Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Gần ba tháng đã trôi qua kể từ ngày bà Takaichi Sanae giành chiến thắng trong cuộc bầu cử lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Nhật Bản, đưa bà trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử đất nước mặt trời mọc. Chiến thắng này đánh dấu bước tiến về bình đẳng giới trên chính trường, song cũng mang đến nhiều bài kiểm tra hóc búa về năng lực lãnh đạo của “bà đầm thép” quốc gia châu Á này.

Nhậm chức trong bối cảnh tình hình chính trị, kinh tế, xã hội trong nước đầy biến động, cạnh tranh chiến lược ở khu vực gay gắt, nhà lãnh đạo Nhật Bản chịu nhiều áp lực từ dư luận trong nước và bài toán cân bằng đối ngoại với các nước.

Phát biểu nhân dịp năm mới 2026, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nêu rõ, kể từ khi được thành lập vào tháng 10/2025, chính phủ đã làm việc không ngừng vì lợi ích của người dân, quyết tâm xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, hiện thực hóa mục tiêu đưa nền ngoại giao Nhật Bản tỏa sáng.

Đối phó giá cả leo thang được cho là thách thức lớn trên mặt trận đối nội của Chính phủ Nhật Bản. Hình ảnh người dân xếp hàng dài ở một khu chợ nông sản nhằm có cơ hội mua gạo với giá thấp hơn so với giá bán lẻ trung bình đã phản ánh những áp lực nặng nề về chi tiêu của người dân xứ Phù Tang.

Hồi tháng 11/2025, Chính phủ Nhật Bản đã công bố gói kích thích kinh tế quy mô lớn trị giá khoảng 21.300 tỷ yên (tương đương 135 tỷ USD). Tuy vậy, một số chuyên gia nhận định, biện pháp này khó tạo bước đột phá trong dài hạn và có thể khiến tình hình nợ công trở nên trầm trọng.

Định hình vị thế Nhật Bản trên trường quốc tế cũng là nhiệm vụ quan trọng mà chính phủ đề ra, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt. Chỉ ít ngày sau khi bà Takaichi Sanae nhậm chức, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có chuyến công du quốc gia châu Á. Đây được nhận định là “phép thử” đối ngoại lớn đầu tiên với nữ lãnh đạo. Các cam kết tăng cường hợp tác quốc phòng, kinh tế giữa hai bên trong khuôn khổ chuyến công du đã góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản.

Đây cũng là một bước tiến tích cực về đối ngoại của Tokyo, bởi dưới thời cựu Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba, mối quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản đã bị lung lay. Trong đó, Washington gây áp lực lên Tokyo về vấn đề chi phí quốc phòng, thuế quan chỉ một thời gian ngắn sau khi ông Shigeru Ishiba thăm Mỹ vào tháng 2/2025. Trong cuộc điện đàm đầu năm mới 2026 giữa Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae và Tổng thống Mỹ Donald Trump, hai bên xác định mở ra chương lịch sử mới cho liên minh Nhật-Mỹ, cùng nhau thúc đẩy hợp tác mạnh mẽ với các quốc gia cùng chí hướng.

Về quan hệ với Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng Trung Quốc-Nhật Bản gia tăng gần đây, Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, Tokyo luôn để ngỏ đối thoại với Bắc Kinh và nêu rõ, hai bên cần thiết lập một mối quan hệ mang tính xây dựng và ổn định. Nhật Bản là một trong những đối tác kinh tế quan trọng của Trung Quốc, đồng thời là đồng minh của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương. Bối cảnh này khiến Tokyo đứng trước những áp lực về cân bằng ngoại giao.

Còn nhiều thách thức, khó khăn chờ đợi Chính phủ Nhật Bản trong thời gian tới. Song, trong bài phát biểu đầu năm 2026, Thủ tướng Takaichi Sanae vẫn bày tỏ quyết tâm góp phần kiến tạo một tương lai thịnh vượng hơn cho đất nước và truyền lại cho thế hệ mai sau. Nếu vượt qua những trở ngại này, “bà đầm thép” của Nhật Bản không chỉ là biểu tượng cho bước tiến bình đẳng giới trên chính trường, mà còn mang đến sự đổi mới cho đất nước trong giai đoạn nhiều biến động của cạnh tranh địa chính trị gay gắt và khủng hoảng niềm tin.

MINH HẰNG