Nhiều bài học, kinh nghiệm về lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghệ An

Thượng tướng Lê Quang Minh, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Ủy viên Ban chỉ đạo Quốc gia và đồng chí Phùng Thành Vinh, Phó chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban chỉ đạo tỉnh Nghệ An về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban chỉ đạo tỉnh Nghệ An) đồng chủ trì hội nghị.

Tham dự hội nghị có đại diện các cơ quan Trung ương, Văn phòng Ban chỉ đạo Quốc gia; cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, Ban chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ các quân khu, các tỉnh, thành phố.

Thượng tướng Lê Quang Minh phát biểu tại hội nghị.

Hưởng ứng chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và thực hiện kế hoạch tổ chức làm trước lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin, từ ngày 12 đến 15-5, Ban chỉ đạo tỉnh Nghệ An tiến hành lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính để giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc (xã Đông Lộc, tỉnh Nghệ An).

Xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và sự tri ân của Đảng, Nhà nước và các tầng lớp nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ, Ban chỉ đạo các cấp đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, tổ chức thực hiện nghiêm túc, đạt được kết quả cao, hoàn thành tốt các mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ đề ra.

Theo báo cáo tại hội nghị, Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc hiện có 1.637 phần mộ, trong đó 72 mộ chưa xác định được thông tin cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Lực lượng chức năng đã lấy mẫu các mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, chuẩn hóa lại thông tin trên bia mộ và trên hệ thống phần mềm quản lý để đối chiếu, gán mã định danh.

Để thực hiện nhiệm vụ, Ban chỉ đạo tỉnh Nghệ An đã thành lập Đội lấy mẫu gồm 70 cán bộ, nhân viên tham gia các khâu khai quật, lấy mẫu, số hóa dữ liệu, vận chuyển, bàn giao mẫu và bảo đảm an ninh, hậu cần. Quá trình thực hiện luôn tuân thủ làm đến đâu, dứt điểm đến đó theo nguyên tắc: “Một hài cốt, tại một thời điểm”, “Một thời điểm chỉ mở 1 hài cốt” tại vị trí thao tác để giảm nguy cơ nhầm lẫn mẫu.

Thời gian tới, tỉnh Nghệ An tiếp tục triển khai đồng bộ công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 31 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, phấn đấu hoàn thành lấy mẫu đối với 2.106 mộ liệt sĩ trước tháng 7-2027, góp phần thực hiện hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Các đại biểu dự hội nghị.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung làm rõ kinh nghiệm và những khó khăn, vướng mắc, nhất là về công tác lãnh đạo, chỉ đạo; hiệp đồng giữa các lực lượng; công tác tập huấn, chuẩn bị nhân lực, vật chất trong quá trình thực hiện lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn nhiệm vụ này thời gian tới. Các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc và tiếp thu các kiến nghị, đề xuất của cơ sở.

Thiếu tướng Lê Văn Trung, Phó chính ủy Quân khu 4 phát biểu tại hội nghị.

Đại tá Nguyễn Văn An, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Nghệ An phát biểu.

Đồng chí Nguyễn Hữu Lê, Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Nghệ An phát biểu.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thượng tướng Lê Quang Minh khẳng định, việc lấy mẫu, giám định ADN để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn đơn thuần, mà còn mang ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc; thể hiện trách nhiệm, lương tri, tình cảm và sự tri ân sâu nặng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đối với các anh hùng liệt sĩ. Đây cũng là sự tiếp nối sinh động truyền thống nhân văn cao đẹp của Quân đội ta - dù trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không để đồng đội bị lãng quên, không để sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ chìm vào im lặng.

Đồng chí Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị ghi nhận và đánh giá cao Ban chỉ đạo Quân khu 4, Ban chỉ đạo tỉnh Nghệ An đã lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc chặt chẽ, bài bản, khoa học, đúng quy trình quy định; nhất là đã chủ động huy động lực lượng, phương tiện, kinh phí và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị địa phương. Đây là mô hình làm trước có nhiều kinh nghiệm quý, nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả để các quân khu, tỉnh, thành phố nghiên cứu, vận dụng phù hợp với đặc điểm địa bàn.

Các đại biểu trao đổi tại hội nghị.

Thượng tướng Lê Quang Minh nhấn mạnh, nhiệm vụ thời gian tới còn rất nặng nề, khối lượng công việc lớn, phạm vi rộng, yêu cầu cao, trong khi nhiều địa phương còn khó khăn về lực lượng, phương tiện, kinh phí và điều kiện bảo đảm. Vì vậy, đồng chí Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị đề nghị Ban chỉ đạo các cấp tiếp tục quán triệt sâu sắc mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ; xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, là mệnh lệnh từ trái tim, từ trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước, nhân dân và các anh hùng liệt sĩ; ưu tiên nguồn lực, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ việc tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ bảo đảm đúng quy trình, khoa học, chính xác, an toàn và hiệu quả. Quá trình triển khai phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị; bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quân sự với các sở, ban, ngành, địa phương và các đơn vị giám định ADN thực hiện tốt nhiệm vụ.

Các đơn vị, địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản chỉ đạo; tổ chức làm trước tại một số nghĩa trang liệt sĩ để rút kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình, phấn đấu hoàn thành trong tháng 5-2026 và triển khai diện rộng từ tháng 6-2026 theo kế hoạch của Ban chỉ đạo quốc gia. Đồng chí Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị yêu cầu các đơn vị, địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội đối với nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; lan tỏa những hình ảnh đẹp, tinh thần trách nhiệm, tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ.

Cùng với đó, các địa phương cần khẩn trương kiện toàn lực lượng, thành lập các tổ công tác, đội chuyên trách; bảo đảm đầy đủ phương tiện, trang thiết bị, chế độ, chính sách cho lực lượng làm nhiệm vụ; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, quản lý chặt chẽ dữ liệu, kinh phí và tiến độ thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Thượng tướng Lê Quang Minh yêu cầu quán triệt nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Ban chỉ đạo Quốc gia xác định đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn là nhiệm vụ chính trị lâu dài, thể hiện sâu sắc truyền thống, đạo lý và bản chất tốt đẹp của chế độ; từ đó huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, kết hợp chặt chẽ giữa trách nhiệm của Nhà nước với sự tham gia của toàn xã hội; thực hiện bằng tình cảm, trách nhiệm và sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ và thân nhân gia đình liệt sĩ. Đồng thời, các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy trình kỹ thuật, phần mềm quản lý, cơ chế phối hợp và các điều kiện bảo đảm nhằm triển khai đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.