Nhiều chính sách mới về bảo hiểm y tế chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026

Mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người tham gia bảo hiểm y tế

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, chính sách BHYT tiếp tục được hoàn thiện theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm, mở rộng quyền lợi và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người tham gia trong tiếp cận, sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh.

Người có thẻ BHYT tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở y tế cấp cơ bản và cấp chuyên sâu sẽ được Quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh trước đây chưa được thanh toán. Ảnh: LV

Theo các quy định mới của luật, nhiều nội dung liên quan đến phạm vi hưởng, điều kiện khám, chữa bệnh và thanh toán chi phí BHYT được sửa đổi theo hướng thông thoáng, thuận lợi hơn.

Đặc biệt, đối với một số trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm hoặc bệnh cần điều trị chuyên sâu, người bệnh sẽ có thêm điều kiện tiếp cận các cơ sở khám, chữa bệnh phù hợp mà vẫn được bảo đảm đầy đủ quyền lợi BHYT theo quy định. Việc hoàn thiện các quy định về chuyển cơ sở khám, chữa bệnh cũng góp phần giảm bớt thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người bệnh trong quá trình điều trị.

Một điểm đáng chú ý là theo Thông tư số 01/2026/TT-BYT của Bộ Y tế, từ ngày 1/7/2026, người mắc 62 bệnh, nhóm bệnh khi được chẩn đoán xác định tại cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện sẽ được đến thẳng cơ sở khám, chữa bệnh chuyên sâu để điều trị mà không cần giấy chuyển cơ sở khám, chữa bệnh, nhưng vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi BHYT theo mức hưởng quy định.

Danh mục này bao gồm nhiều bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm và bệnh cần điều trị chuyên sâu như một số bệnh ung thư, bệnh về máu, tim mạch, thần kinh, rối loạn chuyển hóa, ghép tạng... Việc mở rộng danh mục góp phần giảm đáng kể thời gian chuyển tuyến, tạo điều kiện để người bệnh được tiếp cận điều trị kịp thời tại các cơ sở y tế chuyên sâu.

Quy định mới được kỳ vọng sẽ giúp người bệnh, đặc biệt là những trường hợp mắc bệnh nặng, tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại và có cơ hội tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, từ ngày 1/7/2026, người có thẻ BHYT tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở y tế cấp cơ bản và cấp chuyên sâu sẽ được Quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh trước đây chưa được thanh toán.

Song song với việc hoàn thiện chính sách, ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối dữ liệu với ngành Y tế, tạo điều kiện để người dân sử dụng căn cước công dân gắn chip, ứng dụng VssID hoặc VNeID thay thế thẻ BHYT giấy khi đi khám, chữa bệnh. Việc đồng bộ dữ liệu giữa các cơ quan không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục, mà còn góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, giảm thời gian chờ đợi của người bệnh.

Điều chỉnh mức hưởng, mức đóng bảo hiểm y tế theo mức lương cơ sở mới

Theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2,53 triệu đồng/tháng. Việc điều chỉnh này đồng thời làm thay đổi nhiều chế độ, chính sách BHYT được xác định trên cơ sở mức lương cơ sở theo quy định của Luật BHYT và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Theo quy định của Luật BHYT, người tham gia BHYT tiếp tục được Quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong trường hợp tổng chi phí của một lần khám, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở.

Với mức lương cơ sở mới, ngưỡng chi phí này được nâng lên 379.500 đồng/lần khám, chữa bệnh, góp phần giảm tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh, nhất là đối với các trường hợp khám, điều trị thông thường. Quy định này tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, đồng thời giảm bớt gánh nặng tài chính khi khám, chữa bệnh.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh mức lương cơ sở cũng làm thay đổi mức đóng BHYT của một số nhóm đối tượng có mức đóng được tính theo lương cơ sở theo quy định của Nghị định số 146/2018/NĐ-CP của Chính phủ (đã được sửa đổi, bổ sung), như học sinh, sinh viên và các thành viên tham gia BHYT theo hộ gia đình.

Tuy nhiên, Nhà nước vẫn tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ mức đóng đối với nhiều nhóm đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ, qua đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội và hạn chế tác động đến chi phí tham gia BHYT của người dân.

Theo quy định hiện hành, mức đóng BHYT hộ gia đình của người thứ nhất bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi bằng 40% mức đóng của người thứ nhất. Khi lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, mức đóng BHYT hộ gia đình cũng được điều chỉnh tương ứng.

Cụ thể, từ ngày 1/7/2026, mức đóng BHYT hộ gia đình là 113.850 đồng/tháng, 1.366.200 đồng/năm. Mức đóng BHYT với người thứ 2 trong hộ gia đình là 79.695 đồng/tháng, 956.340 đồng/năm; với người thứ 3 là 68.310 đồng/tháng, 819.720 đồng/năm; người thứ tư là 56.925 đồng/tháng, 683.100 đồng/năm. Từ người thứ năm trở đi, mức đóng BHYT sẽ là 45.540 đồng/tháng, đóng theo năm là 546.480 đồng/năm.

Đối với học sinh, sinh viên, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT. Trường hợp áp dụng mức hỗ trợ tối thiểu này, từ ngày 1/7/2026, học sinh, sinh viên tự đóng tối đa 56.925 đồng/tháng, tương ứng 683.100 đồng/năm; trường hợp địa phương có chính sách hỗ trợ thêm thì số tiền thực tế học sinh, sinh viên phải đóng có thể thấp hơn.