Nhân lực chất lượng cao - Lợi thế cạnh tranh trong thu hút FDI thế hệ mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: VPQH

Hà Nội hội tụ đồng thời ba nguồn lực chiến lược

Tham luận tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (sáng 30/6) với chủ đề “Giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tạo nền tảng thu hút đầu tư vào lĩnh vực khoa học, công nghệ, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: Nghị quyết 10-NQ/TW không chỉ đặt ra yêu cầu thu hút nhiều hơn nguồn vốn đầu tư nước ngoài, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa của khu vực FDI; hướng dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực có hàm lượng khoa học, công nghệ cao, có khả năng thúc đẩy nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Từ thực tiễn phát triển của Thủ đô, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, thu hút FDI thế hệ mới thực chất là cạnh tranh về chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo. Hà Nội có trách nhiệm không chỉ thu hút đầu tư cho phát triển Thủ đô, mà còn phải phát huy vai trò đầu tàu, trung tâm kết nối, lan tỏa tri thức, công nghệ, nhân lực chất lượng cao cho vùng Thủ đô và cả nước. Hà Nội có những lợi thế rất căn bản để thực hiện nhiệm vụ này.

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Như Ý

Lợi thế lớn nhất của Hà Nội không chỉ là vị trí địa lý, quy mô thị trường hay hạ tầng đô thị, mà là nơi hội tụ đồng thời ba nguồn lực chiến lược: tri thức, nhân lực và hệ sinh thái nghiên cứu - đổi mới sáng tạo. Trên địa bàn Thành phố tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, tổ chức khoa học và công nghệ hàng đầu cả nước; có đội ngũ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, kỹ sư, lao động có trình độ cao; đồng thời là thị trường lớn, không gian thuận lợi để thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, công nghệ mới.

Thời gian qua, Thành phố đã chủ động cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương và Luật Thủ đô bằng nhiều cơ chế, chính sách đặc thù về thu hút, trọng dụng người có tài năng; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng trong nước và nước ngoài; khuyến khích nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là những nền tảng quan trọng để Hà Nội chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới.

Đầu tư nhân lực chất lượng cao để tăng năng lực cạnh tranh dài hạn

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá, bên cạnh các lợi thế, Thành phố cũng nhận thấy một số vấn đề cần tiếp tục tập trung giải quyết, như: Khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu phát triển và chuyển đổi số còn khá lớn. Liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp có chuyển biến nhưng chưa thật sự trở thành cơ chế vận hành thường xuyên, thực chất.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là đầu tư để thu hút FDI, mà là đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn của Thủ đô và của đất nước. Ảnh: VPQH

Hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong một số lĩnh vực chiến lược còn chưa tương xứng với tiềm năng của Thủ đô. Trong khi đó, cuộc cạnh tranh thu hút nhân lực chất lượng cao, chuyên gia quốc tế, trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D) và các dự án FDI công nghệ cao đang diễn ra ngày càng quyết liệt.

“Hà Nội phải chuyển mạnh hơn nữa từ tư duy thu hút đầu tư bằng lợi thế sẵn có sang thu hút đầu tư bằng chất lượng thể chế, chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo” - đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Từ thực tiễn đặt ra, Hà Nội xác định tập trung vào 5 định hướng lớn:

Một là, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong thu hút FDI thế hệ mới. Thành phố tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô để thu hút, trọng dụng và phát triển đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, nhà quản lý, sinh viên xuất sắc và lao động kỹ thuật cao trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm. Đây là nền tảng để Hà Nội nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút các dự án FDI có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và sức lan tỏa rộng.

Hai là, đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu của doanh nghiệp FDI và các ngành công nghệ chiến lược. Hà Nội sẽ thúc đẩy mạnh hơn mô hình liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; chuyển từ đào tạo theo khả năng cung ứng của cơ sở đào tạo sang đào tạo theo nhu cầu của thị trường, của doanh nghiệp và của các ngành công nghệ tương lai. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp FDI tham gia xây dựng chương trình đào tạo, đặt hàng đào tạo, tổ chức thực tập, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng và tiếp nhận nhân lực sau đào tạo.

Ba là, phát triển hệ sinh thái nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo để thu hút các trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm công nghệ và dự án FDI chất lượng cao. Các tập đoàn công nghệ lớn không chỉ tìm nơi đặt nhà máy, mà tìm nơi đặt trung tâm nghiên cứu, trung tâm thiết kế, trung tâm dữ liệu, trung tâm đổi mới sáng tạo và mạng lưới nhân lực có khả năng sáng tạo liên tục. Vì vậy, Hà Nội sẽ tập trung phát triển các phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu dùng chung, không gian đổi mới sáng tạo, khu thử nghiệm công nghệ và các nền tảng kết nối giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu, cùng đầu tư phòng thí nghiệm, cùng đào tạo nhân lực và cùng thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Bốn là, phát triển mạnh nguồn nhân lực số, coi đây là điều kiện nền tảng để thu hút đầu tư vào chuyển đổi số và kinh tế số. Thành phố sẽ đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số, phát triển kỹ năng sử dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin, quản trị số cho đội ngũ lao động; thúc đẩy đào tạo lại, đào tạo nâng cao cho người lao động đang làm việc; đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong giáo dục, đào tạo và quản trị nguồn nhân lực.

Năm là, xây dựng Hà Nội trở thành nơi hội tụ nhân tài, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực. Cùng với phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Hà Nội sẽ tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị, phát triển các dịch vụ chất lượng cao, xây dựng không gian văn hóa sáng tạo, môi trường sống an toàn, văn minh, hiện đại và hội nhập.

Mục tiêu của Hà Nội không chỉ là nơi tiếp nhận các dự án đầu tư, mà là nơi các nhà đầu tư, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp công nghệ có thể cùng sinh sống, làm việc, nghiên cứu, sáng tạo và phát triển lâu dài.

Nghị quyết số 10-NQ/TW đã mở ra định hướng rất quan trọng để phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo hướng chất lượng, hiệu quả, bền vững và gắn chặt hơn với mục tiêu phát triển đất nước. Trong kỷ nguyên phát triển mới, lợi thế cạnh tranh của một địa phương không còn được quyết định chủ yếu bởi tài nguyên hay vị trí địa lý, mà bởi chất lượng nguồn nhân lực, năng lực khoa học, công nghệ và sức sáng tạo. Vì vậy, đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là đầu tư để thu hút FDI, mà là đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn của Thủ đô và của đất nước - Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh./.