Nhìn lại cú vấp ngã của U20 Việt Nam

Cú vấp này không chỉ khiến đội mất vé đi tiếp mà còn đặt ra nhiều vấn đề về đào tạo, chuẩn bị lực lượng và lộ trình phát triển cầu thủ trẻ.

Hành trình không như mơ

U20 Việt Nam bước vào vòng loại U20 châu Á 2027 với lợi thế lớn khi cả ba trận đều diễn ra trên sân Việt Trì (Phú Thọ). Tuy nhiên, thầy trò HLV Yutaka Ikeuchi không thể tận dụng ưu thế sân nhà khi lần lượt thất bại trước Triều Tiên, Palestine và Iran. Ba trận thua diễn ra theo những kịch bản khác nhau nhưng cùng bộc lộ điểm yếu lớn của U20 Việt Nam là sự thiếu ổn định.

Đội tuyển U20 Việt Nam khép lại hành trình tại Vòng loại U20 châu Á 2027 sau thất bại 1-3 trước U20 Iran.

Ở trận ra quân gặp Triều Tiên, đội bóng áo đỏ duy trì được thế trận tương đối an toàn trong hiệp một. Tuy nhiên, khi đối phương tăng tốc sau giờ nghỉ, các học trò của HLV Ikeuchi không kịp thích nghi và phải nhận liên tiếp ba bàn thua.

Đến trận gặp Palestine, U20 Việt Nam chơi chủ động, kiểm soát bóng và tạo ra nhiều cơ hội hơn. Nhưng sự thiếu sắc bén của hàng công cùng những sai sót nơi hàng phòng ngự khiến đội nhận thất bại 1-2 trước đối thủ bị đánh giá thấp hơn.

Hai trận thua liên tiếp đẩy U20 Việt Nam vào thế buộc phải thắng Iran ở lượt cuối. Trước đối thủ mạnh hơn, đội lựa chọn lối chơi thận trọng và bất ngờ có bàn mở tỷ số cuối hiệp một. Nhưng sau giờ nghỉ, kịch bản cũ lại tái diễn. U20 Việt Nam nhận ba bàn thua, trong đó có hai quả phạt đền, qua đó thất bại 1-3.

Khép lại vòng loại, U20 Việt Nam không giành được điểm nào, chỉ ghi 2 bàn và thủng lưới 8 lần, đứng cuối bảng C. Đây là một trong những kết quả đáng thất vọng nhất của bóng đá trẻ Việt Nam ở sân chơi châu lục.

Cựu tuyển thủ Đặng Phương Nam đánh giá: "Đây là giải đấu đáng thất vọng và chúng ta không có gì để bào chữa cho những trận thua này. Kết quả lần này buộc Liên đoàn Bóng đá Việt Nam phải nghiêm túc nhìn lại vấn đề nằm ở đâu".

Trong khi đó, chuyên gia Đoàn Minh Xương cho rằng, thất bại cần được nhìn nhận như một bài học cho cả hệ thống. "Với bóng đá trẻ, những trận thua cũng là bài học để nhìn lại công tác đào tạo, quá trình chuẩn bị và định hướng tương lai. Nói cách khác, có những thất bại không hề vô nghĩa", ông Xương nói.

Thất bại vì đâu?

Theo chuyên gia Đoàn Minh Xương, thất bại của U20 Việt Nam đến từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Trước hết, đội rơi vào bảng đấu khó khi Iran và Triều Tiên đều sở hữu nền tảng bóng đá trẻ tốt. Đặc biệt, Triều Tiên có nhiều cầu thủ từng tham dự FIFA U17 World Cup 2025, nổi bật về thể lực, tốc độ và khả năng tranh chấp.

Trong khi đó, U20 Việt Nam không có nhiều thời gian chuẩn bị. Đợt tập trung đầu tiên kéo dài khoảng 15 ngày, còn đợt thứ hai chỉ khoảng một tuần. Khoảng thời gian này rất khó để ban huấn luyện xây dựng một hệ thống thi đấu hoàn chỉnh.

