Nhiều vướng mắc đã được đề cập, giải đáp tại phiên chất vấn của Quốc hội

Theo dõi phiên chất vấn và trả lời chất vấn qua các phương tiện thông tin đại chúng, cử tri tỉnh Ninh Bình đánh giá cao chất lượng cũng như những nội dung chất vấn và trả lời chất vấn đáp ứng những mong mỏi, kỳ vọng của cử tri, đặc biệt về nhóm vấn đề khoa học và công nghệ.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại Quốc hội, chiều 12/11. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Doanh nghiệp mong khơi thông nguồn lực đổi mới công nghệ

Cử tri Lê Minh Thọ, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Tràng An Ninh Bình đánh giá, nội dung chất vấn và trả lời chất vấn nhóm vấn đề khoa học và công nghệ “đúng và trúng” với sự quan tâm của cử tri. Từ thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, cử tri Lê Minh Thọ cho rằng, trong lĩnh vực cơ khí chế tạo, gia công công nghệ cao và tự động hóa các sản phẩm cơ khí, nhu cầu đầu tư trang thiết bị, máy móc laser, CNC hiện đại hay phần mềm quản trị thông minh là rất lớn để nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp không chỉ là vốn đầu tư ban đầu, mà còn là khả năng tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ tài chính, các quỹ phát triển khoa học công nghệ và chính sách ưu đãi thuế, tín dụng chuyên biệt. Do đó, cử tri kỳ vọng Quốc hội và Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các điểm nghẽn trong việc phân bổ, giải ngân các gói hỗ trợ công nghệ; đồng thời có cơ chế thiết thực hơn nữa để khơi thông nguồn vốn đầu tư từ khu vực tư nhân vào khoa học công nghệ, giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào các công nghệ chiến lược. Bên cạnh đó, thủ tục thông quan, hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu những máy móc công nghệ hiện đại còn hạn chế. Đơn cử như việc hướng dẫn mở tờ khai để nhập khẩu còn mất nhiều thời gian của doanh nghiệp.

Đối với lĩnh vực chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và giải quyết thủ tục hành chính, cử tri Lê Minh Thọ nhận thấy việc kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành đã có nhiều cải thiện, nhưng đôi khi vẫn còn tình trạng các hệ thống phần mềm phân tán, thiếu đồng bộ giữa các cấp, ngành. Điều này đôi lúc làm phát sinh thêm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Cử tri kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước đẩy mạnh hơn nữa việc liên thông, số hóa toàn diện dữ liệu thủ tục hành chính theo hướng "một cửa điện tử" thực chất, giảm thiểu tối đa các thủ tục giấy tờ trùng lặp. Khi hạ tầng dữ liệu quốc gia thông suốt, minh bạch và đồng bộ, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được rất nhiều nguồn lực để tập trung hoàn toàn vào sáng tạo sản phẩm và phát triển thị trường.

Về định hướng phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và nâng cao kỹ năng số, cử tri cho rằng, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số hiện đại đã và đang phục vụ hiệu quả cho các hoạt động marketing, thiết kế mẫu mã sản phẩm 3D, tối ưu hóa quy trình sản xuất cũng như chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp. Cử tri mong muốn nhà nước có thêm các chương trình, đề án hỗ trợ đào tạo nâng cao năng lực số, kỹ năng ứng dụng AI cho lực lượng lao động tại các địa phương; xây dựng các trung tâm hỗ trợ kỹ thuật hoặc kết nối chuyên gia công nghệ để đồng hành trực tiếp cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới.

Cử tri Lê Minh Thọ khẳng định, việc Quốc hội đặt trọng tâm chất vấn vào các vấn đề kể trên một lần nữa khẳng định quyết tâm lớn của Đảng và Nhà nước trong việc đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chính của nền kinh tế. Với vai trò là một doanh nghiệp đang hoạt động tại Ninh Bình, cử tri luôn sẵn sàng đồng hành, chủ động đổi mới mô hình sản xuất, ứng dụng sâu rộng khoa học và công nghệ để vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.

