Nhiều dự án đầu tư ngoài ngân sách ở Quảng Trị 'đắp chiếu' kéo dài

Dự án chậm tiến độ kéo dài nhưng chưa được xử lý

Theo báo cáo kết quả giám sát của HĐND tỉnh Quảng Trị về tình hình thực hiện các dự án đầu tư ngoài ngân sách chậm tiến độ, đến ngày 31/3/2026, toàn tỉnh đã thu hút 1.647 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 500.472 tỷ đồng.

Một dự án khách sạn 5 sao "đắp chiếu" gần 10 năm nay trên khu đất vàng của Đồng Hới.

Trong đó có 810 dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động, 437 dự án đang triển khai đúng tiến độ, 249 dự án đã bị xử lý bằng các hình thức thu hồi chủ trương đầu tư hoặc chấm dứt hoạt động. Tuy nhiên, vẫn còn 151 dự án chậm tiến độ chưa được xử lý.

Trong số này, khu vực các khu công nghiệp, khu kinh tế có 35 dự án; ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế có 116 dự án. Đáng chú ý, nhiều dự án đã chậm tiến độ trên 24 tháng, thậm chí kéo dài nhiều năm nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Đoàn giám sát đánh giá, dù hoạt động thu hút đầu tư thời gian qua đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu, tạo việc làm và tăng thu ngân sách, nhưng hiệu quả thực tế vẫn còn thấp nếu so với quy mô nguồn lực đã được giao.

Cụ thể, mới chỉ có khoảng 49,5% số dự án được cấp phép hoàn thành và đi vào hoạt động; tổng vốn thực hiện đạt hơn 63.191 tỷ đồng, tương đương khoảng 12,6% tổng vốn đăng ký. Nhiều dự án quy mô lớn, có vai trò tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội vẫn triển khai chậm, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và cơ hội phát triển của địa phương.

Thêm một dự án khách sạn 5 sao trên khu đất vàng "đứng bánh" gần 10 năm nay.

Phân loại 4 nhóm dự án để xử lý

Qua rà soát, HĐND tỉnh Quảng Trị phân loại 151 dự án chậm tiến độ thành 4 nhóm với các phương án xử lý khác nhau.

Đáng chú ý nhất là nhóm gồm 13 dự án được xác định không còn khả năng triển khai do nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính, không thực hiện giải phóng mặt bằng, không triển khai các hạng mục theo cam kết hoặc không còn nhu cầu đầu tư. Với nhóm này, Đoàn giám sát kiến nghị thu hồi chủ trương đầu tư, thu hồi đất và chấm dứt hoạt động dự án.

Nhóm thứ hai gồm 22 dự án đã hết thời hạn gia hạn nhưng vẫn tiếp tục vi phạm tiến độ, hoặc chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của Luật Đất đai. Đoàn giám sát đề nghị tiếp tục theo dõi và xử lý thu hồi nếu tiếp tục chậm tiến độ.

Lớn nhất là nhóm 103 dự án được xác định còn khả năng triển khai nhưng đang gặp nhiều vướng mắc về giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch, giao đất, thủ tục môi trường, phòng cháy chữa cháy hoặc khó khăn về vốn.

Đối với nhóm này, báo cáo kiến nghị các sở, ngành rà soát từng dự án, xác định rõ trách nhiệm từng cơ quan, xây dựng lộ trình tháo gỡ theo nguyên tắc “rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian”. Sau khi Nhà nước đã hoàn thành việc hỗ trợ nhưng nhà đầu tư vẫn không triển khai thì sẽ xem xét thu hồi dự án.

Nhóm còn lại gồm 13 dự án chậm tiến độ do nguyên nhân khách quan như điều chỉnh quy hoạch, giải phóng mặt bằng chưa hoàn thành, khiếu kiện hoặc các thủ tục pháp lý chưa thể giải quyết. Với các dự án này, HĐND tỉnh đề nghị chưa áp dụng biện pháp thu hồi mà tiếp tục tháo gỡ theo từng trường hợp cụ thể.

Một dự án du lịch nghỉ dưỡng cũng "đắp chiếu" gần 10 năm nay.

Chỉ rõ trách nhiệm

Báo cáo giám sát cũng chỉ ra nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng dự án kéo dài. Theo đó, mặc dù UBND tỉnh Quảng Trị đã nhiều lần chỉ đạo rà soát, đôn đốc nhưng một số sở, ngành, địa phương vẫn thiếu quyết liệt trong xử lý các dự án chậm tiến độ.

Công tác phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn còn thiếu chặt chẽ, có tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, giải quyết thủ tục đầu tư, đất đai và quy hoạch còn kéo dài. Một số địa phương chưa thực sự đồng hành với doanh nghiệp trong công tác giải phóng mặt bằng.

Về phía doanh nghiệp, báo cáo nhận định nhiều nhà đầu tư thiếu quyết tâm triển khai dự án, năng lực tài chính hạn chế, không thực hiện điều chỉnh tiến độ theo quy định.

Thậm chí, có trường hợp lợi dụng chính sách thu hút đầu tư để xin chủ trương rồi giữ đất, chờ chuyển nhượng cho nhà đầu tư khác nhưng không thành công do thị trường suy giảm.

Đoàn giám sát cũng cho rằng việc cảnh báo sớm các dự án có nguy cơ chậm tiến độ chưa hiệu quả; việc xử lý còn thiên về gia hạn thay vì thu hồi khi đã đủ điều kiện theo quy định.

Công tác kiểm tra sau cấp phép chưa thường xuyên, trong khi trách nhiệm của người đứng đầu trong xử lý dự án chậm tiến độ vẫn chưa được xác định rõ.

Để khắc phục tình trạng này, HĐND tỉnh kiến nghị UBND tỉnh ban hành kế hoạch xử lý cụ thể đối với từng dự án, xác định rõ mốc thời gian, cơ quan chủ trì, trách nhiệm của từng đơn vị và nhà đầu tư. Đồng thời, tăng cường thanh tra, kiểm tra chuyên đề đối với các dự án có dấu hiệu vi phạm hoặc nguy cơ gây lãng phí.

Đối với 13 dự án không còn khả năng triển khai, HĐND tỉnh Quảng Trị đề nghị xem xét thu hồi theo đúng quy định pháp luật, nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư và sử dụng hiệu quả quỹ đất của địa phương.