Nhật Bản tìm cách gắn kết lao động nước ngoài với cộng đồng
Một số địa phương Nhật Bản bố trí lao động nước ngoài ở nhà bỏ trống, khuyến khích họ tham gia sinh hoạt cộng đồng, xây dựng quan hệ gần gũi giữa người mới đến và cư dân bản địa.
Tình trạng nhà bỏ trống gia tăng cùng dân số già hóa đang trở thành thách thức với nhiều địa phương Nhật Bản. Một số cộng đồng chọn cách đưa lao động nước ngoài đến sinh sống trong những căn nhà trống, đồng thời khuyến khích họ tham gia các hoạt động chung, với hy vọng họ sẽ gắn bó lâu dài.
Giữa tháng 1/2026, tại một trung tâm văn hóa ở thành phố Takahama, tỉnh Aichi, khoảng 50 người dân dự lễ trà đầu năm. Meida, 23 tuổi, người Indonesia, mặc kimono vàng, phục vụ trà matcha và bánh ngọt. Cô sang Nhật từ tháng 12/2025 theo diện thực tập sinh kỹ thuật, làm việc tại một viện dưỡng lão và sống cùng hai đồng hương trong ngôi nhà hai tầng hơn 40 năm tuổi từng bị bỏ trống.
Meida tham gia dọn vệ sinh khu phố hai tuần một lần, cùng hàng xóm thu gom rác sau dịp đầu năm. Ngôi nhà cô ở do tổ chức phi lợi nhuận Trading Care thuê lại và cải tạo làm ký túc xá cho lao động nước ngoài.
Bà Junko Niimi, người đứng đầu tổ chức này, cho biết việc chào hỏi, cùng tham gia dọn dẹp hay sự kiện giúp cư dân và người nước ngoài dần coi nhau là thành viên cộng đồng. Trước đây, nhiều chủ nhà e dè khi cho thuê, nhưng những năm gần đây số người tìm hiểu phương án này tăng lên.
Theo Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, năm 2023 cả nước có khoảng 9 triệu căn nhà bỏ trống; Viện Nghiên cứu Nomura dự báo con số có thể lên 18,87 triệu vào năm 2043. Trong khi đó, số lao động trẻ nước ngoài làm việc tại khu vực nông thôn dự kiến tăng.
Doanh nghiệp TFY tại tỉnh Saitama cũng sử dụng nhà bỏ trống làm chỗ ở cho nhân viên nước ngoài và tư vấn mô hình này cho các công ty khác. Chủ tịch Yuji Itabashi cho rằng, cần bảo đảm nhà ở sạch sẽ, an toàn. Với lao động diện “kỹ năng đặc định”, nếu điều kiện không phù hợp, họ có thể rời đi.
TFY chú trọng các yếu tố như môi trường liên lạc ổn định, không gian sinh hoạt chung thoải mái, khu tắm chung giảm thời gian chờ. Trước khi lao động chuyển đến, nhân viên người Nhật chủ động trao đổi với hàng xóm.
Tại thành phố Iyo, tỉnh Ehime, một cơ sở cải tạo từ nhà bỏ trống tổ chức gặp gỡ hằng tháng giữa lao động nước ngoài và cư dân. Ông Hiroyuki Ueda, người đứng đầu tổ chức Japannesia vận hành cơ sở này, cho biết ý tưởng xuất phát từ mong muốn của một lao động nước ngoài muốn có bạn người Nhật thay vì chỉ ở nhà xem Netflix.
Cơ sở dự kiến tổ chức làm bánh mochi, nghe cảnh sát nói chuyện về phòng chống tội phạm. Kinh phí do Japannesia chi trả, có hỗ trợ từ chính quyền thành phố và đang tính đến việc tìm thêm nguồn hỗ trợ từ doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài.