Tháo gỡ khó khăn trong chuyển đổi số ở cấp cơ sở

Trong vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp thời gian qua đã chứng minh hiệu quả của việc thực hiện các nhiệm vụ của Nghị quyết 57-NQ/TW tại các xã, phường tại tỉnh Ninh Bình. Theo dõi phiên chất vấn và trả lời chất vấn về nhóm vấn đề khoa học và công nghệ, cử tri Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội, UBND xã Gia Trấn, tỉnh Ninh Bình đánh giá hoạt động được tổ chức ngắn gọn, chất lượng, đi thẳng trọng tâm vấn đề và giải đáp được nhiều vấn đề các đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm.

Theo cử tri Bùi Minh Đăng, ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được triển khai, Đảng ủy, Ban Chỉ đạo xã Gia Trấn đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, cụ thể hóa các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế và chức năng của chính quyền cấp xã. Điểm nổi bật là việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của hệ thống chính trị từng bước đi vào nền nếp. Hiện 100% văn bản hành chính (trừ văn bản mật) được trao đổi trên môi trường mạng; 100% cán bộ, công chức sử dụng thư điện tử công vụ và chữ ký số trong xử lý công việc. Xã xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức quản lý, điều hành, xử lý công việc và phục vụ nhân dân. Trọng tâm của xã là khai thác hiệu quả các nền tảng dùng chung, nâng cao chất lượng dữ liệu và đưa dịch vụ số đến gần người dân hơn.

Đối với trí tuệ nhân tạo, xã tiếp cận theo hướng thận trọng, thiết thực, phù hợp năng lực và điều kiện của cấp cơ sở. Các cơ quan chuyên môn đã từng bước nghiên cứu, ứng dụng công cụ AI trong tra cứu thông tin, tổng hợp tài liệu, soạn thảo văn bản và hỗ trợ xử lý công việc chuyên môn, góp phần nâng cao năng suất lao động và hiệu quả tham mưu. Đây là bước đầu tiếp cận, chưa phải việc triển khai một hệ thống AI chuyên dụng hoặc tự động hóa toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục hành chính.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW tại địa phương còn một số hạn chế, liên quan đến các khó khăn như: Dữ liệu chuyên ngành chưa đồng bộ; kết nối, chia sẻ giữa các phần mềm còn hạn chế; một số chỉ tiêu cần hướng dẫn hoặc giải pháp từ cấp trên; nguồn lực đầu tư còn hạn chế và tiến độ giải ngân chưa cao. Đội ngũ làm công tác chuyển đổi số chủ yếu kiêm nhiệm, trong khi yêu cầu nhiệm vụ ngày càng lớn; kỹ năng số của một bộ phận người dân chưa đồng đều.

Cử tri kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, hướng dẫn về tiêu chuẩn, định mức, quy trình đầu tư và sử dụng kinh phí cho chuyển đổi số; đẩy nhanh việc kết nối, liên thông các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và nền tảng dùng chung; có cơ chế hỗ trợ cấp xã về hạ tầng, thiết bị, nhân lực và đào tạo kỹ năng số. Đồng thời, cử tri đề nghị tăng cường tập huấn chuyên sâu về quản trị dữ liệu, an toàn thông tin và ứng dụng AI theo hướng thực hành, phù hợp từng vị trí công tác; tạo điều kiện kết nối chính quyền cơ sở với doanh nghiệp công nghệ để triển khai các giải pháp phù hợp, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp.

Cử tri xác định giá trị của Nghị quyết số 57-NQ/TW ở cấp xã không chỉ là có thêm phần mềm hay thiết bị, mà là tạo ra thay đổi thực chất trong phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Chuyển đổi số phải giúp cán bộ xử lý công việc nhanh hơn, minh bạch hơn; người dân thực hiện thủ tục thuận tiện hơn; dữ liệu được cập nhật, chia sẻ và khai thác hiệu quả hơn; các hộ sản xuất, kinh doanh có thêm cơ hội tiếp cận thị trường. Mục tiêu cuối cùng là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả giải quyết công việc và mức độ hài lòng của người dân làm thước đo; qua đó góp phần xây dựng địa phương ngày càng văn minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.