Nhiệt tăng cao, không khí lạnh tiếp tục hoạt động yếu trong tháng 11

Nắng nóng, mưa lớn đều vượt giá trị lịch sử

Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, thời tiết tháng qua diễn biến khá phức tạp gồm có dông lốc, nắng nóng, mưa lớn diện rộng đều ghi nhận những con số kỷ lục.

Trong thời kỳ 21/9-20/10, tại khu vực Bắc Bộ đã xuất hiện 2 đợt mưa từ ngày 23-24/9 và ngày 4-5/10. Khu vực Trung Bộ xảy ra 3 đợt mưa diện rộng như sau: Từ ngày 21-26/9 (kéo dài từ 4-26/9), từ ngày 4-10/10 và từ ngày 17-19/10 tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ. Đáng chú ý đợt mưa từ ngày 4-10/10, khu vực Thanh Hóa-Nghệ An có mưa vừa, có nơi mưa to trong ngày 4 - 5/10, từ ngày 05/10 mở rộng toàn khu vực; đặc biệt, khu vực từ Tp. Huế đến Quảng Ngãi có mưa to đến rất to với tổng lượng mưa phổ biến 300- 500mm, có nơi cao hơn. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ xuất hiện nhiều ngày mưa rào và dông, trong đó có ngày xuất hiện mưa vừa, mưa to trên diện rộng.

Hàng loạt kỷ lục nắng nóng ghi nhận trong tháng qua. Ảnh: Thành Long

Trong thời kỳ này, một số trạm khí tượng đã quan trắc được giá trị lượng mưa ngày vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ. Về lượng mưa cao nhất ngày trong tháng 9, Quy Nhơn (Gia Lai) có lượng mưa cao vượt giá trị lịch sử năm 2022, Phan Thiết (Lâm Đồng) mưa lớn vượt giá trị lịch sử từ năm 1962 hay Phan Rí (Lâm Đồng) vượt giá trị lịch sử năm 2018.

Về lượng mưa cao nhất ngày trong tháng 10, Điện biên ghi nhận mưa vượt giá trị lịch sử năm 2015 và Phan Rí (Lâm Đồng) ghi nhận mưa vượt giá trị lịch sử năm 2025.

Về nắng nóng, tháng qua khu vực Bắc Bộ xuất hiện 1 đợt nắng nóng diện rộng từ ngày 28/9-2/10, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35,0-37,0 độ C, có nơi trên 37,0 độ C. Khu vực Trung Bộ đã xảy ra 1 đợt nắng nóng diện rộng từ 28-30/9 (nắng nóng tập trung chủ yếu khu vực từ Thanh Hóa-Tp. ĐàNẵng) nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày trong đợt NN phổ biến từ 35,0-38,0 độ C, có nơi trên 38,0 độ C. 

Đáng chú ý, đợt nắng nóng từ ngày 28/9-2/10 tại khu vực Bắc Bộ đã ghi nhận 50 giá trị nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ, ngoài ra cũng ghi nhận một số trạm khí tượng quan trắc được các giá trị nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày vượt giá trị lịch sử tại các khu vực còn khác trên cả nước.

Các trạm khí tượng ở 15 tỉnh thành ghi nhận nhiệt độ ngày cao nhất trong tháng 9 ghi nhận các giá trị lịch sử là Trường Sa (Khánh Hòa), Chi Nê (Phú Thọ), Hải Dương (TP Hải Phòng), Nam Định (Ninh Bình), Phủ Lý (Ninh Bình), Nho Quan (Ninh Bình), Thái Bình (Hưng Yên), Huyền Trân (TP.HCM), Mai Châu (Phú Thọ), Bạch Long Vĩ (TP Hải Phòng), Láng (TP Hà Nội), Hưng Yên, Pleiku (Gia Lai), Buôn Hồ (Đắk Lắk), Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk). Ngoài ra, 59 trạm khí tượng khác ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày trong tháng 10 vượt giá trị lịch sử

Về không khí lạnh, trong tháng qua đã xảy ra 1 đợt không khí lạnh vào đêm 4/10, đã gây ra mưa, mưa vừa diện rộng, có nơi mưa to tại khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa-Nghệ An, sau đó vùng mưa mở rộng xuống phía Nam; nhiệt độ trung bình ngày giảm 2,0-4,0 độ C tại Bắc Bộ và Thanh Hóa đến TP. Huế, tại trạm Bạch Long Vĩ quan trắc gió Đông Bắc mạnh cấp 5, có lúc cấp 6 trong ngày 5-6/10.

Nhiệt độ trung bình trên hầu khắp cả nước phổ biến cao hơn từ 0,5-1,5 độ C, riêng khu vực Bắc Bộ cao hơn từ 1,5-2,0 độ C, có nơi cao hơn. Tổng lượng mưa tại khu Bắc Bộ, Thanh Hóa-Nghệ An thấp hơn từ 50-80%; khu vực Hà Tĩnh-Tp. Huế và phía Bắc Cao nguyên Trung bộ thấp hơn từ 20-40% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Các khu vực còn lại trên cả nước đều ở mức xấp xỉ đến cao hơn từ 30-70% so với trung bình nhiều năm; đặc biệt tại khu vực một số nơi ở miền Đông Nam Bộ có tổng lượng mưa cao hơn từ 80-120% so với trung bình nhiều năm.

Nhiệt độ tháng tới tiếp tục cao

Ông Nguyễn Đức Hòa cho biết, từ nay đến ngày 20/11, nhiệt độ trung bình trên toàn quốc phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 1,0-2,0 độ C; riêng khu vực Nam Bộ cao hơn từ 0,5-1,0 độ .

Tổng lượng mưa tại khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa-Nghệ An và Nam Bộ phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ; các khu vực còn lại phổ biến thấp hơn từ 20-40%

Từ nay đến cuối tháng 11, bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông thấp hơn so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ (trung bình nhiều năm: trên khu vực Biển Đông là 1,6 cơn, đổ bộ vào đất liền Việt Nam là 0,6 cơn).

Trong thời kỳ dự báo, mưa diện rộng vẫn có khả năng xuất hiện trên toàn quốc, trong đó mưa vừa, mưa to có khả năng xảy ra tập trung tại khu vực Trung Bộ.

Các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Bắc Bộ và Trung Bộ có khả năng hoạt động yếu hơn so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng tiếp tục xuất hiện trên phạm vi cả nước.

Trên đất liền, hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió ở các tầng khí quyển trên cao, gió mùa Tây Nam và không khí lạnh có thể gây ra các đợt mưa diện rộng, nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Trên biển, cần đề phòng gió mạnh do ảnh hưởng của không khí lạnh, gió mùa Tây Nam, hoạt động của xoáy thuận nhiệt đới hoặc mưa dông cục bộ gây nguy hiểm cho hoạt động của tàu thuyền.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết, khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan. Do đó, đề nghị các cấp chính quyền và người dân thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày, để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất và dân sinh.