Nhân vật hèn nhát nhất tiểu thuyết Kim Dung

Trong thế giới tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, võ công gần như là thứ quyết định tất cả. Kẻ mạnh có quyền lên tiếng, người yếu thường chỉ có thể cúi đầu chịu trận. Chính vì vậy, phần lớn nhân vật trong giang hồ đều không ngừng truy cầu tuyệt thế thần công để tự bảo vệ bản thân cũng như người mình yêu thương.

Tuy nhiên, Kim Dung từng xây dựng một nhân vật vô cùng đặc biệt: sở hữu võ công đứng trong hàng ngũ mạnh nhất thiên hạ, nhưng khi đối diện với những tổn thương dành cho vợ con, ông lại chọn cách nhẫn nhịn và né tránh. Người đó không ai khác chính là Đông Tà Hoàng Dược Sư.

Hoàng Dược Sư là một trong những nhân vật phức tạp và gây tranh cãi nhất dưới ngòi bút Kim Dung.

Nhắc tới Hoàng Dược Sư, khán giả yêu thích dòng phim chuyển thể Kim Dung gần như đều nhớ tới hình tượng một kỳ nhân cô độc, tính cách ngạo nghễ, hành xử quái dị và võ công sâu không lường được. Trong lần Hoa Sơn luận kiếm đầu tiên, ông cùng Vương Trùng Dương, Hồng Thất Công, Âu Dương Phong và Đoàn Trí Hưng tranh đoạt danh hiệu thiên hạ đệ nhất suốt bảy ngày bảy đêm. Sau trận chiến ấy, năm người được tôn xưng là Thiên hạ ngũ tuyệt, đại diện cho đỉnh cao võ học đương thời.

Với vị thế ấy, đáng lẽ Hoàng Dược Sư phải là mẫu nhân vật không sợ trời không sợ đất. Thế nhưng càng đi sâu vào các diễn biến của bộ đôi Anh hùng xạ điêu và Thần điêu đại hiệp, độc giả lại càng nhận ra một sự thật trái ngược: phía sau vẻ ngoài tà khí và ngông cuồng ấy là một con người nhiều lúc yếu đuối đến khó tin.

Thực tế, những lần Hoàng Dược Sư ra tay áp đảo đối thủ phần lớn đều là khi đối diện với những nhân vật yếu hơn mình. Ông từng dễ dàng trấn áp Toàn Chân thất tử, thể hiện phong thái của một đại tông sư võ học. Nhưng khi thật sự phải đối đầu với những cao thủ ngang tầm, đặc biệt là Tây Độc Âu Dương Phong, Đông Tà lại không còn giữ được vẻ bá đạo như người ta tưởng tượng.

Hoàng Dược Sư từng dễ dàng áp đảo nhiều đối thủ nhưng lại không thật sự lấn át được Âu Dương Phong.

Mối quan hệ giữa Hoàng Dược Sư và Âu Dương Phong vốn chất chứa ân oán sâu nặng. Dù từng bị Âu Dương Phong xem là "tri kỷ tà đạo", Hoàng Dược Sư thực chất vô cùng chán ghét con người này. Trong nguyên tác, khi Âu Dương Phong khoe khoang chuyện giết một nho sinh vì nghe giảng đạo trung hiếu mà cảm thấy khó chịu, Hoàng Dược Sư lập tức đổi sắc mặt, đích thân chôn cất thi thể và cúi lạy đầy kính trọng. Chi tiết ấy cho thấy Đông Tà tuy hành xử quái dị nhưng vẫn có nguyên tắc riêng, hoàn toàn khác với sự tàn độc vô độ của Tây Độc.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều độc giả tranh cãi nhất nằm ở chỗ: dù có mối thù sâu như biển với Âu Dương Phong, Hoàng Dược Sư lại chưa từng thực sự liều mạng báo thù.

Âu Dương Phong không chỉ phá hủy phần mộ của Phùng Hành, người vợ mà Hoàng Dược Sư yêu thương nhất đời, mà còn từng bắt giữ Hoàng Dung suốt nửa năm trời để ép khai bí mật Cửu âm chân kinh. Với một người luôn đặt gia đình lên trên tất cả như Hoàng Dược Sư, đây lẽ ra phải là mối nhục không đội trời chung.

Dù căm ghét Âu Dương Phong, Hoàng Dược Sư lại chưa từng thực sự liều mạng báo thù.

Trong nguyên tác, khi Quách Tĩnh tìm được Hoàng Dung, chàng tận mắt chứng kiến cảnh Âu Dương Phong ép buộc nàng giao bí kíp, thậm chí còn có hành động xé rách y phục. Dù Kim Dung không mô tả quá sâu, nhưng chỉ riêng chi tiết ấy cũng đủ khiến nhiều độc giả cảm nhận được quãng thời gian Hoàng Dung bị giam cầm hẳn đầy tủi nhục và áp lực.

Điều đáng nói là sau tất cả, Hoàng Dược Sư gần như không có hành động báo thù quyết liệt nào. Đến kỳ Hoa Sơn luận kiếm lần thứ hai, khi có cơ hội trực tiếp đối đầu Tây Độc, Đông Tà cũng không hề thể hiện sự căm hận đến cùng cực như người ta chờ đợi. Thay vào đó, ông lại tỏ ra hài lòng khi Hồng Thất Công đánh lui được Âu Dương Phong, như thể chỉ cần đối phương bị đẩy lùi là đã đủ giải quyết mọi chuyện.

Trong trận chiến ấy, Hoàng Dược Sư thậm chí còn bị Âu Dương Phong cắn trọng thương, cho thấy nếu đơn đả độc đấu, Đông Tà chưa chắc đã là đối thủ của Tây Độc. Chính điều này khiến không ít độc giả cho rằng bản chất Hoàng Dược Sư thực chất là người "bắt nạt kẻ yếu, e dè kẻ mạnh", còn vẻ tà khí ngạo nghễ chỉ là lớp vỏ che giấu sự nhún nhường sâu trong nội tâm.

Đây cũng là điểm đặc biệt trong cách xây dựng nhân vật của Kim Dung. Ông chưa bao giờ tạo ra những anh hùng hoàn mỹ tuyệt đối. Ngay cả một đại tông sư như Hoàng Dược Sư vẫn tồn tại những góc tối đầy mâu thuẫn: kiêu ngạo nhưng cô độc, tài hoa nhưng bất lực, mạnh mẽ về võ công nhưng lại yếu đuối trước những nỗi sợ trong lòng mình.

Sau nhiều thập kỷ, Hoàng Dược Sư vẫn là nhân vật khiến người đọc tranh luận nhiều nhất trong Ngũ tuyệt.

Có lẽ chính vì vậy mà sau nhiều thập kỷ, nhân vật Đông Tà vẫn luôn là một trong những hình tượng gây tranh luận nhiều nhất trong thế giới võ hiệp Kim Dung. Bởi càng nhìn kỹ, người ta càng nhận ra phía sau danh xưng Ngũ tuyệt không chỉ là một tuyệt đỉnh cao thủ, mà còn là một con người đầy tổn thương và phức tạp.