Nhìn lại Đợt 1, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Khát vọng tăng trưởng '2 con số' và tinh thần đổi mới

Phiên khai mạc Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: An Đăng - TTXVN

Chặng đường đầu tiên của kỳ họp đã ghi dấu ấn đậm nét bằng những quyết sách kinh tế - xã hội mang tính đột phá, phiên chất vấn thẳng thắn, thực chất cùng khối lượng công tác lập pháp đồ sộ, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Mục tiêu tăng trưởng trên 10% và tinh thần "hỏi nhanh, đáp gọn"

Điểm nhấn nổi bật nhất trong những tuần làm việc vừa qua chính là tinh thần đổi mới, khát vọng vươn lên mạnh mẽ được thể hiện xuyên suốt qua phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội diễn ra trong hai ngày 30-31/10.

Tại Hội trường Diên Hồng, không khí thảo luận diễn ra sôi nổi khi các đại biểu tập trung đánh giá những kết quả đạt được của năm 2026, đồng thời trao đổi, hiến kế để tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Từ những phân tích sâu sắc và đồng thuận cao tại nghị trường, ngày 7/11, Quốc hội đã bấm nút thông qua Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Với thông điệp xác định năm 2027 là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế và tạo lực, Quốc hội đã đặt ra chỉ tiêu phấn đấu đạt mức tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, gắn liền với việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, các đại biểu Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, phát triển thị trường vốn trung và dài hạn, cũng như kiên quyết điều chuyển vốn đầu tư công từ những nơi giải ngân chậm sang các dự án có tiến độ tốt.

 Bên cạnh các chỉ số kinh tế, nhiều ý kiến tâm huyết trên nghị trường đã đề nghị lấy khả năng chi trả thực tế của người dân làm thước đo cho chính sách phát triển nhà ở xã hội; đẩy mạnh lộ trình miễn phí sách giáo khoa; nâng cao phụ cấp cho đội ngũ giáo viên và đầu tư thực chất cho y tế cơ sở, đi đôi với việc vận hành thông suốt, hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong ngày 12/11, phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI diễn ra theo đúng tinh thần “hỏi nhanh, đáp gọn”, đi thẳng vào trọng tâm vấn đề, thu hút 65 lượt đại biểu tham gia đặt câu hỏi và 7 lượt đại biểu tranh luận.

Phiên chất vấn có sự tham dự của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Hai “tư lệnh” ngành là Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã trả lời chất vấn.

Trong khi Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đưa ra các giải pháp quyết liệt nhằm chấn chỉnh tình trạng "đa cấp" trong thi công đầu tư công và siết chặt quản lý thuế đối với thương mại điện tử, nền tảng số xuyên biên giới, thì Bộ trưởng Vũ Hải Quân lại mang đến tầm nhìn chiến lược về chuyển đổi số và quản trị công nghệ mới.

Người đứng đầu ngành Khoa học và Công nghệ khẳng định sẽ khắc phục triệt để tình trạng cơ sở dữ liệu phân tán, hoàn thiện hành lang pháp lý cho trí tuệ nhân tạo (AI) và đặc biệt là triển khai chương trình phổ cập kỹ năng số, kỹ năng trí tuệ nhân tạo trong toàn dân.

Khép lại phiên chất vấn, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng giải trình và trực tiếp trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội. Người đứng đầu Chính phủ không chỉ làm rõ bài toán huy động nguồn lực xã hội ước tính khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng cho mục tiêu tăng trưởng năm 2027 mà còn cam kết duy trì các chính sách tài khóa hỗ trợ người dân và doanh nghiệp như tiếp tục giảm thuế VAT, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, hộ kinh doanh và ổn định giá điện.

Đặc biệt, tại nghị trường, đại biểu Quốc hội đã nhắc lại Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Dù chủ trương đã rõ, đại biểu cho rằng vẫn còn tình trạng cán bộ, công chức e ngại, sợ sai, làm việc cầm chừng, đùn đẩy trách nhiệm. Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tiếp thu và chia sẻ về những giải pháp căn cơ, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác đánh giá cán bộ. Cụ thể, khi thẩm quyền, chức trách và nhiệm vụ đã được quy định rõ nhưng cán bộ không bảo đảm tiến độ, chất lượng công việc thì phải xem xét, đánh giá nghiêm túc kết quả thực hiện nhiệm vụ, từ đó kịp thời điều chuyển, thay thế hoặc bổ sung tại bộ phận chưa hoàn thành nhiệm vụ. Việc xử lý phải được thực hiện thẳng thắn, rõ ràng và có trách nhiệm...

