Nhiều sai phạm trong quản lý kinh tế và đất đai

Vi phạm về kinh tế

Qua thanh tra nội dung chấp hành các quy định của pháp luật trong công tác quản lý tài chính, sử dụng các nguồn vốn, mua sắm tài sản, đầu tư xây dựng cơ bản, các quỹ, thực hiện nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước và kế toán, Thanh tra tỉnh phát hiện: Năm 2024, Công ty hạch toán vào chi phí được trừ các khoản chi phí phát sinh từ các năm trước, không liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2024 số tiền 536,396 triệu đồng, làm tăng thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp 107,279 triệu đồng.

Qua thanh tra, Thanh tra tỉnh xác định Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình có nhiều vi phạm trong quản lý tài chính và quản lý, sử dụng đất - Ảnh: B.T

Công tác nghiệm thu chưa chặt chẽ, chưa phát hiện sai lệch khối lượng dự toán và đơn giá, dẫn đến nghiệm thu không đúng thực tế, làm tăng giá trị với số tiền 22,368 triệu đồng tại công trình sửa chữa nhà Đội sản xuất Minh Hóa.

Tại công trình cắm mốc ranh giới rừng, việc lập dự toán sai quy định làm tăng giá trị dự toán công trình số tiền 97,689 triệu đồng; lập dự toán công tác cắm mốc không đúng với bản vẽ thiết kế được phê duyệt làm tăng dự toán 36,046 triệu đồng.

Giai đoạn 2020-2025, Công ty chưa kê khai, nộp thuế đối với 339,54ha đất được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất nhưng đã hợp tác với các hộ gia đình, cá nhân trồng rừng; chưa thực hiện thủ tục chuyển sang hình thức thuê đất với số tiền thuế 320,538 triệu đồng (trong đó tại Đội sản xuất Bồng Lai số tiền 229,804 triệu đồng, Đội sản xuất Bố Trạch 88,615 triệu đồng...).

Sai phạm về công tác quản lý, sử dụng đất

Qua thanh tra phát hiện công tác điều tra, khảo sát, đánh giá hiện trạng sử dụng đất của Công ty qua các thời kỳ thiếu chặt chẽ; số liệu thiếu chính xác dẫn đến phương án sử dụng đất mặc dù đã được phê duyệt, điều chỉnh nhưng vẫn chưa phù hợp với hiện trạng sử dụng, gây khó khăn trong công tác quản lý. Đặc biệt, đối với 1.414,64ha đã được thu hồi, bàn giao về cho địa phương quản lý trong giai đoạn 2017-2021, có đến 1.034,98ha (chiếm 73,16%) chưa được phê duyệt phương án sử dụng đất.

Trong thời gian dài, Công ty chưa quan tâm đến việc lập thủ tục để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 113,84ha đất trồng rừng sản xuất tại địa bàn xã Quảng Châu (cũ) và xã Quảng Hưng (cũ) (thuộc huyện Quảng Trạch cũ), dẫn đến việc xác định trách nhiệm trực tiếp trong quản lý, bảo vệ diện tích đất này chưa thật sự rõ ràng, gây khó khăn cho chính quyền địa phương, lực lượng Kiểm lâm và các cơ quan chức năng khi kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm phát sinh.

Có 347,74ha đất Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình liên kết trồng rừng nguyên liệu với người dân nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 - Ảnh: B.T

Việc khoán rừng sản xuất theo Nghị định số 135/2005/NĐ-CP và Nghị định số 168/2016/NĐ-CP của Chính phủ với diện tích 598,8ha vẫn còn thiếu chặt chẽ, đối tượng nhận khoán là hộ gia đình, cá nhân đang cư trú hợp pháp tại địa phương chiếm tỉ lệ còn thấp; đơn xin nhận khoán không đầy đủ thông tin theo mẫu; nội dung hợp đồng khoán chưa tuân thủ đúng quy định.

Công tác quản lý, phối hợp với chính quyền địa phương trong việc phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp lấn chiếm đất của Công ty thiếu chặt chẽ, để xảy ra tình trạng chiếm đất Công ty với diện tích lớn. Trong đó, nhiều vụ việc phức tạp nhưng chưa được giải quyết, xử lý dứt điểm, gây nguy cơ thất thoát tài sản nhà nước; gây khó khăn khi xây dựng phương án quản lý, sử dụng sau khi được thu hồi, bàn giao về địa phương.

