Nhật Bản phóng thành công tàu thăm dò vệ tinh sao Hỏa
Sáng 20-10, Nhật Bản phóng thành công tên lửa H3 mang theo tàu thăm dò hướng tới các vệ tinh của sao Hỏa. Đây là dấu mốc khởi động sứ mệnh kéo dài 5 năm nhằm thu thập mẫu vật, góp phần làm sáng tỏ nguồn gốc Hệ Mặt trời và những điều kiện hình thành sự sống trên Trái đất.
Tên lửa H3 rời bệ phóng mang theo tàu thăm dò Martian Moons eXploration. Ảnh: YOMIURI SHIMBUN
Theo báo Japan Times, tên lửa H3 cất cánh lúc 4 giờ 41 phút sáng (giờ địa phương) từ Trung tâm vũ trụ Tanegashima, tỉnh Kagoshima, mang theo tàu thăm dò Martian Moons eXploration (MMX) do Cơ quan Thám hiểm hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) phát triển. Tàu thăm dò tách thành công khỏi tên lửa lúc 5 giờ 53 phút cùng ngày.
Đây là lần đầu tiên tên lửa H3, dòng tên lửa chủ lực của Nhật Bản, được sử dụng để đưa tàu vũ trụ vào không gian liên hành tinh. Sứ mệnh MMX có tổng kinh phí phát triển 55,3 tỷ yen (khoảng 350 triệu USD), với khối lượng khoảng 4,2 tấn. Kế hoạch phóng ban đầu vào năm 2024 đã bị trì hoãn.
Theo kế hoạch, MMX sẽ đến quỹ đạo quanh sao Hỏa vào tháng 8-2027, sau đó tiến hành quan sát và tìm cách hạ cánh xuống Phobos, vệ tinh lớn trong hai vệ tinh tự nhiên của hành tinh này. Phobos có đường kính khoảng 27km và cách sao Hỏa khoảng 6.000km.
Nếu thành công, JAXA có thể trở thành cơ quan đầu tiên hạ cánh xuống một vệ tinh của sao Hỏa, thu thập mẫu vật trên bề mặt và hoàn thành hành trình khứ hồi đến hệ hành tinh sao Hỏa. Sứ mệnh MMX có sự tham gia của Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA), Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) cùng khoảng 20 trường đại học và viện nghiên cứu.
Dự kiến, vào năm 2029, tàu MMX sẽ thực hiện 2 lần hạ cánh xuống Phobos, sử dụng thiết bị chuyên dụng để thu thập ít nhất 10 gram vật chất ở độ sâu tối thiểu 2cm dưới bề mặt. Tàu cũng sẽ quan sát Deimos, vệ tinh còn lại của sao Hỏa, trong các chuyến bay tiếp cận trước khi bắt đầu hành trình trở về Trái đất vào tháng 11-2030. Khoang chứa mẫu vật dự kiến hạ cánh xuống Australia vào tháng 7-2031.
Trong diễn biến khác, Trung Quốc dự kiến phóng tàu thăm dò Thiên Vấn - 3 vào năm 2028, hướng tới đưa mẫu vật từ sao Hỏa về Trái đất vào năm 2031. Trước đó, xe tự hành Perseverance của NASA hạ cánh xuống sao Hỏa năm 2021, cũng đã thu thập mẫu vật, nhưng kế hoạch đưa các mẫu này về Trái đất trên thực tế đã bị gác lại sau cuộc bỏ phiếu của Quốc hội Mỹ hồi tháng 1 nhằm cắt giảm ngân sách.
