Nhật Bản rất coi trọng chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki tại họp báo ngày 2/11 - Ảnh: VGP/Thạch Huệ

Nhận lời mời của Nhà nước Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân sẽ thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8-11/11.

Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Nhật Bản lên tầm cao mới

Trả lời phỏng vấn báo chí trước thềm chuyến thăm, Đại sứ Ito Naoki cho biết, Nhật Bản hết sức vui mừng trước chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 8-11/11 năm nay. Chuyến thăm ‎có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần thúc đẩy hơn nữa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới (CSP).

Đây là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam sau 11 năm, kể từ chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vào năm 2015, đồng thời là chuyến thăm thứ năm của một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam tới Nhật Bản. Nhật Bản hết sức coi trọng chuyến thăm lần này.

Đặc biệt, Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Nhật Bản ngay trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ 5 năm, sau khi được bầu giữ chức Tổng Bí thư tại Đại hội Đảng năm nay, cho thấy Đảng Cộng sản Việt Nam rất coi trọng quan hệ với Nhật Bản. Nhật Bản mong muốn phối hợp chặt chẽ với Việt Nam, nỗ lực hết sức để chuyến thăm đạt được những kết quả thực chất và thành công tốt đẹp.

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae vào tháng 5 năm nay. Như vậy, trong cùng một năm, lãnh đạo cấp cao hai nước đã thực hiện các chuyến thăm lẫn nhau. Đại sứ Ito Naoki cho rằng, đây sẽ là cơ hội để đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Nhật Bản - Việt Nam lên một tầm cao mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhân dịp bà sang thăm Việt Nam hồi tháng 5/2026 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Ba trọng tâm hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản

Đại sứ Ito Naoki nhấn mạnh, Nhật Bản đặc biệt coi trọng ba lĩnh vực hợp tác lớn với Việt Nam.

Thứ nhất, tăng cường hợp tác, cùng đóng góp vào việc duy trì hòa bình và ổn định của khu vực trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng diễn biến phức tạp, trật tự quốc tế đang đứng trước nhiều thách thức.

Thứ hai, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực an ninh kinh tế, củng cố chuỗi cung ứng và đổi mới sáng tạo. Trong đó, hai bên xác định các lĩnh vực ưu tiên hợp tác trong thời gian tới gồm trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn, chuyển đổi số (DX), chuyển đổi xanh (GX), khoáng sản quan trọng và an ninh lương thực, nông nghiệp.

Thứ ba, tăng cường giao lưu nhân dân và giao lưu văn hóa.

Nhật Bản đặc biệt chú trọng hợp tác với Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành bán dẫn, AI, DX và GX.

Trong lĩnh vực bán dẫn, hai nước hiện đang triển khai các dự án hợp tác giữa 5 cặp trường đại học, bao gồm nghiên cứu chung và đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ Việt Nam tại Nhật Bản. Trong chuyến thăm lần này, hai nước dự kiến công bố thêm 6 đề tài nghiên cứu chung mới. Nhật Bản đặt mục tiêu đào tạo tổng cộng 250 nhân lực Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn thông qua các chương trình tiến sĩ tại Nhật Bản.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng bày tỏ mong muốn hợp tác đào tạo tiến sĩ trong lĩnh vực AI. Trong khuôn khổ chương trình NEXUS nhằm phát triển nguồn nhân lực bán dẫn, Nhật Bản đang cân nhắc khả năng mở rộng chương trình sang lĩnh vực đào tạo nhân lực AI. Thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Nhật Bản dự định triển khai khoản vay chương trình dành cho Việt Nam nhằm hoàn thiện các chính sách và cơ chế liên quan đến AI.

Trong lĩnh vực năng lượng, Nhật Bản mong muốn thúc đẩy hợp tác giữa chính phủ và các doanh nghiệp tư nhân nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế. Trong khuôn khổ Sáng kiến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC), các doanh nghiệp Nhật Bản đang cân nhắc triển khai xây dựng các nhà máy điện khí LNG tại Việt Nam.