Hoàn thiện thể chế, mở đường cho các dự án hạ tầng lớn

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình dự khai mạc Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Cùng với hoạt động giám sát và quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội, công tác lập pháp trong Đợt 1 cũng đạt được những kết quả đáng chú ý.

Dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội đã làm việc với cường độ cao trong cả buổi sáng và chiều 13/11 để chính thức biểu quyết thông qua hàng loạt đạo luật và nghị quyết quan trọng bằng hình thức điện tử với tỷ lệ tán thành rất cao.

Cụ thể, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật gồm Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Quốc hội cũng đã thông qua Nghị quyết về quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 và Nghị quyết về việc kết thúc thực hiện các mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh.

Bên cạnh các dự án đã được thông qua, xuyên suốt Đợt 1, đại biểu Quốc hội đã dành nhiều thời gian thảo luận tại Hội trường và ở Tổ, đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc vào các dự án luật “xương sống” có tác động lớn đến đời sống xã hội và môi trường đầu tư như Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Đấu thầu (sửa đổi), Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Bưu chính (sửa đổi), Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) và Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh…

Các dự án hạ tầng chiến lược và vấn đề lớn của đất nước cũng được xem xét thấu đáo. Cụ thể như chủ trương đầu tư ba tuyến đường bộ cao tốc cho Tây Bắc và Tây Nguyên (Bảo Hà - Lai Châu, Quảng Ngãi - Kon Tum, Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên), được kỳ vọng sẽ mở thêm những hành lang kinh tế, tạo động lực phát triển cho các vùng đất còn rất nhiều tiềm năng của đất nước.

Về Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035, các đại biểu cho rằng, đây là chương trình quan trọng, cần được triển khai sớm. Việc tích hợp chương trình phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ tăng cường phòng, chống tội phạm và chủ trương sắp xếp, tập trung nguồn lực.

Quốc hội cũng đã tập trung cho ý kiến về phương án xử lý thuế đối với doanh nghiệp dự án BOT điện có bảo lãnh của Chính phủ; việc điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ…

Trong ngày làm việc thứ 25, Quốc hội đã tiến hành các hoạt động đối ngoại và nội dung quan trọng. Buổi sáng, Quốc hội tạm dừng thảo luận tại Hội trường để tiếp đón Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga Valentina Matviyenko thăm và phát biểu trước Quốc hội Việt Nam; đồng thời họp riêng nghe báo cáo và thảo luận về phương án xử lý vướng mắc đối với dự án của Công ty trách nhiệm hữu hạn Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh.

Quốc hội biểu quyết thông qua việc bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ 2 với tỷ lệ 100% đại biểu có mặt tán thành, đồng thời họp riêng xem xét, quyết định công tác nhân sự thuộc thẩm quyền…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Tầm nhìn phải đủ rộng để bao quát những vấn đề căn bản của quốc gia; đủ lớn để quy tụ khát vọng của toàn dân tộc; đủ bền để nối tiếp trách nhiệm qua nhiều thế hệ; đủ mở để thích ứng với những thay đổi chưa thể biết trước”.

Nhìn lại 25 ngày làm việc khẩn trương, trách nhiệm của Đợt 1, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI có thể thấy thông điệp từ tầm nhìn ấy đã được cụ thể hóa sinh động bằng những quyết sách mang tính bứt phá, gắn tăng trưởng cao với năng suất, sức cạnh tranh và công bằng xã hội. Đồng thời, đây cũng là minh chứng rõ nét cho yêu cầu mà Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặt ra ngay từ phiên khai mạc kỳ họp: mỗi quyết sách của Quốc hội phải thật sự nhanh, đúng, trúng, khả thi, gắn kết chặt chẽ giữa hoàn thiện thể chế với tổ chức thực hiện và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực.

Từ nền tảng vững chắc này, sau quãng nghỉ để các cơ quan hữu quan tiếp thu, chỉnh lý các dự thảo luật, nghị quyết (từ ngày 14-19/11), Quốc hội sẽ tiếp tục bước vào Đợt 2 (dự kiến diễn ra từ ngày 20 đến 21/11) để hoàn tất khối lượng công việc của kỳ họp, góp phần tạo đà, tạo thế và tạo lực vững chắc cho đất nước tăng tốc, bứt phá trong năm 2027 và những năm tiếp theo.