Đến nay, tổng diện tích đất Công ty đang bị lấn chiếm là 501,34ha. Trong đó, diện tích theo phương án Công ty tiếp tục giữ lại quản lý, sử dụng 112,93ha; diện tích dự kiến bóc tách, bàn giao cho địa phương quản lý theo phương án sử dụng đất được phê duyệt 388,41ha. Số trường hợp đã được lập hồ sơ xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai chiếm tỉ lệ rất thấp; hiện còn 434,5ha chưa được lập biên bản vi phạm hành chính và ban hành quyết định xử lý theo đúng quy định. Nhiều trường hợp vi phạm có tổ chức, có tính hệ thống, quy mô lớn và có chiều hướng cố ý tái phạm nhưng chưa có biện pháp xử lý thích đáng.

Có 347,74ha đất Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình liên kết trồng rừng nguyên liệu với người dân nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 - Ảnh: B.T

Có 152,1ha đất đã được thu hồi, bàn giao đất cho địa phương quản lý theo phương án sử dụng đất và thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn; 388ha chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ đất trồng cây lâu năm sang đất trồng rừng sản xuất; 0,11ha đất hợp tác kinh doanh với Công ty Xăng dầu Quảng Bình và 347,74ha đất được giao không thu tiền sử dụng đất, Công ty liên kết trồng rừng nguyên liệu với 128 hộ dân nhưng chưa chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng để hoàn thiện thủ tục điều chỉnh hình thức sử dụng đất và đăng ký biến động đất đai theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Trách nhiệm và biện pháp xử lý

Qua làm rõ các sai phạm trên, Thanh tra tỉnh kết luận: Chủ tịch, Ban Giám đốc Công ty qua các thời kỳ từ năm 2016-2025 chịu trách nhiệm chính, toàn diện về các tồn tại, sai phạm. Kế toán trưởng, kiểm soát viên, trưởng phòng kỹ thuật, các đội sản xuất và các cá nhân có liên quan qua các thời kỳ chịu trách nhiệm trực tiếp về những sai phạm trong lĩnh vực mình phụ trách.

Cùng đó, Chủ tịch UBND, công chức địa chính-xây dựng các xã, phường cũ trước đây, nay thuộc các xã: Phong Nha, Hoàn Lão, Bố Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Quảng Trạch, Trung Thuần, Hòa Trạch, Tân Gianh, Tân Thành, Nam Gianh và Phú Trạch liên quan chịu trách nhiệm trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, để các trường hợp lấn chiếm đất đai nhưng chưa xử lý theo đúng trình tự, thủ tục theo quy định.

Công tác quản lý, sử dụng đất còn nhiều tồn tại, dẫn đến diện tích đất Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình đang bị lấn chiếm, tranh chấp lên tới 501,34ha - Ảnh: B.T

Về xử lý hành chính, Thanh tra tỉnh đã yêu cầu Công ty kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan qua các thời kỳ để xảy ra các tồn tại, hạn chế, sai phạm đã được kết luận để xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật. Đồng thời, có biện pháp khắc phục, chấn chỉnh các tồn tại, hạn chế, sai phạm và không để tái diễn trong thời gian tới.

Về kinh tế, ngoài số tiền 448,386 triệu đồng sai phạm, Công ty đã chấp hành và hoàn thành việc nộp vào ngân sách nhà nước theo Quyết định số 420/QĐ-TTr, ngày 13/8/2026 của Chánh Thanh tra tỉnh. Thanh tra tỉnh yêu cầu Công ty giảm giá trị khi nghiệm thu thanh toán công trình cắm mốc ranh giới rừng sai quy định, làm tăng giá trị dự toán 97,689 triệu đồng; công tác cắm mốc không phù hợp thiết kế được phê duyệt làm tăng dự toán 36,046 triệu đồng.

Công tác quản lý, sử dụng đất còn nhiều tồn tại, dẫn đến diện tích đất Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình đang bị lấn chiếm, tranh chấp lên tới 501,34ha - Ảnh: B.T

Để giúp Công ty và UBND các xã có đất liên quan đến Công ty khắc phục, chấn chỉnh các tồn tại, hạn chế, sai phạm đã được kết luận thanh tra chỉ ra và không để tái diễn trong thời gian tới, Thanh tra tỉnh đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thuế tỉnh Quảng Trị tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, hướng dẫn, đôn đốc, theo dõi việc thực hiện các nội dung kết luận thanh tra theo đúng quy định pháp luật.