Nhìn lại gần một năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp: Thực tiễn là câu trả lời đanh thép nhất (Kỳ 1)

Tuy nhiên, từ những khó khăn ban đầu đến những chuyển biến tích cực hôm nay, thực tiễn tại Thái Nguyên cho thấy: Khi bộ máy gần dân hơn, hoạt động hiệu quả hơn và phục vụ người dân tốt hơn, những luận điệu xuyên tạc dần bộc lộ sự phiến diện, thiếu cơ sở.

Sau sáp nhập, cán bộ, công chức ở phường Phan Đình Phùng phải đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ, đòi hỏi tinh thần và ý thức trách nhiệm cao nhất trong thực hiện nhiệm vụ.

Kỳ 1: Những ngày đầu nhiều áp lực và sự thật không thể bóp méo

Bước đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên phải đối mặt với khối lượng công việc tăng đột biến, nhân lực thiếu hụt, cơ sở vật chất chưa đồng bộ. Từ những khó khăn đó, một số luồng thông tin đã cố tình bóp méo bản chất vấn đề, quy kết thành “thất bại của cải cách”.

Thế nhưng, chính trong áp lực và thử thách, sức sống của chủ trương lại được kiểm chứng rõ nét nhất. Cũng trong hoàn cảnh ấy, bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và sức chiến đấu của đội ngũ cán bộ cơ sở càng được khẳng định.

Những áp lực không nằm trong báo cáo

Sau sáp nhập, 3 xã Yên Trạch, Yên Ninh và Yên Đổ hợp nhất thành một đơn vị hành chính mới mang tên Yên Trạch. Địa bàn rộng hơn 112km², dân số trên 23.500 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 82%. Khi bộ máy chính quyền mới đi vào vận hành, số lượng hồ sơ đất đai và dữ liệu hành chính tăng đột biến. Điều kiện làm việc còn nhiều thiếu thốn, đến mức cán bộ phải tận dụng cả khu nhà kho cũ để bố trí nơi làm việc tạm thời.

Không riêng Yên Trạch, tình trạng này diễn ra ở nhiều xã, phường trong tỉnh. Tại phường Phan Đình Phùng - đơn vị hành chính có quy mô dân số lớn nhất tỉnh sau sắp xếp, áp lực cũng không hề nhỏ. Khối lượng công việc từ 7 phường cũ dồn về, trong khi hạ tầng công nghệ thông tin, dữ liệu số và trang thiết bị chưa đáp ứng kịp yêu cầu của mô hình mới.

Luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị về sắp xếp bộ máy, triển khai chính quyền địa phương 2 cấp (Ảnh minh họa do AI tạo).

Ngoài cơ sở vật chất, khó khăn lớn nhất đối với các xã, phường mới nằm ở yếu tố con người. Tại xã Bạch Thông, tình trạng thiếu nhân lực chuyên môn ở một số lĩnh vực vẫn xảy ra; áp lực công việc lớn do địa bàn quản lý rộng, chia cắt, dân cư phân tán. Đồng thời, một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức còn hạn chế về kỹ năng chuyển đổi số và năng lực tham mưu chuyên sâu, trở thành trở ngại không nhỏ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Điều gây áp lực lớn nhất cho chính quyền cơ sở sau sắp xếp không phải là địa bàn rộng hơn hay dân số đông hơn, mà là yêu cầu đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn trong khi nguồn lực chưa được bổ sung tương xứng. Nhiều cán bộ, công chức cấp xã vừa phải xử lý khối lượng lớn hồ sơ hành chính tồn đọng từ bộ máy cũ, vừa triển khai vận hành bộ máy theo mô hình mới, kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, dẫn đến áp lực công việc rất lớn.

Hình ảnh những buổi tối đèn phòng làm việc còn sáng đến 8-9 giờ, hay những ngày thứ Bảy, Chủ nhật cán bộ vẫn miệt mài xử lý hồ sơ đã trở nên quen thuộc ở nhiều xã, phường. Thậm chí có thời điểm, một số cán bộ, công chức từng nghĩ đến việc xin nghỉ công tác vì khối lượng công việc tăng lên trong khi chế độ đãi ngộ chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Khi khó khăn trở thành “nguyên liệu” để các thế lực xuyên tạc

Những khó khăn trong những ngày đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã trở thành “nguyên liệu” để các thế lực thù địch lợi dụng bóp méo, xuyên tạc. Chúng cố tình khai thác, thổi phồng những vướng mắc ban đầu để quy kết thành “thất bại của chủ trương” tinh gọn bộ máy.

Chúng công kích vai trò, năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước; cho rằng việc tinh gọn bộ máy là biểu hiện của “sự yếu kém trong quản lý, điều hành của Đảng và Nhà nước”. Những áp lực nhất thời của cán bộ cơ sở bị chúng suy diễn, đánh tráo khái niệm thành “khủng hoảng bộ máy”.

Nguy hiểm hơn, chúng tìm cách kích động tâm lý bất mãn trong đội ngũ cán bộ, đảng viên; lợi dụng các trường hợp cán bộ, công chức bị tinh giản biên chế hoặc bị kỷ luật để xuyên tạc về hiệu quả của công tác tinh gọn bộ máy. Những bất cập kỹ thuật trong giai đoạn đầu cũng bị chúng cố tình tô đậm nhằm phủ nhận cả một định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước.

Mục tiêu sâu xa của các thế lực này là làm suy giảm niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với các chủ trương lớn của Đảng; tạo tâm lý hoài nghi đối với quá trình đổi mới; từ đó phủ nhận năng lực lãnh đạo, điều hành của hệ thống chính trị. Đây cũng chính là thủ đoạn quen thuộc mà Nghị quyết số 35-NQ/TW đã chỉ rõ: lợi dụng những vấn đề phát sinh trong thực tiễn để xuyên tạc, chống phá, làm suy giảm niềm tin xã hội.