Đại sứ Ito Naoki cho biết, các doanh nghiệp Nhật Bản đang cân nhắc triển khai xây dựng các nhà máy điện khí LNG tại Việt Nam - Ảnh minh họa

Về giao lưu nhân dân, trong năm nay, số lượt người Nhật Bản đến Việt Nam và người Việt Nam đến Nhật Bản đều đang tăng. Dự kiến, số lượt người Việt Nam đến Nhật Bản sẽ vượt 700.000 trong cả năm, trong khi số lượt người Nhật Bản đến Việt Nam được dự báo đạt gần 900.000. Đại sứ Ito Naoki cho rằng, tổng lượng khách đi lại giữa hai nước theo cả hai chiều sẽ đạt mốc 2 triệu lượt trước năm 2030.

Nhật Bản đặc biệt coi trọng việc tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ giao lưu nhân dân, mở rộng giao lưu giữa các địa phương, tăng cường liên kết và hợp tác giữa chính quyền các địa phương hai nước, Đại sứ nêu rõ.

Kim ngạch thương mại song phương Việt Nhật có thể đạt 75 tỷ USD vào năm 2030

Trong 9 tháng đầu năm nay, kim ngạch thương mại giữa Nhật Bản và Việt Nam tăng 15%, đạt 43,7 tỷ USD. Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, kim ngạch thương mại cả năm dự kiến đạt khoảng 58 tỷ USD. Trong vòng 10 năm qua, quy mô thương mại giữa hai nước đã tăng gấp 1,8 lần. Đại sứ Ito Naoki nhấn mạnh, với đà tăng trưởng này, kim ngạch thương mại song phương có thể đạt 75 tỷ USD vào năm 2030.

Trong bối cảnh thương mại giữa hai nước tiếp tục mở rộng, thiết bị điện, linh kiện điện tử và phụ tùng ô tô sẽ tiếp tục là những nhóm hàng triển vọng. Nhật Bản và Việt Nam dự kiến mở cửa thị trường cho một số mặt hàng mới, như nho của Nhật Bản và bưởi của Việt Nam.

Các doanh nghiệp Nhật Bản đang đẩy mạnh đầu tư trong lĩnh vực điện và điện tử, trong đó có các doanh nghiệp sản xuất vật liệu wafer bán dẫn, cũng như các doanh nghiệp gia công và kiểm định tấm phim phân cực dùng cho màn hình.

Đại sứ Ito Naoki kỳ vọng, sự phát triển của thương mại song phương sẽ góp phần thu hút các dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có chất lượng cao, qua đó đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng mô hình tăng trưởng kinh tế mới của Việt Nam.

Nhật Bản hoan nghênh việc Việt Nam ban hành Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư ngước ngoài, trong đó đề ra chủ trương thu hút FDI chất lượng cao, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và nghiên cứu, phát triển. Đây là cơ sở để Việt Nam thúc đẩy hơn nữa dòng vốn FDI chất lượng cao từ Nhật Bản, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tăng cường liên kết, hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam tăng 15,5%, đạt 2,45 tỷ USD. Tổng vốn đầu tư lũy kế của Nhật Bản tại Việt Nam hiện đạt 81,2 tỷ USD, đưa Nhật Bản tiếp tục duy trì vị trí nhà đầu tư lớn thứ ba tại Việt Nam.

Đại sứ Ito Naoki kỳ vọng, mối liên kết giữa doanh nghiệp hai nước sẽ ngày càng được mở rộng, đồng thời sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ đầu tư và hoạt động tại Việt Nam. Qua đó, góp phần mở rộng ngành công nghiệp phụ trợ, nâng cao năng lực công nghệ và tạo điều kiện để ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Việt Nam tiếp tục phát huy vị thế trong khuôn khổ đa phương khu vực

Đại sứ Ito Naoki cho biết, Nhật Bản hoan nghênh việc Việt Nam tiếp tục phát huy vị thế trong các khuôn khổ đa phương ở khu vực, với tư cách là nước Chủ tịch CPTPP trong năm nay và nước chủ nhà APEC vào năm tới. Nhật Bản mong muốn tích cực hợp tác, hỗ trợ Việt Nam tổ chức các sự kiện quốc tế.

Theo Đại sứ, Việt Nam hiện đang đóng vai trò dẫn dắt trong ASEAN và rộng hơn là tại châu Á, với tốc độ tăng trưởng kinh tế rất cao. Vì vậy, trên cương vị nước chủ nhà APEC, việc Việt Nam đưa ra tầm nhìn thúc đẩy hội nhập kinh tế châu Á - Thái Bình Dương và tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trong kỷ nguyên mới sẽ góp phần thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực thông qua APEC. Nhật Bản sẽ nỗ lực hết sức để đóng góp vào thành công của APEC năm tới.