Lực lượng của đội cũng không đầy đủ. Một số câu lạc bộ đang chuẩn bị cho V.League nên không thể nhả quân. Sông Lam Nghệ An là nhà vô địch U19 Quốc gia và có nhiều cầu thủ được triệu tập nhưng Nguyễn Bảo Ngọc, Hoàng Minh Hợi và Nguyễn Tấn Minh không thể hội quân. Trần Quốc Hòa gặp chấn thương, trong khi tiền đạo Nguyễn Lê Phát phải trở về Ninh Bình thi đấu.

Cựu tuyển thủ Đặng Phương Nam chỉ ra một vấn đề sâu hơn là chất lượng đào tạo trẻ của bóng đá Việt Nam chưa đồng đều. Điều này dẫn đến việc có những thế hệ sở hữu nhiều cầu thủ triển vọng nhưng cũng có những lứa không đạt chất lượng như kỳ vọng.

Theo ông Nam, sau giải đấu, VFF cần đánh giá lại toàn diện từ chất lượng cầu thủ, ban huấn luyện đến tiềm năng phát triển của cả thế hệ. Trong trường hợp cần thiết, những cầu thủ U17, U18 nổi bật hoàn toàn có thể được đôn lên để tạo thêm sự cạnh tranh.

Một hạn chế khác của U20 Việt Nam là kinh nghiệm thi đấu. Không nhiều cầu thủ trong đội hình hiện tại được ra sân thường xuyên tại V.League hoặc các giải chuyên nghiệp có cường độ cao.

Điểm yếu ấy bộc lộ rõ trong cả ba trận. Khi thế trận diễn ra đúng kế hoạch, U20 Việt Nam vẫn có thể chơi tương đối tốt. Nhưng mỗi khi đối phương thay đổi cách tiếp cận hoặc đội rơi vào tình thế bất lợi, các cầu thủ thường mất nhiều thời gian để thích nghi.

Bên cạnh chất lượng nhân sự, cách vận hành chiến thuật của HLV Yutaka Ikeuchi cũng cần được đánh giá. U20 Việt Nam chưa định hình được một lối chơi thật sự rõ nét và ổn định, từ phòng ngự phản công, kiểm soát bóng đến tổ chức tấn công.

Ở trận gặp Iran, việc trung vệ Đinh Quang Kiệt được đẩy lên đá tiền đạo khi đội cần bàn thắng phần nào cho thấy ban huấn luyện không có nhiều phương án tấn công trong tay.

Theo chuyên gia Đoàn Minh Xương, HLV Ikeuchi không sở hữu một "trục dọc" đủ chất lượng để xây dựng bộ khung ổn định. Vì vậy, thất bại không thể đổ hết trách nhiệm lên các cầu thủ trẻ. "Không thể trách cầu thủ, họ đáng thương hơn là đáng trách", ông Xương nhận định.

Cú vấp cho hành trình dài

Hệ quả của chiến dịch thất bại không chỉ dừng lại ở việc U20 Việt Nam mất vé dự vòng chung kết U20 châu Á 2027. Kết quả này còn khiến bóng đá trẻ Việt Nam rơi xuống hạng ở chu kỳ tiếp theo, qua đó ảnh hưởng tới cơ hội thi đấu quốc tế của thế hệ kế cận.

Theo chuyên gia Đoàn Minh Xương, việc không được thường xuyên góp mặt ở những sân chơi có trình độ cao có thể tác động trực tiếp tới quá trình phát triển của các cầu thủ trẻ, đặc biệt là lứa U16, U17 hiện nay.

Tuy nhiên, thất bại của U20 Việt Nam cần được nhìn nhận nghiêm túc nhưng không nên trở thành sức ép quá lớn đối với những cầu thủ mới ở ngưỡng cửa bóng đá chuyên nghiệp. Ở tuổi 18-20, một chiến dịch thất bại chưa thể quyết định tương lai của một cầu thủ. Điều quan trọng hơn là bóng đá Việt Nam rút ra được gì từ cú vấp này và sẽ làm gì để những cầu thủ trẻ có thêm cơ hội thi đấu, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành.

Cựu tuyển thủ Đặng Phương Nam cũng cho rằng, bóng đá Việt Nam cần sớm xây dựng một lộ trình khác cho nhóm cầu thủ này. Nếu cơ hội thi đấu chính thức ở cấp độ châu lục bị thu hẹp, VFF cần tăng cường các giải giao hữu quốc tế, chuyến tập huấn hoặc sân chơi có chất lượng tương đương để cầu thủ được cọ xát.