Các xã, phường của tỉnh Thái Nguyên đã chủ động sắp xếp, bố trí, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ gắn với vị trí việc làm, năng lực thực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ mới.

Điều các thế lực thù địch cố tình bỏ qua là mọi cuộc cải cách đều phải trải qua giai đoạn chuyển đổi. Không thể có một bộ máy tinh gọn hơn mà không cần sắp xếp lại tổ chức. Không thể có một chính quyền gần dân hơn mà không đẩy mạnh phân cấp cho cơ sở. Và cũng không có cuộc đổi mới nào hoàn toàn thuận lợi ngay từ ngày đầu tiên. Lấy những khó khăn tất yếu của giai đoạn chuyển tiếp để phủ nhận cả một chủ trương chiến lược không phải là phản biện, mà là sự đánh tráo bản chất vấn đề.

Bản lĩnh của cán bộ được “tôi luyện trong lửa”

Thực tế cho thấy, trong bất kỳ cuộc cải cách nào, con người luôn là yếu tố quyết định. Nếu tư tưởng thông suốt, khó khăn về cơ sở vật chất có thể từng bước khắc phục; nếu niềm tin được củng cố, áp lực công việc có thể vượt qua. Điều đáng ghi nhận là dù áp lực công việc tăng lên rõ rệt sau sáp nhập, đội ngũ cán bộ, đảng viên của tỉnh Thái Nguyên đã chủ động đối mặt khó khăn, tìm giải pháp tháo gỡ và thích ứng.

Theo đồng chí Mai Trọng Tấn, Chủ tịch UBND phường Phan Đình Phùng, ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới, cấp ủy, chính quyền phường đã khẩn trương kiện toàn tổ chức, phân công nhiệm vụ, ban hành quy chế làm việc, bảo đảm không xảy ra khoảng trống trong lãnh đạo, quản lý và phục vụ Nhân dân. UBND phường cũng chủ động sắp xếp, bố trí, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ gắn với vị trí việc làm, năng lực thực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, nhất là đối với những lĩnh vực mới được phân cấp.

Tại xã Yên Trạch, áp lực không chỉ đến từ công việc mà còn đến từ tâm lý của đội ngũ cán bộ. Theo Bí thư Đảng ủy xã Lê Văn Quý, cấp ủy xác định “cán bộ là gốc của mọi công việc”, vì vậy nhiệm vụ đầu tiên sau sáp nhập là ổn định tư tưởng đội ngũ. Bên cạnh việc kiện toàn tổ chức bộ máy, xã đặc biệt quan tâm công tác tư tưởng, kịp thời nắm bắt tâm tư, động viên, chấn chỉnh và nâng cao trách nhiệm tiên phong, nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Dù có thời điểm, tại một số xã, phường trong tỉnh xuất hiện tâm lý muốn nghỉ công tác của một số cán bộ, công chức do thu nhập chưa tương xứng, nhiệm vụ tăng lên và quỹ thời gian dành cho gia đình bị thu hẹp, nhưng cuối cùng họ vẫn lựa chọn ở lại. Bởi họ nhìn thấy ý nghĩa của công việc mình đang làm, nhìn thấy sự chuyển động tích cực của địa phương và hơn hết là niềm tin mà người dân đặt vào bộ máy mới.

Một trong những hình ảnh dễ nhận thấy khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Thái Nguyên là tinh thần “làm hết việc, không hết giờ”. Việc cán bộ cơ sở sẵn sàng làm thêm giờ, làm việc cả cuối tuần đã trở thành minh chứng cho sự chuyển biến thực chất trong thái độ phục vụ, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Trường hợp chị Vũ Hồng Hạnh là một ví dụ điển hình. Sau sáp nhập, chị đảm nhiệm chức danh Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Vô Tranh. Những lĩnh vực tưởng chừng không liên quan nay cùng hội tụ vào một đầu mối công việc. Chị chia sẻ: Điều tôi và nhiều đồng nghiệp trăn trở không phải là sự vất vả của bản thân, mà là làm sao để việc giải quyết công việc cho người dân không bị gián đoạn bởi sự thay đổi của bộ máy.

“Có những lúc chúng tôi thực sự căng thẳng vì công việc quá nhiều, song vẫn nỗ lực vượt qua với tinh thần và ý thức trách nhiệm cao nhất” - chị Nguyễn Đặng Huyền Trang, Phó Chánh Văn phòng Đảng ủy phường Gia Sàng, cho biết.

Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền xã Điềm Thụy đối thoại với đoàn viên, hội viên các tổ chức chính trị xã hội.

Không riêng chị Hạnh hay chị Trang, hàng nghìn cán bộ cơ sở tại 92 xã, phường của tỉnh Thái Nguyên thời gian qua đã và đang biến áp lực thành động lực để phục vụ nhân dân tốt hơn. Phía sau khối lượng công việc lớn là sự nỗ lực không ngừng nghỉ của đội ngũ cán bộ, công chức. Chính điều đó đã góp phần từng bước tháo gỡ khó khăn trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thực tiễn vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại các xã, phường của Thái Nguyên đã chứng minh rằng: Những khó khăn mà các thế lực thù địch cố tình khoét sâu thực chất chỉ là những khó khăn của giai đoạn chuyển tiếp. Trong khi đó, những kết quả mà người dân trực tiếp cảm nhận mới là thước đo khách quan nhất của hiệu quả cải cách.