Nhìn lại Năm giao lưu nhân văn Việt - Trung 2025

Nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu Tài chính Trùng Dương, Đại học Nhân dân Trung Quốc Lưu Anh trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Trung Quốc. Ảnh: Quang Hưng/PV TTXVN tại Trung Quốc

Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, bà Lưu Anh, một học giả lâu năm theo dõi và nghiên cứu quan hệ Trung – Việt cho rằng 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt trong giao lưu nhân văn với những đặc điểm nổi bật như sự dẫn dắt mạnh mẽ từ cấp cao, phạm vi hoạt động rộng khắp và cơ chế hợp tác ngày càng thực chất.

Theo bà, ngay từ đầu năm, việc lãnh đạo hai nước trao đổi điện mừng nhân dịp 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao đã tạo nền tảng chính trị vững chắc cho các hoạt động giao lưu nhân văn. Đến các cuộc tiếp xúc cấp cao vào tháng 4/2025, hai bên tiếp tục nhấn mạnh việc lấy Năm giao lưu nhân văn làm cơ hội để tổ chức nhiều hoạt động “gần dân, được lòng dân”, qua đó định hướng xuyên suốt cho toàn bộ chương trình trong năm.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là giao lưu thanh niên. Trung Quốc đã mời thanh niên Việt Nam tham gia chương trình “Hành trình nghiên cứu thực tế đỏ”, với quy mô lớn và nhiều đợt triển khai trong năm. Thông qua việc tham quan các di tích cách mạng và cơ sở giáo dục lịch sử Đảng, thanh niên Việt Nam có điều kiện hiểu sâu hơn về lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc và con đường xã hội chủ nghĩa mang đặc sắc Trung Quốc. Cùng với đó, các hoạt động như Gặp gỡ hữu nghị thanh niên Trung-Việt, Diễn đàn Nhân dân Trung-Việt đã hình thành nền tảng đối thoại thường xuyên, giúp giao lưu thanh niên trở thành “điểm sáng trong các điểm sáng” của năm.

Bên cạnh đó, hợp tác văn hóa và xuất bản tiếp tục được đẩy mạnh. Hai nước duy trì các dự án dịch và xuất bản những tác phẩm kinh điển của hai bên về văn học, triết học và chính sách. Tuần lễ Văn hóa sách Trung Quốc-ASEAN 2025 được tổ chức đồng thời tại Nam Ninh và Việt Nam, trong đó khu trưng bày nhân văn Việt Nam giới thiệu sách, trang phục truyền thống và sản phẩm thủ công, còn sách và sản phẩm văn hóa sáng tạo của Trung Quốc cũng được giới thiệu rộng rãi tại Việt Nam. Hoạt động “Thanh niên Trung-Việt cùng đọc sách” đã thu hút hàng nghìn sinh viên hai nước tham gia.

Trong lĩnh vực truyền thông và điện ảnh, truyền hình, hai bên triển khai Bản ghi nhớ hợp tác truyền thông số, thúc đẩy việc dịch và phát sóng các tác phẩm tiêu biểu. Phim truyền hình và phim tài liệu Việt Nam xuất hiện trên các nền tảng video chính thống của Trung Quốc, trong khi nhiều phim tài liệu và phim truyền hình Trung Quốc được phát sóng trên Đài Truyền hình Quốc gia Việt Nam và các đài địa phương, qua đó tăng cường sự đồng cảm văn hóa.

Bà Lưu Anh cũng nhấn mạnh sự gia tăng mạnh mẽ của du lịch song phương. Từ tháng 1-11/2025, số lượt khách Trung Quốc sang Việt Nam đạt bình quân hơn 480.000 lượt mỗi tháng, đưa tổng lượng khách cả năm lên mức cao kỷ lục. Ở chiều ngược lại, nhu cầu du lịch Trung Quốc của người dân Việt Nam cũng tăng nhanh, cho thấy hai nước đã trở thành điểm đến quan trọng của nhau.

