Nhật Bản-Anh bắt tay hợp tác chiến lược, ký loạt thỏa thuận lớn về AI, khoáng sản và năng lượng

Trong cuộc hội đàm tại London với Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cam kết đầu tư hơn 9 tỷ Bảng Anh, tương đương khoảng 12 tỷ USD, vào hạ tầng và dịch vụ tài chính tại Anh. Hai bên cũng nhất trí triển khai các dự án điện gió ngoài khơi trị giá tối đa 9 tỷ Bảng.

Theo tuyên bố chung, các khoản đầu tư mới được kỳ vọng tạo thêm việc làm, làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và góp phần củng cố an ninh năng lượng của Anh sau những bất ổn gần đây.

Đây là cuộc gặp trực tiếp thứ hai giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi bà Takaichi tiếp đón ông Starmer tại Tokyo hồi tháng 1/2026. Trên mạng xã hội X, nữ Thủ tướng Nhật Bản đánh giá quan hệ song phương đã phát triển tới mức có thể xem là “bán đồng minh”, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục đưa quan hệ Nhật Bản-Anh lên tầm cao mới.

Về quốc phòng, Tokyo và London thống nhất đẩy nhanh chương trình phát triển tiêm kích thế hệ mới hợp tác cùng Italy. Dự án được xem là biểu tượng cho nỗ lực tăng cường phối hợp giữa các quốc gia cùng chí hướng trước những thách thức an ninh ngày càng gia tăng, trong đó có các diễn biến liên quan tới Nga và Triều Tiên.

Hai nước cũng thông qua Tuyên bố chung về hợp tác an ninh kinh tế, đi kèm khuôn khổ Đối tác Công nghệ tiên phong Nhật Bản-Anh. Thỏa thuận bao trùm nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử, quốc phòng, không gian, robot, hợp tác hạt nhân dân sự và an ninh mạng.

Bên lề cuộc gặp, lãnh đạo hai nước tham dự bàn tròn doanh nghiệp và chứng kiến lễ ký kết nhiều biên bản ghi nhớ giữa các công ty Nhật Bản-Anh trong các lĩnh vực năng lượng hạt nhân, an ninh mạng. Đáng chú ý, Hãng Rapidus của Nhật Bản đã đạt thỏa thuận hợp tác với Trung tâm Bán dẫn Anh nhằm tăng cường trao đổi thông tin và tìm kiếm cơ hội phối hợp trong sản xuất chip.

An ninh kinh tế là một trong những chủ đề trọng tâm trong chuyến công du châu Âu của Thủ tướng Takaichi. Sau Anh, Thủ tướng Nhật Bản sẽ tới Italy trước khi tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 kéo dài ba ngày tại Evian-les-Bains, Pháp.

Tokyo hiện đặc biệt chú trọng hợp tác quốc tế để bảo đảm chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược trong bối cảnh Trung Quốc siết chặt kiểm soát xuất khẩu những nguyên liệu thiết yếu phục vụ sản xuất công nghệ và thiết bị quốc phòng.

Tuyên bố chung của Nhật Bản-Anh nêu rõ, hai nước “quan ngại sâu sắc trước các hành vi cưỡng ép kinh tế và những biện pháp hạn chế xuất khẩu mang tính tùy tiện, bao gồm các khoáng sản quan trọng”.