Nhân lực chất lượng cao: Nền tảng văn hóa công vụ ngành Công Thương

Đưa văn hóa nghề nghiệp vào quá trình đào tạo

Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, yêu cầu đối với nguồn nhân lực ngành Công Thương ngày càng cao. Người lao động không chỉ cần nắm vững chuyên môn, làm chủ công nghệ mà còn phải có khả năng thích ứng, phối hợp, làm việc theo quy trình và chịu trách nhiệm với công việc được giao.

Xét ở góc độ doanh nghiệp, thực tế sản xuất, kinh doanh cho thấy, năng lực của một cá nhân không thể tách rời kết quả chung. Trong một dây chuyền sản xuất hay chuỗi cung ứng, sự thiếu kỷ luật hoặc thiếu trách nhiệm của một mắt xích có thể tác động đến chất lượng sản phẩm, an toàn lao động, tiến độ và uy tín của cả tổ chức.

Bởi vậy, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cũng đồng thời là quá trình hình thành và phát triển văn hóa nghề nghiệp, trong đó những giá trị như kỷ cương, trung thực, trách nhiệm, tận tâm và tinh thần hợp tác cần được hình thành từ sớm, ngay trong môi trường đào tạo.

TS. Nguyễn Thị Nguyên - Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Công nghiệp Việt – Hung.

Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, TS. Nguyễn Thị Nguyên - Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Công nghiệp Việt – Hung cho rằng, yêu cầu về chất lượng nhân lực trong ngành Công Thương hiện nay không thể chỉ được nhìn nhận từ góc độ kiến thức chuyên môn.

Đào tạo phải đồng thời chú trọng hình thành ý thức trách nhiệm, đạo đức và tác phong nghề nghiệp cho người học. Những yêu cầu này cần được cụ thể hóa trong chính quá trình học tập, thực hành và làm việc của sinh viên.

“Đáp ứng yêu cầu đó, các trường đại học phải gắn đào tạo chuyên môn với hình thành ý thức trách nhiệm, đạo đức và tác phong nghề nghiệp ngay từ năm học đầu tiên. Những phẩm chất này phải được cụ thể hóa trong từng hoạt động: Học tập và báo cáo kết quả phải trung thực; thực hành phải đúng quy trình, bảo đảm an toàn; thực hiện nhiệm vụ phải bảo đảm tiến độ, chất lượng; làm việc nhóm phải biết phối hợp và chịu trách nhiệm về phần việc của mình”, TS. Nguyễn Thị Nguyên chia sẻ.

Để các yêu cầu ấy trở thành phẩm chất bền vững, vấn đề quan trọng là sự thống nhất giữa giáo dục, rèn luyện và đánh giá. Kỷ luật, trách nhiệm, tính trung thực và khả năng phối hợp cần được xem là những thành tố gắn với năng lực chuyên môn, thay vì những tiêu chí mang tính bổ trợ.

Ở góc độ quản trị nhà trường, vai trò nêu gương cũng có ý nghĩa đặc biệt, cùng với đó, cán bộ, giảng viên, viên chức phải thể hiện sự chuyên nghiệp trong thực hiện nhiệm vụ và phục vụ người học.

Khi những chuẩn mực ấy được thực hiện nhất quán từ nhà trường đến doanh nghiệp, sinh viên có thêm điều kiện hình thành bản lĩnh nghề nghiệp và thói quen làm việc chuyên nghiệp. Đây cũng là điểm gặp giữa yêu cầu đào tạo nhân lực chất lượng cao và yêu cầu xây dựng văn hóa công vụ, văn hóa nghề nghiệp trong ngành Công Thương.

Gắn giảng đường với thực tiễn doanh nghiệp

Là những cơ sở đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực theo định hướng ứng dụng, các trường đào tạo thuộc ngành Công Thương, trong đó có Trường Đại học Công nghiệp Việt - Hung, chú trọng đưa sinh viên tiếp cận môi trường sản xuất, kinh doanh từ sớm. Theo đó, mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp không chỉ được đặt ra ở khâu tuyển dụng sau khi sinh viên tốt nghiệp mà được hình thành xuyên suốt quá trình đào tạo.

Ngay từ năm học đầu tiên, sinh viên được đến doanh nghiệp thông qua các hoạt động tham quan, trải nghiệm và thực tập phù hợp với ngành học. Ở những năm tiếp theo, hoạt động thực hành chuyên môn, thực tập, dự án và đồ án tiếp tục được gắn với những vấn đề thực tế của doanh nghiệp.

Nhân lực chất lượng cao đòi hỏi kiến thức chuyên môn và kỹ năng tốt còn yêu cầu tính kỷ luật, trách nhiệm cao. Ảnh minh họa: Phương Cúc.

Đây là cách tương đối trực diện để rèn tác phong công nghiệp. Bởi trong môi trường làm việc thực tế, chuyên môn tốt nhưng không biết phối hợp, thiếu ý thức về tiến độ hoặc không chịu trách nhiệm với phần việc của mình thì khó tạo ra hiệu quả bền vững.

Một điểm đáng chú ý khác là sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình xây dựng và cải tiến chương trình đào tạo. Theo TS. Nguyễn Thị Nguyên, đây cũng là cách nhà trường thu hẹp khoảng cách giữa những gì sinh viên được học và yêu cầu thực tế của thị trường lao động.

“Khoảng cách lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn mà chủ yếu ở tác phong nghề nghiệp, tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, kỹ năng phối hợp và khả năng thích ứng với môi trường làm việc thực tế. Doanh nghiệp ngành Công Thương ngày càng cần nguồn nhân lực vừa có chuyên môn, vừa làm việc chuyên nghiệp, chủ động và có ý thức trách nhiệm với tổ chức”, TS. Nguyễn Thị Nguyên nhận định.

Từ thực tế đó, nhà trường sẽ tiếp tục tăng cường thời lượng thực hành, thực tập và trải nghiệm tại doanh nghiệp, đồng thời đưa văn hóa nghề nghiệp, kỷ luật lao động, kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và trách nhiệm cá nhân vào quá trình đào tạo, đánh giá.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giúp sinh viên “đủ kiến thức để làm việc”, mà còn tạo cho họ khả năng làm việc hiệu quả, bền vững và thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh doanh.

Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đang làm thay đổi nhanh chóng yêu cầu đối với người lao động. Nhân lực ngành Công Thương trong tương lai cần năng lực chuyên môn, năng lực số, đồng thời phải có tính chuyên nghiệp, kỷ luật, liêm chính, trách nhiệm, tinh thần phục vụ và khả năng hợp tác trong môi trường đa văn hóa.

Nói cách khác, công nghệ có thể thay đổi công cụ và phương thức làm việc, nhưng những giá trị nền tảng như trung thực, trách nhiệm, kỷ luật và tinh thần hợp tác vẫn giữ vai trò cốt lõi.

Vì vậy, đầu tư cho đào tạo nhân lực chất lượng cao cũng chính là đầu tư cho nền tảng văn hóa của ngành Công Thương. Khi những chuẩn mực nghề nghiệp được hình thành từ giảng đường, được củng cố trong môi trường doanh nghiệp và tiếp tục được nuôi dưỡng trong quá trình làm việc, đội ngũ nhân lực sẽ không chỉ đáp ứng yêu cầu về chuyên môn mà còn góp phần tạo dựng một môi trường công vụ, công việc chuyên nghiệp, hiệu quả và có trách nhiệm hơn.

Đó cũng là nền tảng để ngành Công Thương xây dựng đội ngũ nhân lực có khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển mới, trong đó chất lượng chuyên môn đi cùng chất lượng văn hóa.