồng, vượt kế hoạch 30,5%, tăng 55,4% so với năm 2024.

Cùng có thế mạnh về công nghiệp và xây dựng, trong năm 2025, TP. Đà Nẵng với ngành cơ khí ô tô, sản xuất kinh doanh tại các Khu công nghiệp Hòa Khánh, Liên Chiểu, Khu Công nghệ cao - Khu công nghiệp Tam Thăng… đã đưa tỷ lệ lĩnh vực này tăng 12,07%, đóng góp 3,28 điểm phần trăm vào mức tăng GRDP chung của Thành phố, với mức tăng trưởng đạt 9,18%, xếp thứ 9/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Cũng tại khu vực miền Trung, Quảng Ngãi đang có đà tăng trưởng mạnh về công nghiệp - xây dựng với tỷ trọng 41,3 %, đóng góp lớn từ lọc dầu và thép. Trong đó, sản phẩm lọc dầu năm 2025 tăng trên 19% từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất và thép tăng gần 27% từ Hòa Phát Dung Quất. Nhờ sở hữu hai thế mạnh này, GRDP Quảng Ngãi tăng 10,02% so với năm 2024, thu ngân sách 35,2 nghìn tỷ đồng - đây là mức tăng cao nhất trong vòng 5 năm qua tính theo đơn vị hành chính mới. Quy mô nền kinh tế theo giá hiện hành của địa phương này đạt gần 192.000 tỷ đồng. Với mức tăng trưởng này, tỉnh Quảng Ngãi đứng thứ 6 cả nước, đứng đầu khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Tại TP. Huế, năm 2025 cũng ghi nhận khu vực công nghiệp - xây dựng tăng mạnh với mức tăng 14 - 14,5%, riêng công nghiệp tăng 12,87%, đưa Huế đầu tiên lọt vào top 10 cả nước về tăng trưởng GRDP.

Tự tin cho mục tiêu hai con số

Ông Trương Văn Tiến - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Khánh Hòa cho biết, giai đoạn 2026 - 2030, Khánh Hòa xác định công nghiệp đóng vai trò động lực tăng trưởng chủ yếu, hướng tới sự phát triển nhanh nhưng bền vững, giúp gia tăng nguồn thu, tạo việc làm, đặc biệt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Cơ sở để Khánh Hòa có thể tự tin với mục tiêu này dựa trên những chuyển động thực tế lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, đô thị đang trong quá trình thực hiện thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng đã bắt đầu triển khai từ cuối năm 2025, đầu năm 2026 với loạt dự án quan trọng: Nhà máy điện mặt trời Phước Thái 2, Hồ chứa nước Sông Chò 1, Khu tái định cư Vạn Thắng giai đoạn 1 và Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh.

Điểm nhấn quan trọng nhất chính là sự kiện cuối năm 2025, UBND tỉnh Khánh Hòa trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho 3 dự án Khu công nghiệp: Ninh Xuân 1, Ninh Xuân 2 và Ninh Diêm 1 với tổng vốn đầu tư gần 11.500 tỷ đồng, trên diện tích hơn 1.200 ha. Đây chính là các dự án hạ tầng khu công nghiệp được kỳ vọng hình thành hệ thống công nghiệp hiện đại, đồng bộ tại khu vực phía bắc Khánh Hòa trong 2026 và các năm tiếp theo.

Nhằm đưa công nghiệp trở thành trụ cột chính trong thập niên tăng trưởng hai con số, tỉnh Khánh Hòa đang xây dựng lộ trình phát triển công nghiệp dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trần Phong, tỉnh ưu tiên thu hút các lĩnh vực hiện đại như: Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn cùng công nghiệp chế biến, chế tạo.

Bước vào năm 2026, Quảng Ngãi tiếp tục đặt ra mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP năm 2026 nói riêng và bình quân cả giai đoạn 2026 - 2030 tăng từ 10% trở lên. Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 42 - 43%. Theo lãnh đạo Sở Tài chính Quảng Ngãi cho hay, các dự án như Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất 1,5 tỷ USD đã khởi động xây dựng từ tháng 2/2026; Dự án sản xuất ray đặc biệt của Hòa Phát Dung Quất khởi công tháng 12/2025… sẽ là cơ sở để tỉnh đạt được mục tiêu đề ra.

Với Đà Nẵng, nhiệm vụ năm 2026 có 5/8 chỉ tiêu gắn với phát triển kinh tế, tăng GRDP đạt từ 11% trở lên. Một hệ hệ sinh thái công nghiệp xanh, sạch và bền vững, bao gồm: công nghiệp số - trí tuệ nhân tạo - bán dẫn; công nghiệp sáng tạo và văn hóa như nghệ thuật số, thiết kế, thời trang; cơ khí chế tạo và công nghiệp hỗ trợ, đang hình thành. Đặc biệt, việc phát triển trục công nghiệp - công nghệ cao từ trung tâm thành phố đến Khu kinh tế mở Chu Lai góp phần hình thành chuỗi sản xuất liên kết phát triển và tiêu thụ sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực.

Ngoài ra, nhiều dự án trọng điểm đã và đang được triển khai như Khu Công nghệ cao Đà Nẵng, Khu Công nghệ thông tin tập trung - Công viên Phần mềm Đà Nẵng, Khu công nghệ thông tin Da Nang Bay, Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Phân khu B - Khu công nghiệp Nam Thăng Bình… được kỳ vọng dẫn dắt, đóng vai trò kiến tạo phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn mới của Thành phố và có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu.

Nhìn về giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng hai con số, TP. Huế định hướng tập trung hoàn thiện thể chế, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công và thúc đẩy các dự án trọng điểm tạo động lực phát triển đột phá cho ngành công nghiệp như: Dự án Khu liên hợp sản xuất, lắp ráp Kim Long Motor Huế (giai đoạn 2, 3), Dự án nhà máy Kanglongda Huế (giai đoạn 2, 3), Dự án mở rộng nhà máy Bia CARLSBERG Việt Nam; Nhà máy chế biến cát thạch anh công nghệ cao Creanza; Nhà máy sản xuất kính hoa tiêu trắng Đạt Phương; Trung tâm Logistics Chân Mây;…

Theo chuyên gia kinh tế, TS. Trần Du Lịch, những chỉ tiêu tăng trưởng và mục tiêu phát triển công nghiệp thành ngành kinh tế chủ lực, miền Trung với lợi thế hệ thống cảng nước sâu, bờ biển trải dài, hạ tầng giao thông đường bộ, cảng biển, sân bay đang được đầu tư hoàn thiện, thì câu chuyện tăng trưởng hai con số chỉ còn là vấn đề thời gian.

Hà Minh