Nhật Bản tranh cãi vì đàn ông mặc quần đùi đi làm

Khi nhiệt độ liên tục lập kỷ lục, Tokyo quyết định cho công chức mặc quần ngắn đến văn phòng.

Sau hơn 30 năm gắn bó với “đồng phục” quen thuộc của giới công sở Nhật Bản gồm quần dài, sơ mi phẳng phiu, áo khoác và cà vạt, Noboru Watanabe lần đầu xuất hiện tại nơi làm việc trong áo thun và quần đùi kaki.

Viên chức môi trường 53 tuổi đang tận dụng quy định mới của chính quyền Tokyo, cho phép nhân viên mặc quần ngắn đến công sở trong mùa hè. Chính sách được đưa ra sau nhiều năm Nhật Bản liên tiếp ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục.

“Mọi người nói tôi trông trẻ hơn. Tôi cũng có vẻ dễ gần hơn và cảm thấy mình đang góp phần khiến bầu không khí trong văn phòng thoải mái hơn”, ông chia sẻ với New York Times.

Quy định này là bước đi mới nhất trong nỗ lực kéo dài nhiều năm của giới chức Nhật Bản nhằm thay đổi văn hóa ăn mặc vốn nghiêm ngặt tại công sở. Mục tiêu là giúp người lao động thoải mái hơn trong mùa hè, giảm phụ thuộc vào điều hòa và tiết kiệm năng lượng.

Từ năm 2005, chính phủ Nhật Bản đã triển khai sáng kiến “Cool Biz”, khuyến khích nhân viên bỏ áo vest dày, cà vạt để chuyển sang áo polo, áo vải lanh và giày thể thao trong những tháng nóng nhất.

Tuy nhiên, việc cho phép mặc quần đùi vẫn được xem là một thay đổi táo bạo. Chính sách tạo ra tranh luận về phép lịch sự, tiêu chuẩn ngoại hình và việc các đồng nghiệp phải nhìn thấy đôi chân nhiều lông của nam giới trong môi trường chuyên nghiệp.

Truyền thông Nhật Bản thậm chí đặt ra thuật ngữ “sune-hara” (tạm dịch “quấy rối bằng lông chân) để mô tả cảm giác khó chịu của một số phụ nữ khi phải nhìn chân trần của đồng nghiệp nam.

Chính sách mới làm dấy lên tranh luận về phép lịch sự nơi công sở, đặc biệt là việc nhân viên phải nhìn thấy đôi chân nhiều lông của đồng nghiệp.

Ruai Sajiki (23 tuổi), nhân viên tại cơ quan chính quyền Tokyo, thừa nhận hình ảnh đôi chân trần trong văn phòng có thể khiến một số người cảm thấy không quen. Dù vậy, cô vẫn đồng ý khi sếp Watanabe hỏi liệu ông có thể mặc đùi đi làm hay không.

“Tôi từng nhìn thấy chân của bố mình nên cá nhân tôi không thấy vấn đề gì. Tuy nhiên, việc có nhiều quan điểm khác nhau, trong đó một số phụ nữ cảm thấy không thoải mái, cũng là điều khó tránh”, cô nói.

Một số ý kiến cho rằng quy định mới, dù áp dụng cho cả nam và nữ, vẫn chưa thật sự công bằng. Nam giới hiếm khi bị soi xét quá nhiều về trang phục nơi làm việc, trong khi phụ nữ Nhật Bản vẫn chịu áp lực phải mặc quần tất, váy dài hoặc chăm sóc ngoại hình kỹ lưỡng.

Atsuko Tamada, giáo sư văn học Pháp tại Đại học Chubu, cho rằng phụ nữ thường phải bỏ nhiều thời gian và tiền bạc cho việc tẩy lông, chăm sóc bàn chân và lựa chọn trang phục phù hợp.

“Nếu đàn ông được khuyến khích mặc quần ngắn hoặc đi sandal, liệu các tiêu chuẩn ngoại hình tương tự có nên được áp dụng với họ hay không?”, bà đặt câu hỏi.

Sáng kiến “Cool Biz” ra đời khi Nhật Bản thực hiện các cam kết theo Nghị định thư Kyoto về cắt giảm khí thải nhà kính. Chương trình sau đó lan rộng đến hầu hết nơi làm việc trên cả nước, dù mức độ hưởng ứng khác nhau.

Thống đốc Tokyo Yuriko Koike, người từng đứng đầu Bộ Môi trường khi chương trình được triển khai, cho rằng việc nới lỏng quy định trang phục ngày càng cần thiết trong bối cảnh nhiệt độ tăng nhanh và nguồn cung năng lượng chịu nhiều sức ép.

“Chúng ta dần không còn lớp quần áo nào để cởi bớt nữa. Cuối cùng, chúng ta đã đi đến mức mặc quần đùi”, bà nói tại một cuộc họp báo hồi tháng 4.

Theo tiêu chuẩn quốc gia, các cơ quan chính phủ Nhật Bản thường đặt điều hòa ở mức 28 độ C từ tháng 5 đến tháng 9. Mùa hè năm ngoái là mùa hè nóng nhất từng được ghi nhận tại nước này, với nhiệt độ cao hơn khoảng 4 độ C so với mức trung bình lịch sử.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản năm nay còn đưa ra thuật ngữ mới “kokushobi”, nghĩa là “ngày nóng tàn khốc”, để chỉ những ngày nhiệt độ vượt 40 độ C.

Một số cửa hàng tại Nhật cũng bắt đầu bán các mẫu quần shorts dành riêng cho môi trường công sở.

Việc quần đùi tiến vào công sở cũng tạo cơ hội cho các nhà bán lẻ. Nhiều thương hiệu bắt đầu giới thiệu những mẫu quần được thiết kế riêng cho môi trường văn phòng, sử dụng chất liệu nhẹ, phom dáng trang trọng và màu sắc trung tính.

Yofuku no Aoyama, một chuỗi bán lẻ thời trang công sở lớn tại Nhật Bản, đã đưa quần đùi nylon vào bộ sưu tập “Cool Biz” mùa hè năm nay. Theo người phát ngôn Yui Hamano, hãng đặc biệt chú ý đến độ dài của quần và thử nghiệm sản phẩm ở tư thế ngồi để bảo đảm không lộ quá nhiều da.

Dù vậy, giới chức thừa nhận sẽ cần thêm thời gian để quần đùi phổ biến tại các văn phòng Nhật Bản. Trong một buổi chiều oi bức tại Tòa nhà Chính quyền Thủ đô Tokyo, chỉ 11 trong số 70 nam nhân viên mặc loại trang phục này.

Điển hình như Toshio Suzuki (57 tuổi) vẫn chọn mặc trang phục thận trọng. Nhân viên quan hệ công chúng này diện quần thể thao co giãn và cạo phần lông ở mắt cá chân bị lộ ra ngoài, vì muốn cho thấy bản thân chú ý đến vệ sinh và việc chăm sóc ngoại hình.

Ông cho biết chưa đủ tự tin mặc quần ngắn vì không muốn khiến các đồng nghiệp nữ khó chịu. Việc lựa chọn trang phục của ông cũng chịu ảnh hưởng từ lời khuyên của vợ, người thường nhắc ông chăm sóc da và ăn mặc phù hợp với độ tuổi.

“Ở Nhật Bản, người ta không nhìn đôi chân nhiều lông theo hình ảnh nam tính tích cực. Tôi không phải người quá nhiều lông, nhưng vẫn phải để ý. Tôi không muốn bị xem là luộm thuộm”, ông nói.