Đáng chú ý, hợp tác địa phương và khu vực biên giới ngày càng gắn kết giữa “hoạt động và cơ chế”. Cơ chế gặp gỡ đầu Xuân giữa Bí thư Khu ủy Quảng Tây (Trung Quốc) với lãnh đạo các tỉnh Quảng Ninh, Lạng Sơn của Việt Nam được duy trì thường xuyên; Vân Nam cũng tổ chức hội đàm thường niên với các tỉnh Lào Cai, Hà Giang. Nhiều dự án thiết thực như chợ văn hóa, giao lưu cư dân biên giới, hợp tác thương mại biên mậu được triển khai, mang lại lợi ích trực tiếp cho hàng trăm nghìn người dân.

Theo bà Lưu Anh, trong năm 2025, các hoạt động giáo dục, học bổng và hỗ trợ dân sinh do Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam phối hợp với các cơ quan Việt Nam tổ chức đã thể hiện rõ xu hướng giao lưu nhân văn từ tầm vĩ mô đi vào các nhóm đối tượng cụ thể, đặc biệt là sinh viên và các gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Trong dịp kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và Việt Nam và “Năm giao lưu nhân văn Trung Quốc - Việt Nam”, hai nước đã thực hiện nhiều hoạt động giao lưu nhân văn nồng ấm, gần gũi và tập trung vào kết nối nhân dân, giao lưu thanh niên, giao lưu văn hóa và tham quan du lịch. Những hoạt động này đã góp phần làm sâu sắc thêm sự hiểu biết lẫn nhau và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước, đặc biệt là thế hệ trẻ.

“Từ góc nhìn của một người luôn quan tâm tới tình hữu nghị Trung-Việt, tôi cho rằng Năm giao lưu nhân văn 2025 không chỉ là tập hợp các sự kiện, mà là một công trình ‘dân tâm’ đi vào lòng người. Những hình ảnh thanh niên Việt Nam lắng nghe lịch sử tại Diên An, học giả Trung Quốc tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hà Nội hay trẻ em hai nước cùng múa sạp trong các cuộc giao lưu biên giới đã truyền tải ý nghĩa của cộng đồng chia sẻ tương lai Trung-Việt một cách sinh động hơn bất kỳ văn kiện nào”, học giả Trung Quốc nhấn mạnh.

Về triển vọng thời gian tới, bà Lưu Anh cho rằng hoạt động giao lưu nhân văn Trung-Việt tích cực trong năm kỷ niệm cần được chuyển thành cơ chế lâu dài, từ các hoạt động đơn lẻ sang các dự án bền vững, và từ phạm vi hẹp sang sự tham gia rộng rãi của công chúng.

Bà đề xuất tiếp tục xây dựng giao lưu thanh niên thành các chương trình thương hiệu dài hạn, gắn với giáo dục, du lịch, thực tập và đổi mới sáng tạo; đồng thời tăng cường vai trò của truyền thông và nền tảng số như “không gian giao lưu thứ hai”, giúp lan tỏa sâu rộng các câu chuyện hữu nghị.

Ngoài ra, học giả Lưu Anh kiến nghị làm sâu sắc hơn sự kết nối thể chế trong giáo dục, văn hóa và du lịch; mở rộng học bổng, đào tạo liên kết giữa các trường và hợp tác giáo dục ngôn ngữ; tăng cường hợp tác du lịch và văn hóa giữa hai nước… Về lâu dài, có thể xây dựng cơ chế “liên kết ba chiều” gồm thanh niên, địa phương, không gian số, qua đó đưa giao lưu nhân văn Trung-Việt trở thành một phần tự nhiên của đời sống xã hội.

Theo bà Lưu Anh, khi giao lưu nhân văn thực sự tạo ra sự đồng cảm, tin cậy và gắn bó từ dưới lên, đó sẽ là nền tảng xã hội bền vững nhất để quan hệ Trung Quốc-Việt Nam phát triển ổn định, lâu dài và hướng tới tương lai.

Công Tuyên-Quang Hưng (TTXVN)